Ονειρική Οδύσσεια – Πέντε οδυσσειακές θεματικές μελέτες.
Στόχος αυτής της μονογραφίας είναι να αναδειχθούν ομηρικές οδυσσειακές σκηνές, έννοιες, όροι, πρόσωπα που δεν βρίσκονται στο φως της φιλολογικής ερμηνείας. Παράλληλα, στοχεύει να εισαγάγει τον αναγνώστη στο θέμα με τέτοιον τρόπο που να μην είναι απαιτούμενη η προηγούμενη γνώση, είτε του αρχαίου κόσμου, είτε της φιλολογίας, και να αναδειχθούν οδυσσειακές πτυχές που είτε είναι «ομιχλώδεις» είτε δεν έχουν ερευνηθεί. Είναι έκδηλη η επιθυμία του ποιητή να απεικονίσει μέσω της τέχνης τις μύχιες σκέψεις των ανθρώπων με σκοπό να μην ψυχαγωγήσει απλώς τον αναγνώστη – ακροατή αλλά να τον ενθαρρύνει να αναζητήσει τον εαυτό του. Ειδικότερα, μέσω της ομηρικής μελέτης παρατηρούμε προχωρημένες απόψεις για την ανθρώπινη ψυχολογία, διότι ο Όμηρος είναι ο πρώτος ψυχογράφος ποιητής. Μέσω της ποίησής του παρατηρείται ένας βαθύς διαλογισμός σχετικά με τη σημασία του ύπνου, της αγρυπνίας και του ονείρου -ειδικά η ερμηνεία του ονείρου και η λειτουργικότητά του αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας από ψυχολόγους-, για τη σχέση θεών και ανθρώπων, πώς στην Αρχαιότητα αλλά και στη σύγχρονη εποχή ο λαός γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από μια ομάδα φιλόδοξων, όπως είναι οι εκάστοτε μνηστήρες, οι καταπατητές της ηθικής, αλλά και πώς η παθητική στάση των ανθρώπων έχει ως απόρροια τη συνεχή διαιώνιση της δυστοπίας⸱ πώς το περιβάλλον, όπως είναι η ομίχλη – για την οποία γίνεται εκτενής ανάλυση, και οι κοινωνικές συνθήκες επηρεάζουν την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και πώς ο Οδυσσέας εξομολογείται τα πάθη του με αξιοπρέπεια στον εαυτό του, αποκτώντας σταδιακά αυτογνωσία, γνώση και αρετή.Ο ποιητής κάνει τις πρώτες νύξεις σχετικά με την έννοια του δικαίου, το αίτημα του δικαίου πράττειν, υπό την ηθική κι όχι συμβατική σημασία, αφού δίνει το δικαίωμα λόγου και στα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, όπως είναι η Ευρύκλεια. Παράλληλα, διαφαίνεται η ποιητική ευαισθησία αναφορικά με τα ζώα, όπως είναι ο Άργος, δίχως όμως αυτή η ευαισθησία να αποσκοπεί απλώς στη συγκινησιακή φόρτιση του αναγνώστη – ακροατή, αλλά να είναι συνάρτηση και των εξωτερικών συνθηκών διαμορφώνοντας ένα θεατρικό σκηνικό με το οποίο φωτίζεται και συνάμα ταυτίζεται η συναισθηματική νοημοσύνη του ζητιάνου Οδυσσέα με την τραγική κατάσταση που βιώνει ο πιστός του σκύλος του, κι αυτή η ταύτιση διαχέεται στον αναγνώστη. Το επιμύθιο της μονογραφίας αυτής είναι πως πίσω από την επιφανειακή επιφάνεια των γεγονότων της Οδύσσειας κρύβεται, και θα κρύβεται, ένα πιο βαθύ νόημα, που, ίσως, να μην έχει ακόμα κατανοηθεί στον βαθμό που θα έπρεπε. Ο ποιητής υπαινίχτηκε ανώτερες καταστάσεις μέσω της μορφής του παραμυθιού. Μέσω της ποιητικής τέχνης χρησιμοποίησε σημάδια και τα μεταβίβασε στους ανθρώπους. Μέσω της ποίησής του υπερέβη το πρόσκαιρο, δίνοντας της μια διαχρονική διάσταση και ποιότητα. Το μυθολογικό υπόστρωμα της Οδύσσειας φαίνεται απλό, όμως το εσωτερικό του είναι πολύπλοκο και πολυμερές. Αναγκαίο είναι να εισδύσουμε με πρωτεϊκή δίψα στα χνάρια του ποιητικού οδυσσειακού λόγου. Ενδεχομένως, ο ποιητής επιθυμούσε συνειδητά ή προσδοκούσε να υπάρξουν ακραίες διχογνωμίες για την ποίησή του. Αλλά ακόμα κι αν δεν είχε σκοπό να κρύψει κάποια συμβολική έννοια ή λέξη, είμαστε υποχρεωμένοι να ερευνήσουμε το έργο του, να το εμβαθύνουμε.

Ο Χρίστος Γρ. Σοροβέλης είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών με εξειδίκευση στη Φιλοσοφία. Είναι κάτοχος του μεταπτυχιακού τίτλου «Επιστήμες της Αγωγής».


