Εκεί όπου οι στάχτες ανθίζουν – Μαρία Καμηλάκη – Εκδόσεις Ραδάμανθυς.
Στα προηγούμενα μυθιστορήματα και διηγήματά μου, μέσα από την εξέλιξη της ιστορίας ξεδιπλώνονται θέματα κοινωνικά, με αναφορά στην παράδοση, την κουλτούρα και την επίδραση της περιοχής και της εποχής που εξελίσσονται.
Όμως, ο Βολταίρος έχει πει πως, «η ιστορία είναι ο θεματοφύλακας μεγάλων πράξεων, μάρτυρας του παρελθόντος παράδειγμα και δάσκαλος για το παρόν και μεγάλος σύμβουλος για το μέλλον».
Θεωρώντας λοιπόν καθήκον τη γνώση της ιστορίας όχι μόνο για να κρατάμε ζωντανή τη μνήμη των θυμάτων και των αγωνιστών, αλλά να κατανοήσουμε τις αιτίες και την ιστορική εξέλιξη προς αποφυγή λαθών στο μέλλον, ξεκίνησα να γράφω ιστορικό Μυθιστόρημα βασισμένο στην τεράστια προσφορά των Κρητών Μακεδονομάχων στην απελευθέρωση της Μακεδονίας. Έχω υπηρετήσει στη Μακεδονία ώστε πολλά οπτικοακουστικά ερεθίσματα έδωσαν λόγο για τη γραφή του.
Όταν όμως βρέθηκα στην παρουσίαση του βιβλίου «Μαρτυρικά χωριά», εδώ στην πόλη μας, της αγαπημένης, σπουδαίας δημοσιογράφου και λογοτέχνιδας κ. Εύας Λαδιά, το έβαλα στο συρτάρι να περιμένει, δίνοντας νέες πτήσεις στη φαντασία, με φωτεινά φτεροκοπήματα για την ιστορική περίοδο του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, ενώ ξύπνησε η αγάπη που έχω για την τοπική ιστορία, αλλά και η ανάγκη να μάθω όσο περισσότερα γίνεται για τη Νεότερη ιστορία.
Θέλησα να γνωρίσω κάθε αθέατη πτυχή των μαύρων χρόνων της Κατοχής, από όπου κι αν πέρασε. Με λαχτάρα άρχισα να ρουφάω κάθε σελίδα βιβλίων που αναφέρονται στην περίοδο αυτή. Ένιωσα τον παλμό των ηρώων, τον υπεράνθρωπο αγώνα τους, την υπέρβαση της ανθρώπινης φύσης, τον φόβο του θανάτου, τον εαυτοχαμό, την καταστροφή από τη ανθρώπινη βαρβαρότητα, τα ολοκαυτώματα. Έζησα την Οδύσσεια της επιστροφής των ηρώων μας(έκαναν μήνες, πολλοί δεν επέστρεψαν ποτέ), μα και τη φρίκη στα κολαστήρια των Στρατοπέδων εξόντωσης των Ναζί.
Σπάραξαν συναισθήματα μέσα μου και θεώρησα χρέος μου και ελάχιστη τιμή προς όλους αυτούς να τολμήσω με απόλυτο σεβασμό και αληθοφάνεια στα γεγονότα, να γράψω μια ιστορία που ανάμεσα στα πλοκάμια της μυθοπλασίας, να εμπλέκονται αληθινά ανατριχιαστικά γεγονότα χωρίς να αλλοιώνεται η πραγματικότητα, με εικονικούς ήρωες, που όμως η ζωή τους να φωτογραφίζει το σύνολο των τραγικών αυτών χρόνων όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά σφαιρικά στα μέρη που το πέρασμα του εχθρού άφησε αιματοβαμμένες σελίδες στην ιστορία. Έτσι μέσα από τα βιώματα όλων αυτών που έζησαν την σχιζοφρένεια της ναζιστικής βίας διεισδύουμε στις ψυχές των αγωνιστών κι ανακαλύπτουμε συναισθήματα και σκέψεις, χωρίς να αλλοιώνεται ή να χάνεται η ταυτότητα και το μυστήριο της μυθοπλασίας.
Ταινίες, ντοκιμαντέρ, συνεντεύξεις όπως από τον εκλεκτό συνάδελφο, κ. Κώστα Μυγιάκη και από συγγενείς αγωνιστών με βοήθησαν και συμπλήρωσαν τις γνώσεις μου.
Μελετώντας τα «Μαρτυρικά χωριά», της κ. Εύας Λαδιά, έρευνα ετών, ένιωσα την ανάγκη η βάση της ιστορίας μου να στηθεί στην ηρωική περιοχή του Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης που υπήρξε προμαχώνας της λευτεριάς, που βίωσε τις φλόγες των Ναζί. Ανάμεσα στις λεβέντισσες γυναίκες που πέταξαν στις φλόγες στην Καλή Συκιά ήταν κι η Ζαμπία Γιανναδάκη από το Ροδάκινο, αγαπημένη συγγενής, εξ αγχιστείας, της μητέρας μου, δυνατό κίνητρο για την επιλογή του τόπου, άλλωστε κι η μητέρα μου καταγόταν από την επαρχία Αγίου Βασιλείου τα Αγκουσελιανά.
Ο τίτλος όπως και η εικόνα του εξωφύλλου προϊδεάζουν πως και μέσα από τις στάχτες ανθίζουν όνειρα που μοσχοβολούν ελπίδα.
Η παπαρούνα είναι ακριβώς αυτό το λουλούδι που ανθίζει από τη στάχτη να φέρει τη ζωή, από το θάνατο, την Ανάσταση. Έχει πολλούς συμβολισμούς. Είναι το λουλούδι της μνήμης, της βαθιάς αγάπης, της ομορφιάς, της εσωτερικής ειρήνης, της ζωής και της γονιμότητας, της ελπίδας. Η κόκκινη παπαρούνα έγινε το σύμβολο μνήμης των νεκρών του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, γιατί ήταν το μοναδικό λουλούδι που φύτρωσε ανάμεσα στα πεδία μάχης και στους τάφους της Φλάνδρας του Βελγίου. Ο Μάκρι Τζον έγραψε ένα ποίημα για τον φίλο του που σκοτώθηκε στις 3 Μαΐου το 1915.
«Κι αν η πίστη σου καμφθεί για μας που’
χουμε πεθάνει, δεν θα κοιμηθούμε ποτέ, όσο
φυτρώνουν παπαρούνες στις πεδιάδες της
Φλάνδρας»
Αλλά και στη χριστιανική παράδοση η παπαρούνα ήταν το λουλούδι κάτω από τον Σταυρό του Χριστού που δέχτηκε τις σταγόνες από το αίμα Του και πήραν το κόκκινο χρώμα.
Ο Μυριβήλης στο σπουδαίο στο μυθιστόρημά του του « Η ζωή εν τάφω», γράφει:
“Ήταν ένα λουλούδι εκεί. Συλλογίσου. Μια
παπαρούνα. Μια τόσο δα μεγάλη καλοθρεμμένη
παπαρούνα, ανοιγμένη σαν μικρή βελουδένια
φούχτα. Αν μπορούσε κανένας να τη χαρεί μέσα
στο φως του ήλιου θα’ βλεπε πως ήταν άλικη, μ’
ένα μαύρο σταυρό στην καρδιά, με μια φούχτα
μαβιές βλεφαρίδες στη μέση”
Η Μαρία Καμηλάκη-Μανογιαννάκη γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ρέθυμνο Κρήτης. Σπούδασε στη Ράλλειο Παιδαγωγική Ακαδημία Πειραιώς και αργότερα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Αθηνών για εξομοίωση πτυχίου. Εργάστηκε ως δασκάλα σε σχολεία της Κρήτης, της Μακεδονίας και της Αθήνας. Από μικρή αγαπούσε το γράψιμο. Έχει γράψει ποιήματα και λογοτεχνικά έργα για μαθητικές παραστάσεις στα σχολεία που υπηρέτησε, αρκετά από τα οποία έχουν δημοσιευτεί σε σχολικά ή τοπικά περιοδικά. Το 2019 διακρίθηκε σε λογοτεχνικό διαγωνισμό διηγήματος.
