Ενεργοί Πολίτες με Όραμα και Λογισμό, 52 χρ. Κατοχής. – Γράφει ο ‘Αδαμος Μουζουρής.

Ενεργοί Πολίτες με Όραμα και Λογισμό, 52 χρ. Κατοχής.
(Στους Μαθητές μου, που Ονειρεύονται και δεν Βολεύονται)
Ψηφίδες Ιστορίας «κτῆμα ἐς αἰεί»

Κύπρος 1 Απριλίου 1955: Έναρξη του Απελευθερωτικού μας Αγώ-
να εναντίον των Άγγλων αποικιοκρατών.

(Β΄ Μέρος)

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, στην περίπτωση του Ευαγόρα Παλληκαρίδη, για να του δοθεί χάρη κινητοποιήθηκαν: Η Ελληνική Κυβέρνηση, σαράντα (40) Εργατικοί Βουλευτές, ο Αρχιεπίσκοπος
Νότιας Αφρικής Νικόδημος εκφράζοντας και τους Έλληνες της Ν. Αφρικής. Και στην Κύπρο: Δήμαρχοι, Δημοτικά Συμβούλια, Σύλλο- γοι, Σύνδεσμοι, Συντεχνίες, Μαθητές/τριες Σχολείων… απηύθυναν
θερμή έκκληση στον Κυβερνήτη Τζον Χάρντινγκ και στη Βασίλισ-σα Ελισάβετ να δοθεί χάρη στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη.
Να σημειώσουμε ότι πολιτικοί κύκλοι από την Αμερική θεωρούν ότι η εκτέλεση του Παλληκαρίδη αποσκοπούσε στην αποδυνάμωση του ηθικού των Ελλήνων της Κύπρου για να επιβάλουν οι
Άγγλοι στις διαπραγματεύσεις τους όρους τους! Τα ολοκαυτώματα των Τεσσάρων στο Λιοπέτρι (2 Σεπτεμβρίου 1958) και του Κυριάκου Μάτση (19 Νοεμβρίου 1958) 3 , δικαιώνουν την πολιτική
εκτίμηση!

Γενικότερα το 1958, και ενώ το Κυπριακό (ελέω Αγγλίας) παρασκηνιακά είχε «λυθεί», (το «Σχέδιο Μακμίλαν» προβλέπει διακυβέρνηση της Κύπρου από: Αγγλία, Ελλάδα και Τουρκία. Είναι
έτοιμο ως Υπόμνημα προς τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου τον Ιούλιο του 1957 και δόθηκε στη δημοσιότητα στις 19 Ιουνίου 1958), η κατάσταση στην Κύπρο ήταν αβάσταχτη με τη δυσχερή
οικονομική κατάσταση και το αδυσώπητο κυνηγητό των αγωνιστών της Ε.Ο.Κ.Α. από τις αγγλικές δυνάμεις. Εκατοντάδες άνθρωποι ήταν στις φυλακές και στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Σκοπός να
καμφθεί όλο και περισσότερο το ηθικό των Ελλήνων της Κύπρου και να δεχθούν τα διχοτομικά σχέδια της Αγγλίας.

«Μάταιη η όποια προσπάθεια αντίστασης από εδώ και πέρα. Υποταχτείτε να τελειώνουμε!» (Μας συμβούλευαν το ίδιο το 1974 και κάποιοι Ηρόστρατοι 2 μας συμβουλεύουν και σήμερα). Αξίζει να
αναφέρουμε ότι πέραν της πτώσεως του ηθικού, είναι και η απώλεια σε Ανθρώπους (με λογισμό και όραμα) που θα ήταν χρησιμότατοι στα χρόνια της «Ανεξαρτησίας», όπως ο δάσκαλος Φώτης Πίττας
και ο γεωπόνος Κυριάκος Μάτσης. «(οἱ Ἕλληνες) «οὐ περὶ χρημάτων τὸν ἀγῶνα ποιοῦνται ἀλλὰ περὶἀρετῆς».

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, αυτή την εξαιρετικής αλήθειας γνώμη διατύπωσε λίγο μετά τη Μάχη των Θερμοπυλών (480 π.Χ.), ο γιος του Αρτάβανου, Τριτανταίχμης! Και την επανέλαβε μετά από 2438
χρόνια ο Κυριάκος Μάτσης, ως φορέας του διαχρονικού πνεύματος της ελληνικής ιστορίας.

Ο Κυριάκος Μάτσης (προσωποποίηση του αιώνιου Έλληνα της Κύπρου) κατά τη διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα (1955–59) επικηρύχθηκε για τη δράση του με το ποσό των 5.000 λιρών. Στις 9
Ιανουαρίου 1956 συλλήφθηκε και φυλακίστηκε. Η στάση του και η προσωπικότητά του αναγκάζουν τον Κυβερνήτη Τζον Χάρντινγκ να τον επισκεφτεί ο ίδιος στις φυλακές! Ο Κυβερνήτης του πρότεινε:
«… (θέλεις) να σε στείλουμε στην Αυστραλία, να σου δώσουμε χιλιάδες στρέμματα γης και 500.000 λίρες, με αντάλλαγμα να μας παραδόσεις τον Διγενή;»

Άστραψε και βρόντηξε ο Μιλτιάδης (ψευδώνυμο του Μάτση) και χτυπώντας τη γροθιά του στο τραπέζι είπε στον Κυβερνήτη: «Εξοχότατε, λυπούμαι γιατί δεν καταλάβατε με ποιον συνομιλείτε.
Οὐ περὶ χρημάτων τὸν ἀγῶνα ποιούμεθα (ποιοῦνται) ἀλλὰ περὶ ἀρετῆς». Ισχυρότερος από τον ισχυρό αποικιοκράτη και τρανότερος από τον τρανό δυνάστη, αφήνοντας άφωνο τον Κυβερνήτη, βγήκε
από την αίθουσα και διασχίζοντας περήφανα τη γραμμή των βασανιστών μπήκε στο κελί του!

Ο Μάτσης μετουσίωσε σε εθνική τιμή και χρέος το πνεύμα της αυτοθυσίας και κέρδισε δόξα αγήρατο! Τα αποικιοκρατικά αγγλικά στρατεύματα (19 Νοεμβρίου 1958) περικυκλώνουν το κρησφύγετό
του που βρίσκεται στο Δίκωμο (χωριό στα ριζά του τουρκοπατημένου Πενταδάκτυλου). «Αν θα βγω, θα βγω πυροβολώντας! Δενθα με βγάλετε ζωντανό από εδώ μέσα. Ελάτε, αν τολμάτε, να με
βγάλετε!» Και ως κληρονόμος και συνεχιστής της ελληνικής ιστορίας ανάστησε τη λακωνική φράση: «Μολών λαβέ» του Λεωνίδα (Θερμοπύλες 480 π.Χ.). Στην άρνηση του ήρωα να
παραδοθεί, οι Άγγλοι ανατινάζουν το κρησφύγετο και τον δολοφονούν εν ψυχρώ!

Η ανδραγαθία του Κυριάκου Μάτση ως συνέχεια της (προγονικής) πατραγαθίας (Λεωνίδας) τον έκανε πρότυπο αξιών και ίνδαλμα ελευθερίας και για τούτο ακόμη και το νεκρό σώμα του ήταν πιο
επικίνδυνο. Ο Δυνάστης μικρόψυχος (χωρίς ψυχικές αρετές) φοβούμενος πάνδημη κηδεία και λαϊκό ξεσηκωμό, αντί της Ιεράς και Αγίας Ταφής τον έθαψε κρυφίως στην αυλή των Κεντρικών
Φυλακών Λευκωσίας (Φυλακισμένα Μνήματα).Τον έθαψαν στον τόπο του μαρτυρίου με τις αγχόνες της αποικιοκρατικής Βαστίλης. Και πάλι οι υβριστές και άφρονες δεν κάτεχαν: «Ἀνδρῶν ἐπιφανῶν
πᾶσα γῆ τάφος».

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, Άντρες που δοξάστηκαν με τα έργα τους, μόνο με έργα θα ταίριαζε να τιμηθούν. «Ἆθλα οἰς κεῖται ἀρετῆς μέγιστα, τοῖς δὲ καὶ ἄνδρες ἄριστοι πολιτεύ-ουσιν». 43 Εκεί
που ορίζονται (στήνονται) σπουδαία έπαθλα εκεί υπάρχουν/ζουν και οι άριστοι πολίτες.

Για τούτο και πενήντα χρόνια από τη θυσία του, κατέθεσα στις 23 Ιανουαρίου 2008 πρόταση ονομασίας του 7 ου Γυμνασίου (Βόλου) σε: Γυμνάσιο Κυριάκος Μάτσης.

Η Ομόφωνη Απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων δεν υλοποιήθηκε, γιατί σε λίγες ημέρες το Υπουργείο Παιδείας έστειλε Εγκύκλιο με την οποία ζητούσε να αποφασίσουν οι Σύλλογοι
Διδασκόντων για την ονοματοθεσία των Σχολείων. Η Εγκύκλιος, όπως και πολλές, άλλες πνίγηκε στο σύνδρομο του Σίσυφου! Αρχικά προωθούνται, προχωρούν και μετά κατρακυλούν πίσω όπως
ο ογκόλιθος (βράχος) του Σίσυφου, με συνέπεια να αναστείλει και τελικά να ματαιώσει την υλοποίηση της Ομόφωνης Απόφασης. Αγαπημένε μου Αναγνώστη, στις 2 Σεπτεμβρίου 1958 σε ένα
Αχυρώνα στο Λιοπέτρι Τέσσερα παλικάρια «από καλή γενιά», (ξανα)ζωντάνεψαν το Χάνι της Γραβιάς του Οδυσσέα Ανδρούτσου

(8 Μαϊου 1822). Τα Τέσσερα παλικάρια: Φώτης Πίττας, Aνδρέας Κάρυος, Χρίστος Σαμάρας και Ηλίας Παπακυριακού περικυκλώθηκαν από Άγγλους στρατιώτες. Αρνήθηκαν να παραδοθούν και
άρχισαν πολύωρη αδυσώπητη και άνιση μάχη.

Οι Άγγλοι είχαν πολλά θύματα και κατά το συνήθειο τους πυρπόλησαν τον Αχυρώνα! Οι Δύο Αγωνιστές της Ε.Ο.ΚΑ. που ήταν ακόμη ζωντανοί, επιχείρησαν μέσα από τους καπνούς του
φλεγόμενου Αχυρώνα την ηρωική έξοδο! Έπεσαν γενναία από τα καταιγιστικά πυρά των Άγγλων στην αυλή του Αχυρώνα. «Δύναμη, γιε μου, να πεθάνεις λεβέντης». Η Μάνα του Ανδρέα
Κάρυου ατενίζοντας από το χωριό της (Αυγόρου) τον Αχυρώνα μέσα στους καπνούς και ακούγοντας την αντάρα της μάχης συνέπασχε με το Παλικάρι της! Βάλσαμο στην ψυχή της ο ηρωικός
θάνατος του λεβεντονιού της.

Διαχρονικό βάλσαμο για την Αγία Μάνα το τιμημένο πένθος. Η Ελληνίδα Μάνα της Κύπρου (άντεξε εφτακόσια εξήντα εννέα (769) χρόνια (1191-1960) στη σκλαβιά) με τις ροζιασμένες χούφτες της
προκοπής και του τίμιου ιδρώτα, στο πρόσωπο της Μάνας του Ανδρέα Κάρυου από το Αυγόρου αντάμωσε με τη Βασίλισσα της Τροίας Εκάβη!

Μετά τον Τρωικό Πόλεμο, οι νικητές Αχαιοί αποφάσισαν να τιμήσουν τον Αχιλλέα θυσιάζοντας στον Τάφο του την Πολυξένη! Στον πόνο της Εκάβης, της Αγίας Μάνας που θα χάσει την Κόρη
της, η Πολυξένη της λέει θαρραλέα και με αξιοπρέπεια ότι εθελούσια οδηγείται στη θυσία!

Ο Αγγελιαφόρος Ταλθύβιος φέρνει την είδηση για την εθελούσια θυσία «ἑκοῦσα θνήσκω» (548) της Πολυξένης και την αξιοπρεπή στάση της αφού ζητά ως ελεύθερη να πεθάνει «ὡς ἐλευθέρα θανῶ»
(550) όπως αρμόζει σε μια βασιλοκόρη! Η «ηττημένη» με το μεγαλείο της ντρόπιασε τους νικητές!

ὦ θύγατερ, οὐκ οἶδ’, εἰς ὅ τι βλέψω κακῶν,
……………………………………………
τὸ δ’ αὖ λίαν παρεῖλες ἀγγελθεῖσὰ μοι γενναῖος.
(στ. 585/91, Εὐριπίδου Ἑκάβη)

Βάλσαμο για την Μητέρα Εκάβη είναι η είδηση για τη γενναία στάση της κόρης της. Στις αμέτρητες συμφορές η γενναία και αξιοπρεπή στάση που κράτησε η Κόρη της στη θυσία ήταν μία
ανακούφιση, ένα ξαλάφρωμα! Διαχρονικό βάλσαμο στον πόνο της Αγίας Μάνας το τιμημένο πένθος!

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, τα ολοκαυτώματα, η αγχόνη, οι θυσίες έφεραν το ποθητό αποτέλεσμα; Οι Συμφωνίες Ζυρίχης–Λονδίνου ικανοποιούσαν (δικαίωναν) τον αγωνιζόμενο
Ελληνισμό της Κύπρου; Όχι μόνο δεν τον ικανοποιούσαν, γιατί (από τη μία) χωρίς τη δική του θέληση, απεμπολούσαν την επιθυμία του για την Ένωσή με τη Μητέρα Ελλάδα (εκφράστηκε και επίσημα
στο Δημοψήφισμα στις 15/22 Ιανουαρίου 1950).

Και (από την άλλη) με τις Συμφωνίες Ζυρίχης–Λονδίνου (4-11 και 17-19 Φεβρουαρίου 1959), η Αγγλία όχι μόνο είναι Εγγυήτρια Δύναμη και με κυρίαρχες αγγλικές βάσεις στο έδαφος της
«Ανεξάρτητης» Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και πιστή στο δόγμα της: «διαίρει και βασίλευε» (rule and divide) ξαναμπάζει και την Τουρκία στην Κύπρο ως Εγγυήτρια Δύναμη και συνέταιρο! Ένας
συνέταιρος που πριόνιζε τις Συμφωνίες: 1963, 1964, 1966, 1967 μέχρι να φτάσει στο έγκλημα της, τον Ιούλιο του 1974 με την εισβολή και την κατοχή της μισής Κύπρου.

Το τραγικά παράδοξο είναι ότι το 1974 η Τουρκία έκανε χρήση του «επεμβατικού της δικαιώματος» σε Κράτος Ανεξάρτητο και Μέλος του Ο.Η.Ε.! Φυσικά προηγήθηκε το πραξικόπημα της
Χούντας των Αθηνών την 15 η Ιουλίου 1974, που έδωσε την ευκαιρία στην Τουρκία να κάνει (κατά)χρηση του άρθρου 4 εδ.2 της Συνθήκης Εγγυήσεως» «… εφ’ όσον η κοινή ή συντονισμένη
ενέργεια θα αποδεικνυόταν αδύνατη, κάθε μια των Εγγυητριών Δυνάμεων, Ελλάδα, Αγγλία, Τουρκία, επιφυλάσσει εις εαυτήν το δικαίωμα να ενεργεί με μόνο τρόπο την επαναφορά της καταστά-
σεως που δημιουργήθηκε με την παρούσα Συνθήκη». Ὄλβιος ὅστις ἱστορίας ἔσχε μάθησιν. (Εὐριπίδης) Ας έχουν γνώση οι Φύλακες: η Τουρκία επιδιώκει Λύση υπό τον
έλεγχό της (εγγυήτρια δύναμη) ή δυο «Κράτη», άρα Διχοτόμηση! Η «δαμόκλειος σπάθη» του 1957 που οδήγησε στις Συμφωνίες του 1959.

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, η ιστορική μνήμη ως επετειακή γιορτάζεται και παρέρχεται, αξία έχει η βιωματικότητα, ο συνεχής συνειδητός προβληματισμός και παραδειγματισμός από το μεγαλείο
όλων Εκείνων, που έκαναν έργα άξια και έστησαν Τρόπαια Μίμη-σης για τις Νέες Γενιές! Σημεία αναφοράς των μεγάλων διαχρονικών αξιών: ελευθερία,
εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας, ανεξαρτησία, δημοκρατία κοινωνική δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, συνεργασία, αξιοπρέπεια, αξίες διαχρονικές που λάμπρυναν και κόσμησαν τον Ελληνισμό.
Ανάμεσα σε όλους Εκείνους και οι Αδελφικοί παιδικοί φίλοι, συνοδοιπόροι και συμπολεμιστές του 399 Τ.Π. Μπογαζιού Αμμοχώστου, οι (σύγχρονοι) Ήρωες της Κυπριακής Τραγωδίας του 1974.

1.Αγία και Ιερά η Ταφή, Ψηφίδες Ιστορίας «κτῆμα ἐς αἰεί», (απόσπασμα).2.Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο Β. Κεφ. 43. 4.
3.Σύγχρονοι Ηρόστρατοι αυτοί που επιδιώκουν την ιστορική  δικαίωση μέσα από την καταστροφή! Ο Ηρόστρατος έκαψε στις 21 Ιουλίου 356 π.Χ. το Ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο, για να μείνει
στην Ιστορία!

Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι κάηκε ο Ναός γιατί η Άρτεμις ασχολούνταν με τη γέννηση του Μ. Αλεξάνδρου…

«γὰρ καταφλεχθῆναι τὸν νεῶν, τῆς Ἀρτέμιδος ἀσχολουμένης περὶ
Ἀλεξάνδρου μαίωσιν». (Βίοι Παράλληλοι, Ἀλέξανδρος (Καίσαρ)
κεφ. 3) …και δεν ήταν εκεί να σώσει το Ναό της!

ΑΔΑΜΟΣ Α. ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ
Βετεράνος 1974/399 Τ.Π. Μπογαζιού Αμμοχώστου Κύπρου
Φιλόλογος Ιστορικός
Πρόεδρος της Ένωσης Κυπρίων Ν. Μαγνησίας