Κάθε ελεύθερος άνθρωπος είναι δημότης Μεσολογγίου… – Γράφει ο Μουζουρής, Αδάμος – Φιλόλογος Ιστορικός Πρόεδρος της Ένωσης Κυπρίων Ν. Μαγνησίας

 

 

 

Ενεργοί   Πολίτες  με Όραμα και Λογισμό, 52 χρ. Κατοχής.

(Στους Μαθητές μου, που Ονειρεύονται και δεν Βολεύονται)

Ψηφίδες Ιστορίας «κτῆμα ἐς αἰεί»1

      Κάθε ελεύθερος άνθρωπος είναι δημότης Μεσολογγίου…

                                                                       (Λουκής Ακρίτας2)

 

 

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, η κορυφαία στιγμή της Εξόδου (συλλογική πράξη αυτοθυσίας) αναδεικνύει τους πολιορκημένους ελεύθερους μάρτυρες στο βωμό των υψηλών αρχών και αξιών. Η Δεύτερη Πολιορκία (1825) και η Έξοδος του Μεσολογγίου (1826) προκάλεσαν καθολική συγκίνηση και απόκτησαν παγκοσμιότητα.  Η πτώση του Μεσολογγίου υπήρξε βαρύ πλήγμα για την Επανάσταση, μα συντέλεσε και στην αναζωπύρωση του Φιλελληνισμού και επηρέασε τις κυβερνήσεις των Μεγάλων Δυνάμεων! Μέσα από τα ερείπια και τις στάχτες της μικρής πολιτείας ξεπρόβαλε η ελληνική ελευθερία κατακόκκινη από το αίμα και κατάμαυρη από το μπαρούτι και τους καπνούς του. Σίγουρα, δεν είναι υπερβολικός ο ισχυρισμός ότι η θυσία του Μεσολογγίου προώθησε το ελληνικό ζήτημα όσο καμία άλλη νίκη.

 

Το Μεσολόγγι δέχθηκε δύο πολιορκίες:  Πρώτη 1821-22 και Δεύτερη 1825-26. Ύστερα από τη πτώση του Σουλίου, τον Ιούλιο του 1822, ο Ομέρ Βρυώνης και ο Κιουταχής με 11.000 στρατό εκστράτευσαν εναντίον του Μεσολογγίου. Υπερασπιστές ήταν ο Αλέξανδρος Μαυρο- κορδάτος με 300 άντρες και ο Μάρκος Μπότσαρης με 30 Σουλιώτες. Οι δύο Τούρκοι αρχηγοί πολιόρκησαν το Μεσολόγγι από ξηρά και ο Γιουσούφ Πασάς με το τουρκικό στόλο από τη θάλασσα. Αρχικά απέκρουσαν όλες τις επιθέσεις των πολιορκητών. Άρχισαν, όμως, να εξαντλούνται οι τροφές και τα πολεμοφόδια. Περί τα μέσα του Νοεμβρίου (1822) έφτασε ο ελληνικός στόλος με αρχηγό τον Αντρέα Μιαούλη. Κατασκόρπισε τον τουρκικό στόλο και κατάφερε να αποβιβάσει 1000  Πελοποννήσιους με αρχηγούς τον Πέτρο Μπέη Μαυρομιχάλη, τον Γεώργιο Ζαϊμη και τον Κανέλλο Δεληγιάννη. Εφοδίασε, επίσης, τους υπερασπιστές με τροφές και πολεμοφόδια. Έτσι, όταν οι Τούρκοι έκαναν επίθεση τα ξημερώματα της 25ης Δεκεμβρίου (1825) οι πολιορκημένοι όχι μόνο τους απέκρουσαν αλλά και τους έτρεψαν σε άτακτη φυγή. Το Μεσολόγγι σώθηκε!

 

Η δεύτερη πολιορκία (1825-26) έγινε αρχικά από τον  Κιουτάχη και ακολούθησε ο Ιμπραήμ. Μέσα στο Μεσολόγγι βρίσκονταν 10,600 άτομα. «Το στράτευμα της Φρουράς πραγματικώς ήταν 3.500 ή 3.600 αυτού εκ των οποίων 600 ήτον πληγωμένοι και ασθενείς. Ώστε 3.600 στράτευμα +1.500 διάφοροι +5.500 γυναίκες και παιδιά =10.600».3

 

Ο Στρατηγός  Σπυρομίλιος (πολέμησε κατά τη διάρκεια της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγίου) μαρτυρεί: «Αλλά το χείριστον πάντων προ πολλού είχον τελειώσει αι θροφαί και είχον φάει και τα χονδρά ζώα όλα, ώστε προ ενός μηνός ετρέφοντο με καβούρους και αλμιρίκια και η θροφή αυτή επροξένει βλάβη εις τους ανθρώπους, επειδή τους αδυνάτει τους πόδας, τους ησθένει, και μέχρι τέλους ετρελλαίνοντο δια ημέρας τινάς…»4

 

Όταν οι πολιορκημένοι έμειναν και πάλι χωρίς τροφές και πολεμοφόδια (τελευταία προμήθεια τροφών από τη θάλασσα έγινε στα μέσα Ιανουαρίου 1826, όταν ο Μιαούλης διέσπασε τον τουρκικό θαλάσσιο αποκλεισμό της πόλης) και δεν υπήρχε ελπίδα βοήθειας τότε:

 

«Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος

Θεωρούντες εκ του άλλου ότι μας εξέλιπεν κάθε ελπίς βοηθείας και προμηθείας, τόσον από θάλασσαν καθώς και από ξηράν (ώστε να δυνηθώμεν) να βαστάζωμεν, ενώ ευρισκόμεθα νικηταί του εχθρού, αποφασισίσαμεν ομοφώνως: η έξοδός μας να γίνη βράδυ εις τας δύο η ώρας της νυκτός 10 Απριλίου, ημέρα Σάββατον και ξημερώνοντας των Βαϊων, κατά το σχέδιον, ή έλθη ή δεν έλθη βοήθεια».5

 

Αναφέρει και πάλι ο Σπυρομίλιος: «Ο Χρήστος Καψάλης*, όστις ήτο    γέρων εμβήκεν εις τα οσπίτια τα Καψαλαίικα, όπου ήτον η αποθήκη της πυρίτιδος, εσύναξεν εις αυτά όσα γυναικόπαιδα δεν εδύναντο να εξέβγουν και εκλείσθη μ’ απόφασιν να δώση πυρ εις την πυρίτιδα και να καή δια να μη παραδοθώσι ζώντες εις τους Τούρκους».6

 

«Δρόμο να σχίσουν τα σπαθιά κι ελεύθεροι να μείνουν.

Εκείθε με τους αδελφούς, εδώθε με το χάρο»*.

Το βράδυ της 10ης Μαίου 1826 οι υπερασπιστές του Μεσολογγίου επιχείρησαν την ηρωική Έξοδο και κατέστησαν το Μεσολόγγι αιώνιο σύμβολο στους εραστές της ελευθερίας που έχουν ως μέτρο των πράξεων τους τον Άνθρωπο. Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι έδιναν το στίγμα: ο μόνος ρεαλισμός είναι ο Αγώνας του Ανθρώπου για τον Άνθρωπο!

 

Το αδούλωτο φρόνημα, η αξιοπρέπεια και η εκούσια θυσία των Μεσολογγιτών συγκίνησαν και αφύπνισαν συνειδήσεις όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε όλο τον κόσμο. Η ελληνική ελευθερία έγινε υπόθεση πανανθρώπινη. Ενδυνάμωσε το κίνημα του Φιλελληνισμού, που εκφράστηκε με ηθική στήριξη μέσα από το πνεύμα και την τέχνη (Γκέτε, Ουγκό, Ι. Μάγερ, Νταβιν ντ’ Ανζέ, Ντελακρουά,…) και με προσωπική συμμετοχή στον αγώνα και  θυσία.

 

«Της τιμής εδώ είναι ο τάφος

τρέξε αυτού να σκοτωθείς

για τη δόξα πολεμώντας,

πέσε εκεί να αναπαυθείς».

 

… έγραφε προφητικά ο Λόρδος Βύρων7 στα γενέθλια των τριάντα έξι (36) χρόνων του!

 

Το πυρακτωμένο δαυλί του Καψάλη,  η ευλογία του Αρχιερέα Ρωγών Ιωσήφ και η εθελοθυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων επηρέασαν και τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων τόσο στη Συνθήκη του Λονδίνου (6 Ιουλίου 1827) όσο και στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου (8 Οκτωβρίου 1827) που ήταν και συνεπακόλουθο της Συνθήκης.

 

«Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι»*.

 

Αλώνι των μεγάλων διαχρονικών αξιών: φιλοπατρία, ελευθερία, κοινω- νική δικαιοσύνη, αλληλοβοήθεια, αξιοπρέπεια, φιλότιμο, χρέος, καθήκον, καρτερία, υπομονή και  επιμονής  πίστη και ελπίδα. Αξίες που καθιστούν τον Άνθρωπο πραγματικά ελεύθερο, όπως οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι!

 

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, η Επανάσταση του 1821 για τους Έλληνες της Κύπρου ήταν άγγελμα-σάλπισμα που  ξεπηδούσε από τις ρίζες της ύπαρξής τους (πολύ βαθιά) από εκεί που αντλούσε τους χυμούς της η συνείδηση του εθνισμού τους. Μετά την 9η Ιουλίου 1821   (ο Κουτσιούκ Μεχμέτ κρέμασε σε μια συκαμιά τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και κατέσφαξε τους Μητροπολίτες Πάφου Χρύσανθο, Κιτίου Μελέτιο, Κυρηνείας Λαυρέντιο και τον Ηγούμενο της Ι. Μ. της Παναγίας του Κύκκου Ιωσήφ. Τον Αρχιδιάκονο και Γραμματέα του Αρχιεπισκόπου Μελέτιο τον κρέμασαν απέναντι από τη συκαμιά σε ένα πλάτανο) πολλοί  Κύπριοι και ειδικά όσοι είχαν μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία, κατέφυγαν στην Επαναστατημένη Ελλάδα.

 

«…τὸ Ἑλληνικόν, ἐόν ὅμαιμόν τε καὶ ὁμόγλωσσον, καὶ θεῶν ἱδρύματά τε κοινὰ καὶ θυσίαι ἢθέα τε ὁμότροπα, τῶν προδότας γενέσθαι Ἀθηναίους οὐκ ἂν εὖ ἔχοι»,8  η ελληνική μας καταγωγή, πράγμα που σημαίνει ότι έχουμε το ίδιο αίμα και (μιλάμε) την ίδια γλώσσα και κοινά λατρευτικά  κέντρα για τους (ίδιους) θεούς μας και ίδιας μορφής (ίδιο τρόπο) θυσίες και έθιμα, πυροδότησαν τις καρδιές των Ελλήνων της Κύπρου και ήρθαν στη Μητρόπολη και πολεμήσουν με αυταπάρνηση και αυτοθυσία στο πλευρό των Επαναστατημένων για ελευθερία, ανεξαρτησία, κοινωνική δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια…

 

Μετά από πολυήμερο και έμπλεο κινδύνους οδοιπορικό τους πέρασαν, όπως μαρτυρούν  Έγγραφα του Εκτελεστικού, του Βουλευτικού και της Προσωρινής Διοίκησης Ελλάδος, καθώς και τα απομνημονεύματα των Αγωνιστών του 1821, σε περιοχές της Πελοποννήσου, των Νησιών και της Στερεάς Ελλάδας.

 

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, Έλληνες της Κύπρου με ψυχισμό και με την πίστη ότι η Μητέρα Ελλάδα κείται πλησίον έφτασαν και στο Μεσολόγγι! Πολέμησαν και θυσιάστηκαν υπερασπιζόμενοι το Μεσιλόγγι (1822-26). Αναθηματική στήλη που βρίσκεται στον Κήπο των Ηρώων της Ιερής Πόλης του Μεσολογγίου μνημονεύει τους Κύπριους αγωνιστές που έχυσαν το αίμα τους για την ελευθερία, την τιμή και την αξιοπρέπεια: Χριστόδουλος Κοκκινόφτας από την Τσάδα Πάφου, Ιωάννης Κύπριος (Λοχαγός Φάλαγγας), Καπετάν Ιωάννης Κύπριος (Κυβερνήτης πλοιαρίου Ποσειδών), Μιχαήλ Αντωνίου Κύπριος, Παντελής Γεωργίου Ορφανός, Γιάννης Πασαπόρτης, από την Κοίλη Πάφου.

 

Ο **Χρήστος Καψάλης (Πρόκριτος του Μεσολογγίου) μετέτρεψε το σπίτι του σε πυριτιδαποθήκη. Μάζεψε εκεί τα γυναικόπαιδα, τους ανήμπορους και για να μην πέσουν ζωντανοί στα χέρια των Τούρκων το ανατίναξε τη νύχτα της 10ης Απριλίου 1826.

 

Ο ηρωισμός του Χρήστου Καψάλη και η θυσία των Ελλήνων της Κύπρου στο Μεσολόγγι φέρνει στην καιόμενη μνήμη μας την Μαρία Συγκλητική.

Ο Λαλά Μουσταφάς μετά την πολιορκία της Αμμοχώστου (16 Σεπτεμβρίου 1570)  και την άλωσή της έντεκα (11) μήνες μετά (6 Αυγούστου 1571) κατέκτησε την Κύπρο και για να κοσμήσει τον θρίαμβό του  γέμισε με λάφυρα είκοσι μία (21) γαλέρες και σε μία έβαλε τις ομορφότερες νεαρές γυναίκες της Κύπρου «πεσκέσι» για το χαρέμι του Σουλτάνου.

Η Μαρία Συγκλητική του χάλασε το θρίαμβο, αφού έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη και  ανατίναξε τη γαλέρα! Η αυτοθυσία της εκφράζει τους αιματοβαμμένους διαχρονικούς αγώνες των Ελλήνων της Κύπρου για ελευθερία, αξιοπρέπεια και ιστορική (εθνική) δικαίωση. Και εκφράζει του Είναι μας που δένει αναπόσπαστα με την Ελλάδα, τόσο ως έκφραση γεωγραφική όσο και ως παράδοση, ιδέα και παιδεία!

 

Η κατεχόμενη από τον βάρβαρο Τούρκο εισβολέα Αμμόχωστος είναι το δικό μας Μεσολόγγι και φράχτης το συρματόπλεγμα!

 

«Η δύναμή σου πέλαγο κι η θέλησή μου βράχος»*.

Πέλαγος η διαχρονική ύβρις και αλαζονεία των πολεμοκάπηλων εισβολέων και βράχος το αέναο χρέος-καθήκον υπεράσπισης της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της αξιοπρέπειας.

 

Επιμύθιον: Με αυτήν την πυρογενή ιστορική αύρα των διαχρονικών αγώνων των προπατόρων μας μεγαλώσαμε! Για τούτο και στις 20 Ιουλίου 1974 δώσαμε το παρόν και ήμασταν εκεί για την αντιμετώπιση του τούρκου εισβολέα και για την προάσπιση της Πατρώας Γης. Στον υπέρ πάντων αγώνα, Αδελφικοί παιδικοί φίλοι, συνοδοιπόροι και συμπολεμιστές του 399 Τάγματος Πεζικού Μπογαζιού Αμμοχώστου έπεσαν μαχόμενοι εναντίον των τούρκων εισβολέων και όπως και οι προπάτορές μας (1571, 1821, 1826) κέρδισαν την αθανασία και με αμάραντη και αγήρατο μνήμη έγιναν αιώνια πρότυπα λεβεντοσύνης, τιμής και αξιοπρέπειας!

1.Αγία και Ιερά η Ταφή, Ψηφίδες Ιστορίας «κτῆμα ἐς αἰεί», (απόσπα-

σμα).

2. Λουκής Ακρίτας. Γεννήθηκε στη Μόρφου της Κύπρου (1908-1965).

Διετέλεσε Υφυπουργός Παιδείας (1964-5), στην ουσία Υπουργός, αφού το Υπουργείο κράτησε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου.

3. Νικόλαος Κ Κασομούλης, Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστά- σεως των Ελλήνων 1821-1833, (1941) τ.3. σελ. 69, Βεργίνα, 2005.
4. Στρατηγός Σπυρομίλιος, Απομνημονεύματα για τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου, σελ. 165, Αθήνα, 1926.
5. Νικόλαος Κ Κασομούλης, ό.π. σελ. 69.
6. Στρατηγός Σπυρομίλιος, ό.π., σελ. 173.
7. Λόρδος Βύρων 22 Ιανουαρίου 1788 (Λονδίνο) – 19 Απριλίου 1824 (Μεσολόγγι).
8. Ηροδότου Ιστορίαι, Βιβλίο Η (Ουρανία) κεφ. 144

* Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, Διονύσιος Σολωμός.

 

 

ΑΔΑΜΟΣ Α. ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ

Βετεράνος 1974/399 Τ.Π. Μπογαζιού Αμμοχώστου Κύπρου

Φιλόλογος Ιστορικός

Πρόεδρος της Ένωσης Κυπρίων Ν. Μαγνησίας