Γιατί το αίμα είναι κόκκινο: μια γέφυρα ανάμεσα στην ιατρική και τη φιλοσοφία – Γράφει η Δρ Γεωργία Κατσογριδάκη, Βαριατρική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.

Το ερώτημα γιατί το αίμα είναι κόκκινο φαίνεται αρχικά καθαρά βιολογικό. Ωστόσο, πίσω από αυτό το απλό φαινόμενο κρύβεται μια βαθύτερη σύνδεση ανάμεσα στην επιστήμη, τη φιλοσοφία και τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τη ζωή και το πνεύμα.

Από την πλευρά της σύγχρονης ιατρικής, το αίμα είναι κόκκινο λόγω της αιμοσφαιρίνης, μιας πρωτεΐνης που περιέχει σίδηρο και βρίσκεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια. Η αιμοσφαιρίνη δεσμεύει το οξυγόνο στους πνεύμονες και το μεταφέρει σε κάθε κύτταρο του σώματος. Όταν το οξυγόνο συνδέεται με τον σίδηρο της αιμοσφαιρίνης, το αίμα αποκτά το χαρακτηριστικό φωτεινό κόκκινο χρώμα. Με άλλα λόγια, το κόκκινο του αίματος είναι το χρώμα της ζωής σε κίνηση: της αναπνοής, της ενέργειας και της μεταφοράς της ζωτικής δύναμης μέσα στο σώμα.

Αν όμως μεταφερθούμε από τη βιοχημεία στη φιλοσοφία, το αίμα αποκτά μια ακόμη βαθύτερη σημασία. Στην πλατωνική σκέψη, και ιδιαίτερα στους διαλόγους όπου ο Πλάτων εξετάζει τη δικαιοσύνη και τη δομή της ψυχής, το ανθρώπινο ον παρουσιάζεται ως μια σύνθεση διαφορετικών δυνάμεων που πρέπει να βρίσκονται σε αρμονία. Η δικαιοσύνη, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, είναι η κατάσταση όπου κάθε μέρος της ψυχής λειτουργεί σύμφωνα με τη φύση του και σε ισορροπία με τα υπόλοιπα.

Σε αυτό το πλαίσιο, το αίμα θα μπορούσε να θεωρηθεί το υλικό υπόστρωμα αυτής της αρμονίας. Όπως η αιμοσφαιρίνη μεταφέρει το οξυγόνο σε όλα τα όργανα, έτσι και η δικαιοσύνη στην πλατωνική φιλοσοφία λειτουργεί ως η δύναμη που επιτρέπει σε όλα τα μέρη της ψυχής να λειτουργούν σωστά και συντονισμένα. Το κόκκινο του αίματος γίνεται έτσι σύμβολο της εσωτερικής τάξης που κρατά τον οργανισμό ζωντανό.

Η παραδοσιακή ανατολική ιατρική προσθέτει μια ακόμη διάσταση. Στην κινεζική ιατρική, το αίμα (Xue) δεν είναι απλώς ένα βιολογικό υγρό αλλά το μέσο μέσα στο οποίο αναπαύεται το Shen, δηλαδή το πνεύμα ή η συνείδηση του ανθρώπου. Το Shen θεωρείται ότι κατοικεί στην καρδιά και χρειάζεται το αίμα για να αγκυρωθεί στο σώμα. Όταν το αίμα είναι επαρκές και ισορροπημένο, το πνεύμα είναι ήρεμο, η σκέψη καθαρή και η συναισθηματική ζωή σταθερή.

Από αυτή την οπτική, το κόκκινο χρώμα του αίματος δεν είναι μόνο βιοχημικό αποτέλεσμα αλλά και σύμβολο ζωτικότητας. Είναι το χρώμα της καρδιάς, της κυκλοφορίας και της συνείδησης που διατρέχει το σώμα.

Έτσι, ένα φαινομενικά απλό ερώτημα – γιατί το αίμα είναι κόκκινο – μας οδηγεί σε τρεις διαφορετικούς κόσμους: τη βιολογία, τη φιλοσοφία και την παραδοσιακή ιατρική. Η επιστήμη μας δείχνει τον μηχανισμό, η φιλοσοφία την τάξη και η παραδοσιακή σοφία τη σχέση ανάμεσα στο σώμα και το πνεύμα.

Το κόκκινο του αίματος είναι τελικά κάτι περισσότερο από ένα χρώμα. Είναι το ορατό σημάδι ότι η ζωή κυκλοφορεί μέσα μας, ότι η ύλη, η ψυχή και το πνεύμα παραμένουν σε μια λεπτή αλλά θαυμαστή ισορροπία.

Η Γεωργία Κατσογριδάκη είναι αριστούχα απόφοιτος του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας και Φυσικοπαθητικός, με πολυετή πείρα στο χώρο της διατροφής.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βιοτεχνολογία από το τμήμα Βιοχημείας με ερευνητική εργασία σχετικά με τα επίπεδα λεπτίνης σε παχύσαρκους & λιπόσαρκους, και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα διπλωματικής διατριβής «Επίδραση της λαπαροσκοπικής επίμήκους γαστρεκτομής, στο διατροφικό προφίλ και στη θρέψη του ασθενούς».

Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής, παρακολουθεί πάνω από 700 ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο παχυσαρκίας, από το 2011 έως σήμερα.

Με την ιδιότητα της Βαριατρικής Διατροφολόγου είναι μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders – IFSO που είναι επιστημονικός οργανισμός που συγκεντρώνει χειρουργούς και συναφείς ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, παθολόγους, ενδοκρινολόγους, αναισθησιολόγους, γαστρεντερολόγους κ.α. που εμπλέκονται στη θεραπεία των νοσογόνα παχύσαρκων ασθενών.

• Από το Μάρτιο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2020 υπήρξε υπεύθυνη διατροφής του τμήματος χειρουργικής νοσογόνου παχυσαρκίας & μεταβολικών διαταραχών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
• Εν εξελίξει βρίσκονται οι σπουδές της για το δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στη “Διαχείριση της γήρανσης & χρονίων νοσημάτων” από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
• Εχει εκπαιδευτεί στην “ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ”, πιστοποιημένο πρόγραμμα, που υλοποιείται από το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
• Εργάζεται ως ιδιώτης διαιτολόγος ενώ έχει διατελέσει και εκπαιδευτικός στα ΤΕΙ Λάρισας.  Από το 2015 έως σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου Θεσσαλίας με τίτλο «Κλινική Διατροφή».
• Έχει συνεργαστεί με το Μητροπολιτικό κολλέγιο και το Queen Margaret University που εδράζεται στο Εδιμβούργο, ως Λέκτορας & ως Program Leader του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
• Από το 2018 έως σήμερα, είναι καθηγήτρια εναλλακτικής – συμπληρωματικής ιατρικής.   Οι συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία μεθόδων που επικεντρώνονται στην ολιστική προσέγγιση της υγείας, επενδύοντας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στο πνεύμα και το πνεύμα του ατόμου.
• Η εμπειρία της περιλαμβάνει και τη διαχείριση κλινικών περιπτώσεων, δεδομένου ότι έχει διατελέσει συνεργάτιδα της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, ενώ από το 2010 είναι επιστημονική συνεργάτιδα της χειρουργικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και του Ιασώ Θεσσαλίας.
• Διετέλεσε επίσης συνεργάτης του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Λαμίας την περίοδο 2011-2012
• Ασχολείται με τη διατροφογενετική, δηλαδή την μελέτη των γονιδίων για την κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής και είναι συνεργάτιδα της Astrea Health και του ιατρού ενδοκρινολόγου – γενετιστή, Κωσταντίνου Στρατάκη.   Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνεργαζεται με εξειδικευμένα εργαστήρια στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
• Οι σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης κατάρτιση στην ομοιοπαθητική, δεδομένου ότι έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα σπουδών της Εθνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής Συνεργασίας.  Εν εξελίξει δε βρίσκονται οι μεταπτυχιακές της σπουδές στην ομοιοπαθητική, στο Hahnemann College of Homeopathy στη Μεγάλη Βρετανία.
• Επίσης έχει εκπαιδευτεί στην αρχαία Ελληνική Ιατρική & στον ελληνικό βελονισμό & ηλεκτροβελονισμό , στην ιριδολογία, στη φυτοθεραπεία & στα ανθοιάματα Bach, στην κινεζική διατροφή και στην κινεζική βοτανοθεραπεία.
• Με την ιδιότητα της Φυσικοπαθητικού (naturopath) βλέπει τον άνθρωπο σαν μια ολιστική ενότητα σώματος, διάνοιας και πνεύματος.
• Η Φυσικοπαθητική είναι επιστήμη πανεπιστημιακού επιπέδου και έχει σαν αντικείμενο την εναλλακτική αγωγή υγείας, δεν κάνει διαγνώσεις ασθενειών ούτε δίνει φάρμακα, χρησιμοποιεί μεθόδους εναλλακτικής φυσικής και αφαρμάκου προσέγγισης της υγείας. Όπως ειπε και ο Ιπποκράτης, ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και η αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Κατά τον Ιπποκράτη ο ιατρός υποβοηθεί την θεραπευτική δύναμη της φύσης και έτσι ο ασθενής αντιμετωπίζεται με μια εντελώς διαφορετική οπτική.
• Ο Φυσικοπαθητικός (naturopath) χρησιμοποιεί ένα εύρος εναλλακτικών – συμπληρωματικών μεθόδων.  Μπορεί συχνά με επιτυχία να εντοπίσει μια προδιάθεση του σώματος πριν την εμφάνιση οξείας ασθένειας και να προσφέρει την κατάλληλη αγωγή καθώς και αλλαγή στις ζωτικής σημασίας συνήθειες του ατόμου.
• Έχει συνεργαστεί με δύο κέντρα εστίασης για την κατάρτιση διαιτητικών μενού.
• Έχει ολοκληρώσει σπουδές στο Διατμηματικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Αριστοτελειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Παρασκευή Καλλυντικών Σκευασμάτων & Σαπώνων» με στόχο την δημιουργία δικής της σειράς περιποίησης με θεραπευτικές ιδιότητες.
• Είναι κριτης σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους με παρουσία στο pubmed, σε αντικείμενα σχετικά με την επιδραση της διατροφής σε διάφορα ζητήματα υγείας
• Είναι ραδιοφωνική παραγωγός από τον Απρίλιο του 2024 και παρουσιάζει την εκπομπή “Στην Υγειά σας”, στον Κρήτη FM 87,5, κάθε Τρίτη 18.00-19,00

https://www.youtube.com/@katsogridi

• Έχει συμμετάσχει στο βιβλίο του Γ. Λεκάκη “Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής” με τη συγγραφή του κεφαλαίου: “Ιπποκράτης: Η διαχρονική επιρροή των ιδεών του στην σύγχρονη ιατρική ακριβείας, δια μέσου της διατροφής”, μαζί με άλλους συγγραφείς, Σ. Χριστοδουλάρης, Ν. Παπανδρέου, Α. Αντωνάκος, εκδ. Τάλως