Περί μυθοπλασίας – Κεφάλαιο 7

Περί μυθοπλασίας – Κεφάλαιο 7 (1049 λέξεις)

Αρχίστε την ανασκαφή

Γράφει ο δημοσιογράφος – συγγραφέας Γιάννης Ζυγούλης

7.1 Έρευνα και προετοιμασία

Υπομονή, σε λίγο θα γράψουμε! Όμως μην αφήσετε την ανυπομονησία να επηρεάσει την ποιότητα του έργου σας. Πριν ξεκινήσετε το γράψιμο θα πρέπει να κάνετε κάποιες κρίσιμες ετοιμασίες. Η πιο σημαντική από αυτές είναι η έρευνα και να ξέρετε ότι από την ικανότητά σας στην ερευνητική δουλειά θα κριθείτε και ως συγγραφείς. Διότι με τα στοιχεία που θα αντλήσετε από την έρευνά σας θα τεκμηριώσετε την πλοκή σας και θα δημιουργήσετε στον αναγνώστη αίσθηση αληθοφάνειας. Κι αν νομίζετε ότι η έρευνα είναι μόνο ιστορική, κάνετε λάθος. Αν ο ήρωάς σας πάσχει από μια σπάνια ασθένεια τότε πρέπει να βρείτε ακριβή στοιχεία για τα συμπτώματα και τις παρενέργειες αυτής της σπάνιας ασθένειας. Κι αν ο μύθος σας αφορά μια επιστημονική ανακάλυψη τότε θα βρείτε πραγματικά στοιχεία ώστε η ανακάλυψη να φαίνεται αληθινή. Όμως η έρευνα είναι απαραίτητη και για πιο απλά γεγονότα τα οποία ίσως δεν έχουν μεγάλη σημασία στην εξέλιξη της ιστορίας. Αν ένα φίδι τσιμπήσει κάποιον δευτερεύοντα χαρακτήρα, πρέπει να ξέρετε αν το συγκεκριμένο φίδι είναι δηλητηριώδες κι αν ζει στην περιοχή όπου συμβαίνουν τα γεγονότα. Και επίσης θα πρέπει να μάθετε τι παθαίνει ένας άνθρωπος μετά από τσίμπημα φιδιού και ποια συμπτώματα εμφανίζει. Αν ένας φίλος του πρωταγωνιστή δεχθεί ένα βέλος στον πνεύμονα είναι απαραίτητο να μάθετε τι θα συμβεί στον οργανισμό του και αν ιατρικά είναι δυνατόν να σωθεί. Αν ο μύθος σας εκτυλίσσεται σε κάποια μακρινή εποχή θα πρέπει να μάθετε τι αξία είχαν τα γρόσια, τι φορούσαν οι αρχαίοι Σπαρτιάτες, τι έτρωγαν οι Ρωμαίοι, πόσο κόστιζε ένα αυτοκίνητο στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’50 και πόσο ακριβά ήταν τα ενοίκια για τους μετανάστες στην Αυστραλία. Ο κατάλογος είναι ατελείωτος αλλά η συνταγή είναι μία: Ξεκινήστε από το διαδίκτυο, συνεχίστε σε βιβλιοθήκες και ολοκληρώστε με ερωτήματα σε κάποιον ειδικό. Συλλέξτε στοιχεία για τον καιρό, τα ήθη της κοινωνίας, τη γεωγραφία ακόμα και για τις εκφράσεις των λαϊκών ανθρώπων. Δώστε προσοχή στην έρευνά σας και δεν θα το μετανιώσετε.

7.2 Δραστηριότητα:

*Υποθέτουμε ότι ο μύθος σας εκτυλίσσεται κατά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Βρείτε πέντε Βυζαντινά επώνυμα μεγάλων οικογενειών τα οποία θα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε. Επίσης βρείτε πέντε αντρικά βαπτιστικά ονόματα και πέντε γυναικεία.

*Υποθέτουμε ότι ο μύθος σας αφορά μία κλοπή στο παλάτι του Μπάκιγχαμ. Αρχικά επιλέξτε ένα βασιλικό κόσμημα μεγάλης αξίας και μάθετε την ιστορία του. Στη συνέχεια βρείτε στοιχεία για την αίθουσα του ανακτόρου όπου φυλασσόταν, καθώς και γενικές πληροφορίες για τα μέτρα ασφαλείας, τον συναγερμό κλπ.

*Υποθέτουμε ότι ο πρωταγωνιστής σας είναι εργάτης στο Μόναχο της σημερινής Γερμανίας. Πρέπει να του δώσετε χώρο για να κινηθεί. Βρείτε επαρκείς πληροφορίες για την εργασία του, την κατοικία του και την ψυχαγωγία του.

Συμβουλή: Είναι κρίμα να κάνετε περικοπές στην πλοκή της ιστορίας σας επειδή δεν έχετε αξιόπιστες πληροφορίες για τον τόπο και τον χρόνο. Η έρευνά σας είναι επένδυση που θα την εξαργυρώσετε κατά τη συγγραφή του έργου σας.

7.3 Ας οργανωθούμε

Έχετε σκεφτεί μια καταπληκτική ιστορία κι επίσης έχετε αστείρευτη έμπνευση και πολύ καλή διάθεση. Άρα είστε έτοιμοι να αρχίσετε το γράψιμο; Δυστυχώς όχι, πρέπει να κάνετε λίγη υπομονή. Διότι αν ξεκινήσετε χωρίς οργάνωση, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να καταστρέψετε τον μύθο σας και στο τέλος να στερέψει η έμπνευσή σας.

Γι’ αυτό, πριν καθίσετε στο γραφείο σας, πρέπει να λάβετε μερικές σοβαρές αποφάσεις:

Το μέγεθος του βιβλίου σας

Το διήγημα έχει έκταση έως 15 σελίδες, η νουβέλα φτάνει τις 70 σελίδες ενώ το μυθιστόρημα είναι το μεγαλύτερο κείμενο.

Χρονοδιάγραμμα

Είναι αναγκαίο να ορίσετε από την αρχή το (έστω κατά προσέγγιση) χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων του έργου σας. Πότε διαδραματίζονται τα σημαντικά γεγονότα, πόσο διαρκούν και σε ποιο χρονικό σημείο θα δώσετε τη λύση.

Μην το δείτε ως αναγκαίο κακό, το χρονοδιάγραμμα θα λειτουργήσει σαν οδηγός και θα σας βοηθήσει με ουσιαστικό τρόπο. Θα σας προστατέψει από χρονικές παρεκτροπές και από το «ξεχείλωμα» της αφήγησης.

Στόχος

Ξεκαθαρίστε με σαφήνεια τι θέλει ο πρωταγωνιστής, τι ελπίζει και τι προσπαθεί να πετύχει. Επίσης, τι φοβάται, τι ονειρεύεται, τι θα κερδίσει και τι θα χάσει κατά τη διάρκεια του έργου. Αν ο ήρωας δεν γνωρίζει τι θέλει, τότε κινδυνεύει να γίνει βαρετός καθώς είναι εξαιρετικά πιθανό να πελαγοδρομεί για μεγάλο διάστημα. Κι ακόμα χειρότερα, μαζί με τον ήρωα κινδυνεύετε κι εσείς να εισπράξετε αρνητικές κριτικές.

Η κατάληξη του έργου σας

Πρέπει να αποφασίσετε από την αρχή τι θα συμβεί μετά την «κορύφωση» και ποια θα είναι η «λύση» της ιστορίας. Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε το ενδιάμεσο στάδιο αλλά σίγουρα πρέπει να ξέρετε τι θα κάνουν οι πρωταγωνιστές στο τελευταίο κεφάλαιο. Επίσης θα πρέπει να επιλέξετε έγκαιρα τον τρόπο με τον οποίο θα ολοκληρώσετε τον μύθο σας. Αν δηλαδή ο πρωταγωνιστής θα επιτύχει τον σκοπό του, αν θα συμβιβαστεί  ή τελικά θα αλλάξει γραμμή πλεύσης και θα στρέψει το ενδιαφέρον του σε νέο στόχο.

Επιτυχία έχουμε σε περιπτώσεις όπου ο πρωταγωνιστής επιτυγχάνει πλήρως τον στόχο του, συνήθως αφού κατατροπώσει τον ανταγωνιστή. Πρόκειται για το «ευτυχισμένο τέλος» το οποίο χρησιμοποιείται sυνήθως σε ρομαντικά – αισθηματικά μυθιστορήματα, σε παραμύθια και σε λιγότερο ρεαλιστικά έργα. Ο συμβιβασμός προκύπτει όταν ο ήρωας φτάνει σ’ ένα σημείο όπου δεν μπορεί να αντιδράσει στις προκλήσεις, δεν έχει δυνάμεις ή κίνητρα για να παλέψει. Ο πρωταγωνιστής συμβιβάζεται με τη μοίρα του και ο «κακός» της ιστορίας δεν εξουδετερώνεται. Τέλος, στην περίπτωση της «απόκλισης» ο μύθος τελειώνει με ξεκάθαρη στροφή του ήρωα προς άλλη κατεύθυνση. Ο στόχος του μυθιστορήματος πρακτικά ακυρώνεται και ο πρωταγωνιστής εντοπίζει ένα νέο διακύβευμα με το οποίο θα ασχοληθεί στο μέλλον.

Τεχνικά στοιχεία της πλοκής

Αν σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε προδοσίες, αποκαλύψεις ή ανατροπές, θα πρέπει να το αποφασίσετε έγκαιρα έτσι ώστε να προετοιμάσετε το έδαφος. Μια προδοσία δεν μπορεί να συμβεί έτσι ξαφνικά χωρίς λόγο. Αν θέλετε το έργο σας να είναι αληθοφανές, θα πρέπει να τη «χτίσετε» σταδιακά πολλές σελίδες πριν αποφασίσει ο προδότης να κάνει το αποφασιστικό βήμα.

Είδος της αφήγησης

Αποφασίστε πριν το πρώτο κεφάλαιο αν θα γράψετε με αφήγηση πρώτου προσώπου, δεύτερου προσώπου ή τρίτου προσώπου.

Οι χαρακτήρες

Εντάξει, οι δευτερεύοντες χαρακτήρες μπορούν να ξεφυτρώσουν κατά τη διάρκεια της συγγραφής. Όμως για τους πρωταγωνιστές σας, ξεχάστε δια παντός οποιαδήποτε σκέψη για αναβολή. Πρέπει να τους κατασκευάσετε τώρα πριν ξεκινήσετε το γράψιμο και πρέπει να είναι πλήρεις.

Η έρευνα

Είναι σαν να χτίζετε το σπίτι σας πάνω στην αμμουδιά. Πώς θα χτίσετε την πλοκή σας χωρίς γερές βάσεις; Η έρευνα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν αρχίσει το γράψιμο.