Νίκανδρος – Αντώνη Χ. Παπαδόπουλου – Εκδόσεις Κάκτος

Γράφει ο δημοσιογράφος – συγγραφέας, Γιάννης Ζυγούλης

Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης ήταν αρχαίος Έλληνας ιστορικός και συγγραφέας του 1ου αιώνα π.Χ. Γεννήθηκε στη Σικελία και είναι γνωστός για την συγγραφή της μνημειώδους παγκόσμιας ιστορίας, της «Ιστορικής Βιβλιοθήκης» που αποτελείται από σαράντα βιβλία!

Αυτός είναι ο πρωταγωνιστής και αφηγητής στο συναρπαστικό μυθιστόρημα με τον τίτλο «Νίκανδρος» που έγραψε ο Αντώνης Παπαδόπουλος και κυκλοφόρησε με τη σφραγίδα των εκδόσεων Κάκτος το Φθινόπωρο του 2025.

Ο Διόδωρος λοιπόν, στη μυθιστορηματική εκδοχή, εργάζεται στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ως απεσταλμένος της Ρώμης και η δουλεία του είναι η ιστορική έρευνα για λογαριασμό της αυτοκρατορικής βιβλιοθήκης της Ρώμης. Δεν είναι ιδιαίτερα παθιασμένος με την αποστολή του και συχνά παρασύρεται σε σαρκικές απολαύσεις και μικρές παρεκτροπές που γίνονται ευκολότερες με τη ρωμαϊκή διαπίστευση που κατέχει. Μέχρι που οι παρεκτροπές γίνονται μεγαλύτερες όταν -χωρίς να το θέλει- εμπλέκεται σε μια επικίνδυνη υπόθεση. Κάποιος κλέβει το δέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου και σκοτώνει έναν φρουρό. Στη συνέχεια ο κλέφτης απαγάγει τον Διόδωρο προκειμένου να καταφέρει να ξεφύγει. Ο δυστυχής ιστορικός καταλήγει στο Δυρράχιο όπου μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στον Πομπήιο και τον Ιούλιο Καίσαρα. Ο Διόδωρος γίνεται προσωπικός ιστορικός του Πομπήιου με αποστολή να καταγράψει τα γεγονότα του πολέμου με κάπως πιο «επιεική» ματιά για τη μια παράταξη του εμφυλίου. Ταυτόχρονα όμως συμμετέχει σε μάχες, χρησιμοποιεί (για πρώτη φορά) το σπαθί του και πέφτει θύμα μιας καλοστημένης απάτης. Μέσα σε όλα αυτά ο Σικελιώτης αναζητά και τον υιό του τον Νίκανδρο, τον οποίο είχε εγκαταλείψει σε παιδική ηλικία. Όμως ο πόλεμος συνεχίζεται και οι δύο αντίπαλοι αναμετρούνται στη μάχη των Φαρσάλων όπου ο Καίσαρας νικά και ο Διόδωρος χάνει τη γη κάτω από τα πόδια.

Το μυθιστόρημα «Νίκανδρος» είναι γεμάτο περιπέτειες, ίντριγκες αλλά και ανθρώπινες συγκινήσεις. Η δράση είναι καταιγιστική, η αγωνία για τις εξελίξεις είναι διάχυτη και οι ανατροπές παρεμβάλλονται σε τακτά διαστήματα. Κι έτσι το βιβλίο γίνεται συναρπαστικό μέχρι την τελευταία σελίδα και διαβάζεται με μια ανάσα.

Ολόκληρο το έργο αποτελεί αφήγηση του Διόδωρου σε πρώτο πρόσωπο κάτι που δίνει ζωντάνια και αμεσότητα στις περιγραφές. Οι περιπέτειες του Σικελιώτη χωρίζονται σε κεφάλαια και οι διηγήσεις των κεφαλαίων συνδέονται νοηματικά ενώ στο τέλος κάθε κεφαλαίου δημιουργούνται υποψίες για τη συνέχεια. Με αυτό το τέχνασμα του συγγραφέα, ο αναγνώστης δυσκολεύεται να διακόψει την ανάγνωση και το έργο μπορεί να διαβαστεί -κυριολεκτικά- απνευστί.

Επίσης ένα χαρακτηριστικό του βιβλίου είναι η ιστορική έρευνα σε βάθος. Ο Αντώνης Παπαδόπουλος «κατέβασε» βιβλιοθήκες, δούλεψε σκληρά και για μεγάλο διάστημα αλλά στο τέλος δικαιώθηκε. Διότι κατόρθωσε να δικαιολογήσει πλήρως τον χαρακτηρισμό του μυθιστορήματος ως «ιστορικό». Ο χρόνος μετριέται σε Ολυμπιάδες, το ντύσιμο και το φαγητό των Ρωμαίων περιγράφονται με ακρίβεια, όπως και η γενικότερη πολιτική και στρατιωτική κατάσταση. Ο συγγραφέας μας ξεναγεί στην Αλεξάνδρεια, στη Ρώμη, στο Δυρράχιο και στην -πάλαι ποτέ- ένδοξη Μακεδονία με συγκεκριμένες πληροφορίες για την κάθε πόλη και περιοχή.

Όμως εκεί που ο κύριος Παπαδόπουλος κάνει επίδειξη συγγραφικής δεινότητας είναι ο χαρακτήρας του Διόδωρου. Ο συγγραφέας προφανώς γνωρίζει ότι στα λογοτεχνικά έργα και στις κινηματογραφικές ταινίες ο αναγνώστης (ή ο θεατής) σταδιακά ξεχνά την υπόθεση του έργου. Αυτό που θυμούνται οι περισσότεροι, μετά από δυο ή τρία χρόνια, είναι ο χαρακτήρας του πρωταγωνιστή! Έφτιαξε λοιπόν έναν άρτιο χαρακτήρα που δικαιολογεί απόλυτα τις πράξεις του, τις επιθυμίες του και τις επιλογές του. Ο Διόδωρος είναι ρεαλιστής, έχει χιούμορ και γι’ αυτό γίνεται απολαυστικός ενώ μερικές φορές είναι καυστικός και γι’ αυτό γίνεται διπλά απολαυστικός. Όμως το πιο σημαντικό είναι ότι έχει πλήρες παρελθόν και οι εμπειρίες του δικαιολογούν σε απόλυτο βαθμό τις σκέψεις και τις πράξεις του.

Ένα επιπλέον στοιχείο, ίσως το πιο εντυπωσιακό, που κάνει το έργο να ξεχωρίζει είναι η πλήρης απομυθοποίηση του «ηρωισμού». Ο συγγραφέας αντιμετωπίζει τον πόλεμο ως βαρβαρότητα και ο Διόδωρος δεν χαρίζεται:

«Όποιος έχει την ατυχία να καταλήξει από τραύμα στην κοιλιά, συνήθως βλέπει τα έντερά του να χύνονται μπροστά του και μετά να αναδύουν τη δυσοσμία του βόθρου. Δεν είχα φανταστεί ποτέ ότι θα μάθαινα τέτοιες λεπτομέρειες για τις “ανδρείες” και “πατριωτικές” μάχες, όπως τις περιγράφουν οι ποιητές και οι τροβαδούροι. Κι ύστερα είναι ο εμετός. Πολύς εμετός. Κάποιοι ξερνάνε από το άγχος τους την ώρα της επίθεσης. Κάποιοι αφού τραυματιστούν, από τον πόνο ή επειδή καταπίνουν το ίδιο τους το αίμα. Να μην ξεχάσω και τα ούρα και τα κόπρανα. Είναι πολλοί στρατιώτες, ειδικά αυτοί που συμμετέχουν σε μάχη για πρώτη φορά, που ουρούν πάνω τους ή παθαίνουν κρίση και χάνουν ταυτόχρονα ούρα και κόπρανα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι το πεδίο της μάχης δεν μυρίζει ανδρεία, περηφάνια ή τιμή. Βρομάει ανθρώπινα περιττώματα και ανασφάλεια».

Εν κατακλείδι, το έργο «Νίκανδρος» είναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που ξεχωρίζει από τα βιβλία που προσφέρονται στα βιβλιοπωλεία. Ο Αντώνης Παπαδόπουλος έκανε δύσκολες και κοπιαστικές επιλογές αλλά στο τέλος παρέδωσε στην κρίση του αναγνωστικού κοινού ένα υπέροχο έργο από αυτά που θέλεις να διαβάσεις δεύτερη φορά. Το μυθιστόρημα «Νίκανδρος» είναι ένα έργο που σίγουρα αξίζει να διακριθεί!

Αντώνης Χ. Παπαδόπουλος

Ο Αντώνης Χ. Παπαδόπουλος γεννήθηκε στην Πτολεμαΐδα. Σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ειδικεύτηκε στην Ορθοπεδική και Τραυματολογία, ειδικότητα που υπηρετεί με αφοσίωση και πάθος. Από το 2013 ζει και εργάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου διατηρεί σταθερή παρουσία στον χώρο της υγείας ως χειρουργός και διευθυντής σε δημόσιο νοσοκομείο. Από νεαρή ηλικία έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορία και την ιστοριογραφία. Στον ελεύθερο χρόνο του, μέσα από τη μελέτη και τη συγγραφή, αναζητά τη βαθύτερη κατανόηση του παρελθόντος και τη σχέση του με το παρόν. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας στον Έβρο, έγραψε τις πρώτες του ιστορίες και ποιήματα, που παραμένουν ανέκδοτα.

Ο Νίκανδρος είναι το πρώτο του μυθιστόρημα και αποτελεί καρπό χρόνιου στοχασμού και μελέτης. Είναι παντρεμένος με τη Μαρία Τούνη και έχουν μια κόρη, 14 ετών. Ήδη σχεδιάζει τα επόμενα λογοτεχνικά του βήματα με δύο ακόμη ιστορικά έργα σε εξέλιξη.

Ο Αντώνης Χ. Παπαδόπουλος γεννήθηκε στην Πτολεμαΐδα. Σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ειδικεύτηκε στην Ορθοπαιδική και Τραυματολογία, ειδικότητα που υπηρέτησε με αφοσίωση και πάθος. Από το 2013 ζει και εργάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου διατηρεί σταθερή παρουσία στον χώρο της υγείας ως χειρουργός και διευθυντής σε δημόσιο νοσοκομείο. Από νεαρή ηλικία έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορία και την ιστοριογραφία. Στον ελεύθερο χρόνο του, μέσα από τη μελέτη και τη συγγραφή, αναζητά τη βαθύτερη κατανόηση του παρελθόντος και τη σχέση του με το παρόν. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας στον Έβρο, έγραψε τις πρώτες του ιστορίες και ποιήματα, που παραμένουν ανέκδοτα.
Ο Νίκανδρος είναι το πρώτο του μυθιστόρημα και αποτελεί καρπό χρόνιου στοχασμού και μελέτης. Είναι παντρεμένος με τη Μαρία Τούνη και έχουν μια κόρη, 14 ετών. Ήδη σχεδιάζει τα επόμενα λογοτεχνικά του βήματα με δύο ακόμη ιστορικά έργα σε εξέλιξη.

Ο Γιάννης Ζυγούλης γεννήθηκε στη Στυλίδα Φθιώτιδος και τα τελευταία χρόνια ζει στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος και μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Έχει εργαστεί ως ρεπόρτερ στις εφημερίδες Καθημερινή και Νέα Μεσημβρινή, στο περιοδικό ΕΝΑ και στους ραδιοφωνικούς σταθμούς Σκάι και Flash.Επίσης διετέλεσε επί σειρά ετών αρχισυντάκτης ύλης στην εφημερίδα Ημερησία. Είναι μέλος του Ομίλου Φθιωτών Λογοτεχνών και Συγγραφέων.