Αν.
Η Μεγάλη Αικατερίνη
Όλοι μας έχουμε αναρωτηθεί κάποια στιγμή πώς θα ήταν τα πράγματα αν η ιστορία είχε πάρει άλλη πορεία. Αν μια μικρή λεπτομέρεια είχε αλλάξει, αν κάποιοι ρόλοι είχαν αντιστραφεί. Τι θα γινόταν, λοιπόν, αν οι γυναίκες είχαν εξ αρχής τις ηνία της εξουσίας, της κοινωνίας, της ιστορίας;
Φανταστείτε έναν κόσμο που από τα πρώτα του βήματα διαμορφώθηκε γύρω από τις ανάγκες, τις αξίες και την αντίληψη των γυναικών. Έναν κόσμο όπου η μητέρα ήταν το αρχέτυπο της δύναμης και όχι ο πολεμιστής. Πώς θα ζούσαμε σήμερα;
Ας κάνουμε αυτό το νοητικό πείραμα και ας δούμε τι θα μπορούσε να είχε συμβεί.
Μόνα Λίζα, που φιλοτεχνήθηκε από τον Leonardo da Vinci
Σε πολλές μελέτες κοινωνικής ψυχολογίας, παρατηρείται ότι οι γυναίκες τείνουν να λειτουργούν πιο συνεργατικά, λιγότερο ανταγωνιστικά, και με έμφαση στη συλλογική ευημερία.
Αν, λοιπόν, από τις απαρχές του πολιτισμού μας είχαμε μητριαρχικές δομές, είναι πολύ πιθανό ότι ο κόσμος μας θα βασιζόταν περισσότερο στη συνεργασία και τη διατήρηση της ειρήνης, παρά στις επεκτατικές πολεμικές πρακτικές που χαρακτήρισαν τον ανδροκρατούμενο μεσαίωνα και τις αυτοκρατορίες.
Ίσως οι διακρατικές σχέσεις να είχαν εξελιχθεί περισσότερο με βάση τον διάλογο και όχι τον ανταγωνισμό. Οι πόλεμοι να ήταν λιγότεροι – ή να είχαν άλλη μορφή: ψυχολογική, πολιτισμική, κοινωνική.
Η Αυτοπροσωπογραφία ως Αλληγορία της Ζωγραφικής Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι
Η εργασία της φροντίδας – η ανατροφή παιδιών, η στήριξη ηλικιωμένων, η ψυχική φροντίδα – θα είχε αναγνωριστεί ως πυλώνας της οικονομίας, και όχι ως “αόρατη” ή “δευτερεύουσα”. Οι δομές θα προσαρμόζονταν ώστε να στηρίζουν πραγματικά τη ζωή και όχι απλώς την παραγωγή.
Η επιτυχία πιθανώς να μετριόταν όχι μόνο με οικονομικούς δείκτες, αλλά με το επίπεδο ευημερίας, ισότητας και κοινωνικής συνοχής. Αντί για “πλούσιες χώρες”, θα μιλούσαμε για “χώρες με υγιείς κοινωνικές σχέσεις”.
Lady at her Toilette», Μπερτ Μοριζό
Η θρησκεία, ένας θεσμός με τεράστια επιρροή στην ιστορία, θα είχε διαφορετική μορφή. Στην καρδιά της ίσως δεν ήταν ένας πατέρας-Θεός, αλλά μια μητέρα-Θεά. Ο πολιτισμός θα είχε ως πυρήνα τη θηλυκή αρχή: δημιουργία, προστασία, γονιμότητα, σοφία.
The Child’s Bath», Μέρι Κάσατ
Η εικόνα του ιερού δεν θα συνδεόταν με τιμωρία ή εξουσία, αλλά με φροντίδα, κύκλο ζωής και ενότητα.
Σκεφτείτε μια πολιτική ζωή χωρίς “ισχυρούς άνδρες”, αλλά με ισχυρές κοινότητες. Χωρίς ηγεμόνες και αυταρχικούς ηγέτες, αλλά με συλλογικές αποφάσεις, διαβούλευση και ενσυναίσθηση στην πράξη.
Η εξουσία πιθανώς να νοούνταν όχι ως κατάκτηση, αλλά ως μορφή ευθύνης απέναντι στους άλλους – κάτι που θα θυμίζει περισσότερο την ευθύνη που νιώθει ένας γονιός για το παιδί του, και λιγότερο τη στρατιωτική πειθαρχία.
Self-Portrait in a Straw Hat», Eλίζαμπεθ Bιτζί-Λεμπρούν
Ένας κόσμος που από την αρχή του αναγνώριζε τη γυναικεία εμπειρία ως κεντρική, ίσως να ήταν πιο φιλόξενος προς κάθε μορφή ταυτότητας. Τα στερεότυπα του “αρσενικού” και “θηλυκού”, του “δυνατού” και “ευαίσθητου”, του “ηγέτη” και “ακολούθου”, θα είχαν χαλαρώσει.
Η ταυτότητα θα μπορούσε να βιωθεί πιο ελεύθερα, και οι LGBTQ+ άνθρωποι ίσως να είχαν αποδοχή πολύ νωρίτερα στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Αυτό το σενάριο είναι περισσότερο καθρέφτης παρά προφητεία. Μας βοηθά να δούμε πώς οι σημερινές δομές εξουσίας και κοινωνίας δεν είναι “φυσικές”, αλλά ιστορικά και πολιτισμικά κατασκευασμένες.
Nικόλαος Γύζης ( Σκλαβοχώρι Τήνου 1842 – Μόναχο 1901)
Μας υπενθυμίζει ότι ένας πιο δίκαιος κόσμος δεν θα έρθει από την αντικατάσταση της πατριαρχίας με μια μητριαρχία. Θα έρθει από την ισορροπία, την αμοιβαία κατανόηση και την αποδοχή της διαφορετικότητας – όχι μόνο ανάμεσα στα φύλα, αλλά και στις εμπειρίες, τις ανάγκες, τις φωνές όλων των ανθρώπων.
Lady with an Ermine, Leonardo da Vinci
Εσύ,πώς φαντάζεσαι έναν γυναικοκρατούμενο κόσμο; Πιστεύεις ότι θα ήταν καλύτερος, πιο ισότιμος ή απλώς… διαφορετικός;
Άφησε τη σκέψη σου στα σχόλια ή μοιράσου αυτό το άρθρο με κάποιον που θα ήθελε να κάνει αυτό το φανταστικό ταξίδι μαζί σου.
Οι απόψεις του εκάστοτε άρθρου, αντικατοπτρίζουν την προσωπική άποψη του συντάκτη. Προτείνουμε, ο εν δυνάμει αναγνώστης, αφενός να προβαίνει σε έλεγχο αγοράς, για την εύρεση της πιο συμφέρουσας τιμής, αφετέρου κατά την αγορά, να επισκέπτεται οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο, ώστε να ελέγξει από μόνος του, κατά πόσο το συγκεκριμένο ανάγνωσμα, καλύπτει τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα του.
