HomeΚέντρο ΔημιουργίαςΔημιουργική ΓραφήΠερί μυθοπλασίας – Κεφάλαιο 14

Περί μυθοπλασίας – Κεφάλαιο 14

Περί μυθοπλασίας – Κεφάλαιο 14

Γράφει ο δημοσιογράφος – συγγραφέας Γιάννης Ζυγούλης

Εκτός του μύθου

14.1 Έμπνευση

Το μεγάλο βάσανο για όλους τους συγγραφείς! Δυστυχώς η έμπνευση δεν σχεδιάζεται ούτε δρομολογείται. Αντίθετα, μας… επισκέπτεται απρόσμενα και μας εγκαταλείπει εξίσου απροσδόκητα χωρίς εμφανείς αιτίες. Άλλοτε είναι γενναιόδωρη και μας χαρίζει τα φώτα της ενώ μερικές φορές είναι απόμακρη και τσιγκουνεύεται ακόμα κι ένα ψίχουλο βοήθειας. Και τότε -όλοι οι συγγραφείς- είμαστε αναγκασμένοι να ζήσουμε το μαρτύριο της λευκής σελίδας.

Ωστόσο υπάρχουν κάποιες χρήσιμες συμβουλές με τις οποίες μπορούμε να ξορκίσουμε το κακό και -καθόλου απίθανο- να εμπνευστούμε:

Επανεκκίνηση

Έχετε γράψει είτε μερικές λέξεις είτε ένα ολόκληρο κεφάλαιο, αλλά δεν αισθάνεστε ικανοποιημένοι. Κάντε μια θαρραλέα κίνηση και διαγράψτε το! Είναι οδυνηρό για έναν συγγραφέα να πετά στα σκουπίδια το έργο του και το πιθανότερο είναι ότι θα πονέσετε. Όμως αυτή η κίνηση της διαγραφής, μπορεί να ενεργοποιήσει την έμπνευσή σας. Εκτός αυτού, αν ξεκινήσετε από την αρχή είναι πολύ πιθανό να έχετε καλύτερα αποτελέσματα.

Ελεύθερη γραφή

Εάν η δημιουργικότητά σας είναι «κλειδωμένη», κάντε μια άσκηση ελεύθερης γραφής για να την ξεκλειδώσετε και η κατάσταση θα βελτιωθεί θεαματικά. Απλά αρχίστε να γράφετε ό,τι έρχεται στο μυαλό σας. Μην σκέφτεστε, μην κρίνετε το κείμενό σας, ούτε να το επεξεργαστείτε. Και στο τέλος δεν χρειάζεται να το διαβάσετε. Μόνο χαλαρώστε και γράψτε οτιδήποτε σκεφτείτε, έτσι σαν παιχνίδι. Με αυτή την άσκηση οι αποθηκευμένες πληροφορίες και ιδέες που έχετε στο υποσυνείδητο, θα έρθουν στην επιφάνεια και θα τροφοδοτήσουν την πένα σας.

Προσωρινό ανακάτεμα

Γράφετε μόνο μυθιστορήματα; Μπορείτε να κάνετε ένα διάλειμμα και να αλλάξετε -για λίγο- περιβάλλον. Προσπαθήστε να γράψετε ένα φιλοσοφικό δοκίμιο ή να γίνετε ποιητής. Αν γράφετε ποίηση τότε δοκιμάστε να ασχοληθείτε με μια βιογραφία. Ο στόχος είναι να υπηρετήσετε μια διαφορετική μορφή λογοτεχνίας και να προσπαθήσετε να γίνετε δημιουργικοί σε ένα νέο είδος. Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψετε το είδος που σας αρέσει αλλά με αυτό το σύντομο «ανακάτεμα» θα ενεργοποιήσετε νέες περιοχές του εγκεφάλου.

Δείτε ντοκιμαντέρ

Δείτε αληθινές ιστορίες της πραγματικής ζωής που σας προκαλούν το ενδιαφέρον και σίγουρα θα αποκτήσετε ερεθίσματα για να ενεργοποιήσετε την έμπνευσή σας. Μπορείτε επίσης να διαβάσετε βιογραφίες ή ακόμα και βιβλία Ιστορίας για γεγονότα που είναι σχετικά άγνωστα σε εσάς.

Γνωρίζετε τον εαυτό σας;

Έχετε σκεφτεί ποτέ την ιστορία της ζωής σας; Δοκιμάστε να πάρετε μια συνέντευξη από τον εαυτό σας και ίσως ανακαλύψετε υλικό για πολλά μυθιστορήματα. Δεν χρειάζεται να δημοσιοποιήσετε αυτή την ενέργεια, κάντε το διακριτικά. Αλλά φροντίστε να αντλήσετε γεγονότα που τα είχατε ξεχάσει ή τα θεωρούσατε ασήμαντα.

Εναλλακτικά μπορείτε να επισκεφθείτε ηλικιωμένους συγγενείς και να ρωτήσετε για τα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή τους. Προτιμήστε ανθρώπους σε ηλικία εβδομήντα ή ογδόντα ετών με περιπετειώδη βίο και διάθεση για κουβέντα. Από τους παππούδες θα ακούσετε συναρπαστικές ιστορίες και οι περισσότερες από αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν (με αλλαγμένα ονόματα) στα έργα σας.

Ταξιδέψτε

Με ένα ταξίδι έχετε εγγυημένο αποτέλεσμα αλλά με δύο προϋποθέσεις: Επιλέξτε άγνωστο σε εσάς προορισμό που δεν τον έχετε ξαναδεί. Δεν χρειάζεται να πάτε στην άλλη άκρη του κόσμου, συναρπαστικός μπορεί να είναι κι ένας προορισμός λίγα χιλιόμετρα από το σπίτι σας. Η δεύτερη προϋπόθεση είναι να μην γράψετε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Απολαύστε το ταξίδι, ζήστε τις εμπειρίες και όταν επιστρέψετε μπορείτε να γράψετε.

14.2 Η ανατομία του μυθιστορήματος

Όταν σχεδιάζετε τον σκελετό του μυθιστορήματός σας θα χρειαστεί να ασχοληθείτε με την πλοκή, τους χαρακτήρες, το περιβάλλον, τις σκηνές και με δεκάδες άλλα ζητήματα που θα προκύψουν στη συνέχεια. Αυτό που ίσως δεν έχετε σκεφτεί πολύ είναι η ανατομία του μυθιστορήματός σας. Είναι η δομή του έργου σας και είναι άκρως σημαντική. Πρέπει μυθιστόρημα που σχεδιάζετε, να είναι χωρισμένο σε κεφάλαια; Αν τελικά αποφασίσετε να γράψετε με αυτόν τον τρόπο, τα κεφάλαια θα έχουν τίτλους; Τις απαντήσεις θα πρέπει να τις δώσετε πριν ξεκινήσετε το γράψιμο.

Ποιος είναι ο σκοπός ενός κεφαλαίου

Τα κεφάλαια προσφέρουν μια ψυχική ανάπαυλα. Τα διαλείμματα κεφαλαίων επιτρέπουν στον αναγνώστη να αφομοιώσει όλα όσα συνέβησαν στις προηγούμενες σελίδες. Σκεφτείτε τις στάσεις του λεωφορείου που απλώς διακόπτουν για λίγο το δρομολόγιο. Σε κάθε στάση ο αναγνώστης καταλαβαίνει ότι πλησίασε ένα βήμα πιο κοντά στο τέλος της ιστορίας και αυτό μπορεί να προσφέρει ικανοποίηση αλλά και μεγαλύτερο κίνητρο για να συνεχίσει την ανάγνωση. Εκτός αυτού, τα κεφάλαια είναι επίσης πρακτικά. Δεν μπορείτε να ζητήσετε από τον αναγνώστη να διαβάσει τριακόσιες σελίδες χωρίς διακοπή σε μια ημέρα. Ελάχιστοι το κάνουν ενώ οι περισσότεροι χρειάζονται διαλείμματα είτε για να ξεκουραστούν είτε για να εργαστούν.

Εν κατακλείδι, τα κεφάλαια δεν είναι υποχρεωτικά. Και είναι ζήτημα προσωπικής εκτίμησης του συγγραφέα να αποφασίσει αν ωφελούν ή βλάπτουν το συγκεκριμένο έργο.

Θέλετε τίτλους;

Όπως ο διαχωρισμός του βιβλίου σε κεφάλαια, έτσι και οι τίτλοι στην αρχή κάθε κεφαλαίου είναι θέμα προσωπικής προτίμησης του συγγραφέα. Αν δεν σας αρέσουν ή σας δεσμεύουν οι τίτλοι, τότε μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αστερίσκους ή αριθμούς.

Αν τελικά καταλήξετε σε τίτλους, είναι καλό να γνωρίζετε μερικούς κανόνες:

Ο τίτλος προϊδεάζει τον αναγνώστη για όσα πρόκειται να διαβάσει. Υπό την ευρεία έννοια αποκαλύπτει κάποιο στοιχείο της πλοκής που ακολουθεί. Αυτό μπορεί να αποθαρρύνει τον αναγνώστη ή μπορεί να τον παρακινήσει να συνεχίσει την ανάγνωση. Ένας έξυπνος ή διφορούμενος τίτλος μπορεί να ερεθίσει την περιέργεια του αναγνώστη και να τον παρασύρει.

Επίσης οι τίτλοι χρησιμεύουν ως σημεία αναφοράς και μπορεί ο αναγνώστης να καταλάβει καλύτερα την πλοκή όταν χρησιμοποιεί αυτές τις «σημαδούρες». Τέλος είναι προφανές ότι οι τίτλοι διαφοροποιούν το ένα κεφάλαιο από το επόμενο κι αυτό είναι εξαιρετικά χρήσιμο για τον αναγνώστη.

Προδιαγραφές των κεφαλαίων

Το αυτονόητο ερώτημα είναι βέβαια: «πόσο μεγάλο πρέπει να είναι ένα κεφάλαιο;». Και η αυτονόητη απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει κανόνας για την έκταση των κεφαλαίων. Επίσης δεν είναι υποχρεωτικό τα κεφάλαια να έχουν την ίδια ή παρόμοια έκταση. Μπορείτε να γράψετε ένα κεφάλαιο 20 σελίδων και το επόμενο να έχει έκταση 10 σελίδες.

Όμως, ως συγγραφείς πρέπει σε κάθε κεφάλαιο να επιλύσετε ένα ζήτημα της πλοκής. Να κλείσει ένας κύκλος και να ανοίξει ένας άλλος. Να ολοκληρωθεί μια σκηνή του έργου και -στο επόμενο κεφάλαιο- να αρχίσει μια νέα σκηνή. Δηλαδή το κάθε κεφάλαιο πρέπει να ολοκληρωθεί νοηματικά ανεξαρτήτως σελίδων.

Επίσης δεν υπάρχει κανόνας για τον αριθμό των κεφαλαίων αλλά τα περισσότερα μυθιστορήματα περιλαμβάνουν από 10 έως 15 κεφάλαια. Φυσικά μπορείτε να χωρίσετε το έργο σας ακόμα και σε… 100 κεφάλαια αλλά με την προϋπόθεση ότι αυτές οι «στάσεις» στην ανάγνωση εξυπηρετούν μια ανάγκη και δεν γίνονται τυχαία.

Συνεχίζεται την επόμενη εβδομάδα.

Ο Γιάννης Ζυγούλης γεννήθηκε στη Στυλίδα Φθιώτιδος και τα τελευταία χρόνια ζει στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος και μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Έχει εργαστεί ως ρεπόρτερ στις εφημερίδες Καθημερινή και Νέα Μεσημβρινή, στο περιοδικό ΕΝΑ και στους ραδιοφωνικούς σταθμούς Σκάι και Flash.Επίσης διετέλεσε επί σειρά ετών αρχισυντάκτης ύλης στην εφημερίδα Ημερησία. Είναι μέλος του Ομίλου Φθιωτών Λογοτεχνών και Συγγραφέων.

 

   

Share With:
Rate This Article

jimbouzaras@gmail.com

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.