11ο Σεμινάριο για Εκπαιδευτικούς – Τα κόμικς και τα graphic novels στην εκπαίδευση.

Στο 11ο Σεμινάριο για Εκπαιδευτικούς θα πειραματιστούμε με τη δημιουργική χρήση των κόμικς και των graphic novels ως διακαλλιτεχνικά εκπαιδευτικά εργαλεία που κινητοποιούν τη δημιουργική αυτενέργεια των μαθητών, δίνοντας νέα πνοή στη μάθηση!

📅Πότε: Σάββατο 28 Μαρτίου

⏰Ώρα: 12:00 – 14:00

📍Τοποθεσία: Βιβλιοπωλείο Διόπτρα Books & Life

Ομιλητές:

Αντώνης Νικολόπουλος (Soloύp), γελοιογράφος, δημιουργός κόμικ, διδάκτωρ Πολιτισμικής Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου, συγγραφέας

Ευαγγελία Μουλά, επόπτρια ποιότητας εκπαίδευσης Δευτεροβάθμιας Δωδεκανήσου, συγγραφέας

Tι είναι τα graphic novels και πώς συνδέονται με τα κόμικς; Ποια η σχέση των κόμικς με τη λογοτεχνία και την Ιστορία; Πώς μπορεί ο εκπαιδευτικός να αξιοποιήσει ένα κόμικς στην τάξη, υπηρετώντας ταυτόχρονα τους διδακτικούς σκοπούς των προγραμμάτων σπουδών, την κριτική σκέψη αλλά και τον οπτικό και πολυτροπικό γραμματισμό; Πώς μπορούν να φτιάξουν οι μαθητές μόνοι τους μια ιστορία κόμικς ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα;

Με αυτά και πολλά ακόμα ερωτήματα θα καταπιαστούμε στο επιμορφωτικό αυτό σεμινάριο, αναδεικνύοντας μέσω της γόνιμης αλληλεπίδρασης τρόπους και ιδέες δημιουργικής ενσωμάτωσης των εικονογραφηγημάτων στο σύγχρονο σχολείο.

Για εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΙΝΑΙ ΔΩΡΕΑΝ.

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ. ΘΑ ΤΗΡΗΘΕΙ ΣΕΙΡΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ.

Με την πολύχρονη ενασχόλησή τους, ο Soloύp και η Ευαγγελία Μουλά καταθέτουν μια πρωτοποριακή, για την ελληνική βιβλιογραφία, εργασία για τα κόμικς.

Αντλώντας αφορμές και παραδείγματα από το graphic novel Ἀϊβαλί, αναλύουν την τέχνη των εικονογραφηγημάτων σε βάθος, επισημαίνουν τα σημειολογικά κλειδιά και τους μηχανισμούς οπτικής αφήγησης στα κόμικς και βοηθούν τους αναγνώστες  να εμβαθύνουν στους κώδικες και τη σημειολογία του Μέσου.

Με οδηγό συγκεκριμένα παραδείγματα και θεωρητικό πλαίσιο, ο αναγνώστης αποκτά πρόσβαση σε κομβικές πληροφορίες για την οπτική αφήγηση και την κατανόηση της σημειολογίας της εικόνας, ενώ εξοπλίζεται με όλα τα απαραίτητα εργαλεία για τη μετατροπή των κόμικς σε πολύτιμο εκπαιδευτικό υλικό. Το  βιβλίο αποτελεί ένα πολύ χρήσιμο βοήθημα για τον ερευνητή, τον μάχιμο εκπαιδευτικό, τον συντονιστή εργαστηρίων/ομάδων δημιουργικής γραφής αλλά και για όποια/-ον αγαπά την «ένατη τέχνη» και επιθυμεί να τη γνωρίσει καλύτερα.

Η ανάγνωση των κόμικς με τις πληροφορίες που παρέχονται εδώ,

δεν θα είναι πλέον ποτέ η ίδια.

Ένα μονοήμερο ταξίδι από τη Μυτιλήνη στο Αϊβαλί. Κι εκεί, μεσοπέλαγα ανάμεσα στις δυο ακτές, ένα ταξίδι στον χρόνο. Στη ματωμένη Ιστορία. Σε όσα χωρίζουν τους ανθρώπους του μικρού μπουγαζιού. Σε όσα ενώνουν τους λαούς όλης της γης. Μικρασιατική Καταστροφή. Ξεριζωμός. Χαμένες πατρίδες. Συνθήκη της Λοζάνης.

Η πρώτη μεγάλη ανταλλαγή πληθυσμών στη σύγχρονη ιστορία. Εκατομμύρια τραγωδίες, αμέτρητες ιστορίες κυνηγημένων ψυχών. Τις περισσότερες δεν τις μάθαμε ποτέ. Άλλες πάλι, αυτές που οι πρόσφυγες αφηγήθηκαν στα παιδιά και στα εγγόνια τους, σιγά σιγά μπερδεύονται, βυθίζονται στη λήθη, χάνονται. Ελάχιστες από αυτές καταγράφηκαν στο χαρτί. Ελάχιστες σώθηκαν, για να ορθώσουν τη μνήμη απέναντι στα ανθρώπινα λάθη που, όσο ξεχνιούνται, επαναλαμβάνονται. Εκεί, στα υδάτινα σύνορα, στο στενό πέρασμα ανάμεσα στη Λέσβο και στα μικρασιατικά παράλια, ξετυλίγονται τέσσερις από αυτές τις ιστορίες. Τέσσερις Αϊβαλιώτες αφηγούνται. Τρεις Έλληνες κι ένας Τούρκος: Φώτης Κόντογλου, Ηλίας Βενέζης, Αγάπη Βενέζη-Μολυβιάτη, Αχμέτ Γιορουλμάζ.

Δέκα χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του Αϊβαλί, το graphic novel αποκτά νέα ζωή μέσα από την παρούσα, διακριτικά αναθεωρημένη έκδοση της Διόπτρας. Με υλικό και εικόνες από αυτή την ιδιαίτερα πλούσια όσο και συναισθηματικά φορτισμένη πορεία. Εθνικός και θρησκευτικός φανατισμός, μισαλλοδοξία, επαναχάραξη συνόρων, εξοπλισμοί και πόλεμοι, διωγμοί, πρόσφυγες… Το Αϊβαλί σήμερα, σε έναν κόσμο που αλλάζει και πάλι ραγδαία, πιο επίκαιρο από ποτέ.

Ο Soloúp είναι πολιτικός γελοιογράφος (Το Ποντίκι, περιοδικό δρόμου Σχεδία, παλαιότερα Το Βήμα, Goal news, κ.ά.) και δημιουργός κόμικς (Βαβέλ, Γαλέρα, κ.ά.). Έχει σπουδάσει Πολιτικές Επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας) ενώ η μεταδιδακτορική έρευνα στο ίδιο πανεπιστήμιο συνδέεται με την επαναφήγηση της Ιστορίας μέσα από τα κόμικς. Η εργασία του Τα ελληνικά comics (Τόπος, 2012), έργο αναφοράς για το συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο, μελετά την εξέλιξη της Ένατης Τέχνης στην Ελλάδα από τη Μεταπολίτευση μέχρι και περίπου το 2010. Η πιο πρόσφατη μελέτη Comics & Graphic novels με οδηγό το Αϊβαλί (Διόπτρα, 2025), το οποίο δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την Ευαγγελία Μουλά, επικεντρώνεται στη φόρμα των graphic novels αλλά και την αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση. Διδάσκει γελοιογραφία και κόμικς στο πρόγραμμα e-learning του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνολικά έχουν κυκλοφορήσει 14 συλλογές με γελοιο­γραφίες και κόμικς όπως και τα graphic novels Αϊβαλί (Κέδρος, 2014/Διόπτρα 2025) –μέχρι σήμερα έχει μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, τουρκικά και ισπανικά–, Ο Συλλέκτης: Έξι διηγήματα για έναν κακό λύκο (Ίκαρος, 2018), 21: H μάχη της πλατείας (Ίκαρος, 2021) –το οποίο συνδέθηκε με ένα ευρύτερο πρόγραμμα έρευνας του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο– και ΖΟRΜΠΑΣ: πράσινη πέτρα ωραιοτάτη (Διόπτρα 2023), βασισμένο στο έργο Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, του Ν. Καζαντζάκη. Με αφορμή τα graphic novels Αϊβαλί και Συλλέκτης έχουν πραγματοποιηθεί δύο μεγάλες εκθέσεις στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς (το 2015 και το 2019, αντίστοιχα), ενώ το graphic novel 21: Η μάχη της πλατείας αποτέλεσε την αφορμή για τη μεγαλύτερη σε χρονική διάρκεια έκθεση κόμικς στην Ελλάδα (2021-2022) και μάλιστα διπλή, στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (μέγαρο Παλαιάς Βουλής) και, παράλληλα, στο Μουσείο Tériade στη Λέσβο. Δουλειά του έχει παρουσιαστεί στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Η Ευαγγελία Μουλά είναι φιλόλογος και από τον Ιανουά­ριο του 2023 υπηρετεί ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης Φιλολόγων στη Δωδεκάνησο. Απόφοιτος του Ιστο­ρικού-Αρχαιο­λογικού ΕΚΠΑ, ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές και το διδακτορικό της στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στο πεδίο της παιδικής λογοτεχνίας. Η μεταδιδακτορική της έρευνα στο ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ (2020) εξετάζει τη σχέση λογοτεχνίας και ψηφιακών περιβαλλόντων και κυκλοφορεί σε βιβλίο με τίτλο: Από τη λογοτεχνία στην ψηφιακή μυθοπλασία. Είναι επιμορφώτρια του ΙΕΠ σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα και εκπαιδεύτρια ενηλίκων. Στο συγγραφικό της έργο (επι­στημονικά πονήματα και εκπαιδευτικά υλικά-βιβλία γνώσεων) περιλαμβάνονται και τα Η αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση και Σύννεφα Λόγου: Κόμικς και νέοι γραμματισμοί, δηλωτικά της ιδιαίτερης ενασχόλησής της με τα κόμικς. Έχει συμμετοχές σε συλλογικούς τόμους στην Ελλάδα και το εξωτερικό και πάνω από 100 δημοσιεύσεις σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά, με θέματα κυρίως γύρω από τα κόμικς, τη λογοτεχνία, την παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τον κριτικό γραμ­ματισμό. Έχει διδάξει στην ΑΣΠΑΙΤΕ, σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ και επί σειρά ετών διδάσκει στο μεταπτυχιακό «Δημιουργική Γραφή» του ΕΑΠ. Επίσης, έχει συγγράψει και συντονίζει σεμινάριο e-learning στο ΚΕΔΙΒΙΜ του ΕΚΠΑ με θέμα: «Δημιουργική γραφή στα ψηφιακά περιβάλλοντα».