Βιασύνη ή Εγρήγορση; Δύο δρόμοι, δύο τρόποι ζωής
Γράφει η Δρ Γεωργία Κατσογριδάκη, Βαριατρική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.
Οι λέξεις δεν είναι απλώς ήχοι. Είναι φορείς μνήμης, πολιτισμού και σοφίας. Κρύβουν μέσα τους έναν τρόπο να βλέπουμε τον κόσμο. Δύο τέτοιες λέξεις, που μοιάζουν να περιγράφουν την ταχύτητα της ανθρώπινης δράσης αλλά στην πραγματικότητα εκφράζουν δύο εντελώς διαφορετικές στάσεις ζωής, είναι η βιασύνη και η εγρήγορση.
Η βιασύνη και η κρυμμένη βία
Η λέξη «βιασύνη» προέρχεται από το ρήμα βιάζω, που σημαίνει εξαναγκάζω, πιέζω, ασκώ βία. Η ίδια η ετυμολογία της μας αποκαλύπτει ότι κάθε βιασύνη εμπεριέχει μια μορφή βίας: βία απέναντι στον χρόνο, απέναντι στους άλλους, αλλά κυρίως απέναντι στον εαυτό μας. Ο άνθρωπος που βιάζεται επιδιώκει να επιταχύνει τη φυσική ροή των πραγμάτων. Δεν αφήνει το γεγονός να ωριμάσει ούτε την πράξη να γεννηθεί στον κατάλληλο χρόνο. Σπρώχνει τα γεγονότα, πιέζει τις καταστάσεις, απαιτεί αποτελέσματα πριν έρθει η στιγμή τους.
Η βιασύνη γεννά: * λανθασμένες αποφάσεις, * συγκρούσεις, * άγχος, * εξάντληση, * απογοήτευση. Στην ουσία της, η βιασύνη είναι μια μορφή εσωτερικής αλαζονείας. Είναι η πεποίθηση ότι μπορούμε να επιβληθούμε στον χρόνο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αρχαίοι Έλληνες τιμούσαν τον Καιρό, τη σωστή στιγμή. Γνώριζαν πως ακόμη και η πιο σωστή πράξη, όταν γίνει πρόωρα ή καθυστερημένα, μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή.
Η εγρήγορση και η σοφία της ροής
Αντίθετα, η λέξη εγρήγορση προέρχεται από το «ἐγρήγορα», δηλαδή «είμαι ξύπνιος», «είμαι αφυπνισμένος». Η εγρήγορση δεν είναι βιασύνη. Δεν σημαίνει τρέχω. Σημαίνει παρατηρώ, αντιλαμβάνομαι, είμαι παρών. Ο άνθρωπος της εγρήγορσης κινείται μέσα στη ροή των γεγονότων. Δεν τα εξαναγκάζει, αλλά δεν τα αφήνει και να τον παρασύρουν. Είναι σαν τον έμπειρο ναυτικό που δεν μπορεί να διατάξει τον άνεμο, αλλά γνωρίζει πότε να ανοίξει τα πανιά του. Η εγρήγορση είναι η τέχνη της συνειδητής παρουσίας. Δεν έχει αδράνεια, αλλά ούτε και βία. Δεν έχει παθητικότητα, αλλά ούτε και βεβιασμένη δράση. Έχει ρυθμό. Και ο ρυθμός είναι η μυστική γλώσσα της ζωής.
Η παραγωγή έργου γεννιέται στην εγρήγορση
Το μεγάλο έργο –επιστημονικό, καλλιτεχνικό, πνευματικό ή ανθρώπινο– δεν γεννιέται ποτέ από τη βιασύνη. Ο γεωργός δεν τραβά το φυτό για να μεγαλώσει γρηγορότερα. Ο γλύπτης δεν χτυπά μανιασμένα το μάρμαρο. Ο μουσικός δεν επιταχύνει το μέτρο επειδή ανυπομονεί να τελειώσει το κομμάτι. Όλοι ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό. Η βιασύνη παράγει ποσότητα. Η εγρήγορση παράγει ποιότητα. Η βιασύνη δημιουργεί αποτελέσματα χωρίς βάθος. Η εγρήγορση δημιουργεί έργο που αντέχει στον χρόνο.
Η στάση αυτή σε όλους τους τομείς της ζωής
Στις σχέσεις Η βιασύνη απαιτεί. Η εγρήγορση ακούει. Η βιασύνη θέλει να κατακτήσει. Η εγρήγορση θέλει να κατανοήσει. Πόσες σχέσεις καταστρέφονται επειδή οι άνθρωποι βιάζονται να πάρουν απαντήσεις, να επιβάλουν αποφάσεις ή να εξαναγκάσουν συναισθήματα; Η αγάπη, όπως και κάθε ζωντανός οργανισμός, χρειάζεται χρόνο.
Στην εργασία
Ο βιαστικός άνθρωπος κυνηγά αποτελέσματα. Ο εγρήγορος άνθρωπος χτίζει διαδικασίες. Ο πρώτος εξαντλείται. Ο δεύτερος εξελίσσεται.
Στην πνευματική ζωή
Η βιασύνη θέλει να φτάσει γρήγορα στη γνώση. Η εγρήγορση απολαμβάνει το ταξίδι της αναζήτησης. Η σοφία δεν αποκαλύπτεται σε εκείνον που τρέχει, αλλά σε εκείνον που παρατηρεί.
Η δαμάστρια των παθών
Τα περισσότερα πάθη γεννιούνται από τη βιασύνη: * η οργή θέλει άμεση εκτόνωση, * η λαγνεία άμεση ικανοποίηση, * η απληστία άμεσο κέρδος, * η ζήλια άμεση κατοχή. Η εγρήγορση δημιουργεί ανάμεσα στην επιθυμία και την πράξη έναν ιερό χώρο. Μια παύση. Και μέσα σε αυτή την παύση γεννιέται η ελευθερία. Ο άνθρωπος που βρίσκεται σε εγρήγορση δεν καταπιέζει τα πάθη του. Τα παρατηρεί. Τα αναγνωρίζει. Τα οδηγεί. Δεν τα αφήνει να τον κυβερνήσουν. Τα χαλιναγωγεί όπως ο ηνίοχος τα άλογα του άρματος.
Ο Πλάτων και το άρμα της ψυχής
Στον μύθο του άρματος στον Φαίδρος, ο Πλάτων παρουσιάζει την ψυχή ως έναν ηνίοχο που οδηγεί δύο άλογα: το ένα ευγενές και το άλλο ατίθασο. Ο ηνίοχος δεν σκοτώνει το άτακτο άλογο. Το καθοδηγεί. Αυτό είναι η εγρήγορση. Η συνειδητή παρουσία που κυβερνά τα πάθη χωρίς να τα καταστρέφει.
Ο Οδυσσέας και η νίκη επί της βιασύνης
Στην Οδύσσεια ο Οδυσσέας δεν σώζεται επειδή είναι ο πιο δυνατός. Σώζεται επειδή παραμένει άγρυπνος και προσεκτικός. Αν είχε ενεργήσει βιαστικά απέναντι στους Κύκλωπες, στις Σειρήνες ή στους μνηστήρες, θα είχε χαθεί. Η νίκη του είναι νίκη της εγρήγορσης απέναντι στη βιασύνη.
Ο Αχιλλέας και η βία της βιασύνης
Αντίθετα, ο Αχιλλέας παραδίδεται πολλές φορές στη βίαιη ορμή του θυμού. Η βιαστική οργή του οδηγεί σε καταστροφές. Η αρχαία τραγωδία μάς υπενθυμίζει διαρκώς ότι το πάθος που ενεργεί χωρίς επίγνωση γίνεται ύβρις.
Μια στάση ζωής
Ίσως η αληθινή ωριμότητα να μην βρίσκεται στο να κινούμαστε γρήγορα, αλλά στο να είμαστε παρόντες. Να μη βιαζόμαστε. Να είμαστε σε εγρήγορση. Να αφήνουμε τη ζωή να αναπνέει και τα γεγονότα να ωριμάζουν. Διότι ο άνθρωπος που βιάζεται ασκεί βία στον χρόνο. Ενώ ο άνθρωπος που βρίσκεται σε εγρήγορση συνεργάζεται με τη ροή του. Και τότε το έργο του, οι σχέσεις του και η ίδια η ψυχή του αποκτούν εκείνη τη σπάνια αρμονία που οι αρχαίοι ονόμαζαν: ΜΕΤΡΟ
Η Γεωργία Κατσογριδάκη είναι αριστούχα απόφοιτος του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας και Φυσικοπαθητικός, με πολυετή πείρα στο χώρο της διατροφής.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βιοτεχνολογία από το τμήμα Βιοχημείας με ερευνητική εργασία σχετικά με τα επίπεδα λεπτίνης σε παχύσαρκους & λιπόσαρκους, και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα διπλωματικής διατριβής «Επίδραση της λαπαροσκοπικής επίμήκους γαστρεκτομής, στο διατροφικό προφίλ και στη θρέψη του ασθενούς».
Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής, παρακολουθεί πάνω από 700 ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο παχυσαρκίας, από το 2011 έως σήμερα.
Με την ιδιότητα της Βαριατρικής Διατροφολόγου είναι μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders – IFSO που είναι επιστημονικός οργανισμός που συγκεντρώνει χειρουργούς και συναφείς ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, παθολόγους, ενδοκρινολόγους, αναισθησιολόγους, γαστρεντερολόγους κ.α. που εμπλέκονται στη θεραπεία των νοσογόνα παχύσαρκων ασθενών.
- Από το Μάρτιο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2020 υπήρξε υπεύθυνη διατροφής του τμήματος χειρουργικής νοσογόνου παχυσαρκίας & μεταβολικών διαταραχών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
- Εν εξελίξει βρίσκονται οι σπουδές της για το δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στη “Διαχείριση της γήρανσης & χρονίων νοσημάτων” από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
- Εχει εκπαιδευτεί στην “ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ”, πιστοποιημένο πρόγραμμα, που υλοποιείται από το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
- Εργάζεται ως ιδιώτης διαιτολόγος ενώ έχει διατελέσει και εκπαιδευτικός στα ΤΕΙ Λάρισας. Από το 2015 έως σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου Θεσσαλίας με τίτλο «Κλινική Διατροφή».
- Έχει συνεργαστεί με το Μητροπολιτικό κολλέγιο και το Queen Margaret University που εδράζεται στο Εδιμβούργο, ως Λέκτορας & ως Program Leader του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
- Από το 2018 έως σήμερα, είναι καθηγήτρια εναλλακτικής – συμπληρωματικής ιατρικής. Οι συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία μεθόδων που επικεντρώνονται στην ολιστική προσέγγιση της υγείας, επενδύοντας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στο πνεύμα και το πνεύμα του ατόμου.
- Η εμπειρία της περιλαμβάνει και τη διαχείριση κλινικών περιπτώσεων, δεδομένου ότι έχει διατελέσει συνεργάτιδα της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, ενώ από το 2010 είναι επιστημονική συνεργάτιδα της χειρουργικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και του Ιασώ Θεσσαλίας.
- Διετέλεσε επίσης συνεργάτης του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Λαμίας την περίοδο 2011-2012
- Ασχολείται με τη διατροφογενετική, δηλαδή την μελέτη των γονιδίων για την κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής και είναι συνεργάτιδα της Astrea Health και του ιατρού ενδοκρινολόγου – γενετιστή, Κωσταντίνου Στρατάκη. Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνεργαζεται με εξειδικευμένα εργαστήρια στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
- Οι σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης κατάρτιση στην ομοιοπαθητική, δεδομένου ότι έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα σπουδών της Εθνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής Συνεργασίας. Εν εξελίξει δε βρίσκονται οι μεταπτυχιακές της σπουδές στην ομοιοπαθητική, στο Hahnemann College of Homeopathy στη Μεγάλη Βρετανία.
- Επίσης έχει εκπαιδευτεί στην αρχαία Ελληνική Ιατρική & στον ελληνικό βελονισμό & ηλεκτροβελονισμό , στην ιριδολογία, στη φυτοθεραπεία & στα ανθοιάματα Bach, στην κινεζική διατροφή και στην κινεζική βοτανοθεραπεία.
- Με την ιδιότητα της Φυσικοπαθητικού (naturopath) βλέπει τον άνθρωπο σαν μια ολιστική ενότητα σώματος, διάνοιας και πνεύματος.
- Η Φυσικοπαθητική είναι επιστήμη πανεπιστημιακού επιπέδου και έχει σαν αντικείμενο την εναλλακτική αγωγή υγείας, δεν κάνει διαγνώσεις ασθενειών ούτε δίνει φάρμακα, χρησιμοποιεί μεθόδους εναλλακτικής φυσικής και αφαρμάκου προσέγγισης της υγείας. Όπως ειπε και ο Ιπποκράτης, ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και η αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Κατά τον Ιπποκράτη ο ιατρός υποβοηθεί την θεραπευτική δύναμη της φύσης και έτσι ο ασθενής αντιμετωπίζεται με μια εντελώς διαφορετική οπτική.
- Ο Φυσικοπαθητικός (naturopath) χρησιμοποιεί ένα εύρος εναλλακτικών – συμπληρωματικών μεθόδων. Μπορεί συχνά με επιτυχία να εντοπίσει μια προδιάθεση του σώματος πριν την εμφάνιση οξείας ασθένειας και να προσφέρει την κατάλληλη αγωγή καθώς και αλλαγή στις ζωτικής σημασίας συνήθειες του ατόμου.
- Έχει συνεργαστεί με δύο κέντρα εστίασης για την κατάρτιση διαιτητικών μενού.
- Έχει ολοκληρώσει σπουδές στο Διατμηματικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Αριστοτελειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Παρασκευή Καλλυντικών Σκευασμάτων & Σαπώνων» με στόχο την δημιουργία δικής της σειράς περιποίησης με θεραπευτικές ιδιότητες.
- Είναι κριτης σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους με παρουσία στο pubmed, σε αντικείμενα σχετικά με την επιδραση της διατροφής σε διάφορα ζητήματα υγείας
- Είναι ραδιοφωνική παραγωγός από τον Απρίλιο του 2024 και παρουσιάζει την εκπομπή “Στην Υγειά σας”, στον Κρήτη FM 87,5, κάθε Τρίτη 18.00-19,00
https://www.youtube.com/@katsogridi
- Έχει συμμετάσχει στο βιβλίο του Γ. Λεκάκη “Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής” με τη συγγραφή του κεφαλαίου: “Ιπποκράτης: Η διαχρονική επιρροή των ιδεών του στην σύγχρονη ιατρική ακριβείας, δια μέσου της διατροφής”, μαζί με άλλους συγγραφείς, Σ. Χριστοδουλάρης, Ν. Παπανδρέου, Α. Αντωνάκος, εκδ. Τάλως
