Περί μυθοπλασίας – Κεφάλαιο 1 – Β’ μέρος
Περί μυθοπλασίας
Πώς να γράψετε το δικό σας μυθιστόρημα
Γράφει ο δημοσιογράφος – συγγραφέας Γιάννης Ζυγούλης
1.5 Η δημιουργική γραφή στη λογοτεχνία
Η κατηγοριοποίηση των κειμένων δεν είναι απλή διαδικασία και ενίοτε αμφισβητείται, καθώς τα λογοτεχνικά είδη συνεχώς εξελίσσονται ενώ και συχνά αναμειγνύονται. Ωστόσο μπορούμε να επιχειρήσουμε μια -έστω γενική- ταξινόμηση:
Το δράμα: Είναι ποιητικό είδος της αρχαίας ελληνικής γραμματείας το οποίο περιλαμβάνει την κωμωδία, την τραγωδία καθώς και το σατυρικό δράμα.
Η ποίηση: Είναι η δημιουργική συγγραφή που εκφράζει με έμμετρο ή ελεύθερο στίχο, τα βιωματικά και συναισθηματικά στοιχεία του δημιουργού.
Η πεζογραφία: Αποτελεί είδος γραφής του πεζού λόγου, στο οποίο ο συγγραφέας αφηγείται μια ιστορία σε πρώτο, σε δεύτερο ή σε τρίτο πρόσωπο. Οι συνηθέστερες μορφές της πεζογραφίας είναι το μυθιστόρημα και το διήγημα, ωστόσο υπάρχουν κι άλλα είδη. Το Παραμύθι είναι ένα παραδοσιακό είδος πεζογραφίας. Πρόκειται για την ιστορία που συνήθως περιλαμβάνει φολκλορικούς χαρακτήρες όπως ξωτικά, νεράιδες, καλικάντζαρους, μάγισσες, καθώς και το στοιχείο της μαγείας. Το σενάριο δεν είναι σύγχρονο είδος και σίγουρα είναι ευρύτατα διαδεδομένο. Εκτός από το θέατρο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, σενάρια περιέχονται ακόμα και στα ηλεκτρονικά παιχνίδια στο διαδίκτυο. Το δοκίμιο ορίζεται ως συγγραφή σε πεζό λόγο μικρής έκτασης. Διαπραγματεύεται ένα συγκεκριμένο θέμα χωρίς να το εξαντλεί και το οποίο παρουσιάζει την οπτική γωνία του συγγραφέα. Στην πεζογραφία περιλαμβάνονται επίσης ο μύθος, η περιγραφή, η ιστορία, το χρονογράφημα, η βιογραφία, τα απομνημονεύματα αλλά και η επιστολογραφία. Κι ακόμα, η διατριβή και η μελέτη, η πραγματεία, η μονογραφία και άλλα.
Όμως τα πιο δημοφιλή είδη της αφηγηματικής πεζογραφίας είναι το διήγημα, η νουβέλα και το μυθιστόρημα. Ο διαχωρισμός γίνεται με κριτήριο την έκταση του κειμένου αν και τα όρια είναι συγκεχυμένα. Πάντως, από τεχνικής πλευράς, το διήγημα συνήθως εκτείνεται έως τις 10 ή 15 σελίδες. Η νουβέλα έχει έκταση 50 έως 70 σελίδες, ενώ το μυθιστόρημα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Φυσικά ένα έργο 40 σελίδων, κάποιοι θα το χαρακτηρίσουν μεγάλο διήγημα και άλλοι θα το δουν ως μικρή νουβέλα.
Το διήγημα: Είναι σύντομο σε έκταση και ως εκ τούτου έχει κάποιες δομικές διαφορές από τα άλλα είδη της πεζογραφίας. Τα διηγήματα είναι λιγότερο περίπλοκα από τα μυθιστορήματα και εκ των πραγμάτων κάπως πιο υπαινικτικά. Συνήθως ο συγγραφέας επικεντρώνεται σε ένα μόνο επεισόδιο και σε μία πλοκή χωρίς παράλληλες ιστορίες, ενώ οι χαρακτήρες είναι λιγότεροι. Τις περισσότερες φορές η δράση εκτυλίσσεται σε έναν συγκεκριμένο χώρο και καλύπτει σύντομη χρονική περίοδο. Όπως συμβαίνει και με το μυθιστόρημα, η πλοκή του διηγήματος συνήθως κλιμακώνεται, ενώ συχνά το έργο ολοκληρώνεται με απότομο τέλος. Η κορύφωση μπορεί να αφήσει ανοιχτά ζητήματα χωρίς απάντηση ενώ δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις όπου δεν εξάγεται κάποιο ηθικό δίδαγμα.
Η νουβέλα: Είναι το ενδιάμεσο είδος της πεζογραφίας και γι’ αυτό διαθέτει στοιχεία τόσο του διηγήματος όσο και του μυθιστορήματος. Χαρακτηριστικά της νουβέλας είναι η συντομία στην έκταση καθώς και η ευκολία στην κατανόηση. Σε αυτό το είδος, ο συγγραφέας δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην ηθογραφία αλλά και στον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων ενώ η πλοκή είναι δευτερευούσης σημασίας.
Το μυθιστόρημα: Είναι το πιο σύνθετο είδος της πεζογραφίας καθώς περιέχει στοιχεία από το έπος, την τραγωδία και την κωμωδία, την ερωτική ποίηση και την ιστορία. Κι ακόμα, από τη βιογραφία, τη ρητορεία, την εθνογραφία, τις ταξιδιωτικές περιγραφές και πολλά άλλα. Η έκταση του μυθιστορήματος είναι εκτεταμένη καθώς η πλοκή εκτυλίσσεται σε πολλαπλά επίπεδα τόσο στον χώρο όσο και στον χρόνο. Επίσης οι χαρακτήρες είναι εμφανώς περισσότεροι από τους πρωταγωνιστές της νουβέλας και συνήθως αναλύονται σε βάθος. Τα μυθιστορήματα, ανάλογα με την θεματολογία τους, μπορεί να είναι ιστορικά, κοινωνικά, αστυνομικά, επιστημονικής φαντασίας και άλλα.
Συνεχίζεται την επόμενη εβδομάδα.
Ο Γιάννης Ζυγούλης γεννήθηκε στη Στυλίδα Φθιώτιδος και τα τελευταία χρόνια ζει στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος και μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Έχει εργαστεί ως ρεπόρτερ στις εφημερίδες Καθημερινή και Νέα Μεσημβρινή, στο περιοδικό ΕΝΑ και στους ραδιοφωνικούς σταθμούς Σκάι και Flash.Επίσης διετέλεσε επί σειρά ετών αρχισυντάκτης ύλης στην εφημερίδα Ημερησία. Είναι μέλος του Ομίλου Φθιωτών Λογοτεχνών και Συγγραφέων.
