Η Φιλοσοφία ως Μελέτη Θανάτου: Το «θα» της υπόσχεσης και το «να» της προτροπής

 Γράφει η Δρ Γεωργία Κατσογριδάκη, Βαριατρική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.

Η φιλοσοφία, από την πλατωνική της απαρχή έως τις πιο σύγχρονες υπαρξιστικές αναζητήσεις, δεν είναι παρά μια άσκηση προετοιμασίας. Μια εσωτερική πειθαρχία που μαθαίνει τον άνθρωπο να αντιμετωπίζει τη ζωή στο ολικό της βάρος. Στον πυρήνα αυτής της πειθαρχίας βρίσκεται η μελέτη του θανάτου — όχι ως σκοτεινή εμμονή, αλλά ως δρόμος προς την ελευθερία.

Ο θάνατος, με έναν τρόπο αθόρυβο αλλά ακαταμάχητο, λειτουργεί σαν ο μεγαλύτερος δάσκαλος. Μέσα στη λέξη του κρύβονται δύο μικρά, αλλά κοσμογονικά στοιχεία: το «θα» της υπόσχεσης και το «να» της προτροπής.

Αυτά τα δύο γλωσσικά μόρια ανοίγουν ένα ολόκληρο φιλοσοφικό στάδιο, όπου η ύπαρξη αποκαλύπτεται στο βαθύτερο νόημά της.

Το «θα»: Η αναπόδραστη υπόσχεση Το «θα» προδιαγράφει μέλλον. Στην καθημερινότητά μας συχνά συνοδεύει προσδοκίες, σχέδια, ευχές, όνειρα. Όμως μέσα στον θάνατο, το «θα» αποκτά ένα μοναδικό κύρος: γίνεται υπόσχεση που δεν μπορεί να αθετηθεί. Είναι το μόνο μέλλον που δεν υπόκειται σε αναβολές, διαπραγματεύσεις ή όρους. Όλα τα ανθρώπινα «θα» είναι αβέβαια. Μόνο αυτό του θανάτου είναι απόλυτο. Αυτή η βεβαιότητα δεν έρχεται για να μας παραλύσει· έρχεται για να μας αφυπνίσει. Το «θα» του θανάτου λειτουργεί σαν μια αθόρυβη, σταθερή υπενθύμιση ότι η ζωή μας είναι περιορισμένη. Μεγαλώνει, έτσι, η ένταση των επιλογών μας. Αναδεικνύεται το τι πραγματικά αξίζει — και τι όχι. Ο φιλόσοφος δεν φοβάται αυτό το «θα». Το αποδέχεται ως τον πιο καθαρό καθρέφτη της ανθρώπινης περατότητας. Κι εκεί, μέσα στον καθρέφτη, η ζωή αποκτά βάθος και νόημα.

Το «να»: Η προτροπή προς το ζωντανό παρόν Αν το «θα» μάς στρέφει προς το αναπόφευκτο, το «να» μάς στρέφει προς το εφικτό. Το «να» είναι η πρόσκληση, η παρότρυνση, η εντολή: να ζήσω, να δημιουργήσω, να αγαπήσω, να συγχωρήσω, να αλλάξω. Είναι η ενεργητική διάσταση της ύπαρξης. Μέσα στον θάνατο, το «να» λειτουργεί ως αντίλογος, όχι αντιφατικός αλλά συμπληρωματικός. Είναι η προτροπή να αξιοποιήσουμε το παρόν, να αρθρώσουμε τη βούλησή μας πριν το «θα» επισφραγίσει τα όρια της δυνατότητάς μας. Το «να» είναι ο παλμός της ζωής. Το «να» είναι η πράξη που δίνει μορφή στο νόημα. Το «να» είναι η προτροπή προς μια ζωή αυθεντική — όχι αναβλητική, αλλά αποφασιστική. Έτσι, ο θάνατος δεν μας γράφει μόνο το τέλος· μας υπαγορεύει και το πώς να ζήσουμε πριν από αυτό.

Ανάμεσα στο «θα» και στο «να»: η ανθρώπινη ελευθερία Υπάρχει μια λεπτή, σχεδόν αόρατη ζώνη ανάμεσα στο «θα» και στο «να» — και σε αυτήν τη ζώνη κατοικεί ο άνθρωπος. Εκεί συναντώνται η επίγνωση της περατότητας και η ανάγκη για δημιουργία. Εκεί γεννιέται η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής. Ο άνθρωπος που στοχάζεται τον θάνατο δεν γίνεται μοιρολάτρης. Γίνεται περισσότερο ζωντανός. Μαθαίνει ότι κάθε επιλογή μετράει, κάθε λέξη βαραίνει, κάθε απόφαση αφήνει ίχνος. Η ελευθερία δεν είναι άπειρη· είναι πολύτιμη ακριβώς επειδή είναι περιορισμένη. Η φιλοσοφία, έτσι, λειτουργεί ως πηδάλιο. Μας οδηγεί να ζήσουμε ανάμεσα στο απόλυτο «θα» και στο προτρεπτικό «να» με διαύγεια, με ακεραιότητα, με συνείδηση. Μας καλεί να σταθούμε στη ζωή όχι ως θεατές αλλά ως δημιουργοί.

Ο θάνατος, τελικά, δεν είναι μόνο το τέρμα της διαδρομής. Είναι το πλαίσιο που δίνει νόημα σε κάθε της βήμα. Το «θα» του μάς υπενθυμίζει ότι ο χρόνος μας είναι περατός. Το «να» του μάς παροτρύνει να δημιουργήσουμε, όσο αυτός ο χρόνος υπάρχει. Ανάμεσα σε αυτά τα δύο, η ζωή μας βρίσκει τη μορφή της. Η φιλοσοφία γίνεται τότε μια βαθιά, εσωτερική πράξη συμφιλίωσης: μια τέχνη που μας προετοιμάζει όχι για τον θάνατο, αλλά για μια ζωή που μπορεί να αντικρίσει τον θάνατο χωρίς να καταρρέει. Διότι μόνο ό,τι έχει ζήσει αληθινά μπορεί να τελειώσει ειρηνικά.

Η Γεωργία Κατσογριδάκη είναι αριστούχα απόφοιτος του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας και Φυσικοπαθητικός, με πολυετή πείρα στο χώρο της διατροφής.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βιοτεχνολογία από το τμήμα Βιοχημείας με ερευνητική εργασία σχετικά με τα επίπεδα λεπτίνης σε παχύσαρκους & λιπόσαρκους, και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα διπλωματικής διατριβής «Επίδραση της λαπαροσκοπικής επίμήκους γαστρεκτομής, στο διατροφικό προφίλ και στη θρέψη του ασθενούς».

Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής, παρακολουθεί πάνω από 700 ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο παχυσαρκίας, από το 2011 έως σήμερα.

Με την ιδιότητα της Βαριατρικής Διατροφολόγου είναι μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders – IFSO που είναι επιστημονικός οργανισμός που συγκεντρώνει χειρουργούς και συναφείς ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, παθολόγους, ενδοκρινολόγους, αναισθησιολόγους, γαστρεντερολόγους κ.α. που εμπλέκονται στη θεραπεία των νοσογόνα παχύσαρκων ασθενών.

• Από το Μάρτιο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2020 υπήρξε υπεύθυνη διατροφής του τμήματος χειρουργικής νοσογόνου παχυσαρκίας & μεταβολικών διαταραχών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
• Εν εξελίξει βρίσκονται οι σπουδές της για το δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στη “Διαχείριση της γήρανσης & χρονίων νοσημάτων” από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
• Εχει εκπαιδευτεί στην “ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ”, πιστοποιημένο πρόγραμμα, που υλοποιείται από το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
• Εργάζεται ως ιδιώτης διαιτολόγος ενώ έχει διατελέσει και εκπαιδευτικός στα ΤΕΙ Λάρισας.  Από το 2015 έως σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου Θεσσαλίας με τίτλο «Κλινική Διατροφή».
• Έχει συνεργαστεί με το Μητροπολιτικό κολλέγιο και το Queen Margaret University που εδράζεται στο Εδιμβούργο, ως Λέκτορας & ως Program Leader του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
• Από το 2018 έως σήμερα, είναι καθηγήτρια εναλλακτικής – συμπληρωματικής ιατρικής.   Οι συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία μεθόδων που επικεντρώνονται στην ολιστική προσέγγιση της υγείας, επενδύοντας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στο πνεύμα και το πνεύμα του ατόμου.
• Η εμπειρία της περιλαμβάνει και τη διαχείριση κλινικών περιπτώσεων, δεδομένου ότι έχει διατελέσει συνεργάτιδα της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, ενώ από το 2010 είναι επιστημονική συνεργάτιδα της χειρουργικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και του Ιασώ Θεσσαλίας.
• Διετέλεσε επίσης συνεργάτης του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Λαμίας την περίοδο 2011-2012
• Ασχολείται με τη διατροφογενετική, δηλαδή την μελέτη των γονιδίων για την κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής και είναι συνεργάτιδα της Astrea Health και του ιατρού ενδοκρινολόγου – γενετιστή, Κωσταντίνου Στρατάκη.   Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνεργαζεται με εξειδικευμένα εργαστήρια στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
• Οι σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης κατάρτιση στην ομοιοπαθητική, δεδομένου ότι έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα σπουδών της Εθνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής Συνεργασίας.  Εν εξελίξει δε βρίσκονται οι μεταπτυχιακές της σπουδές στην ομοιοπαθητική, στο Hahnemann College of Homeopathy στη Μεγάλη Βρετανία.
• Επίσης έχει εκπαιδευτεί στην αρχαία Ελληνική Ιατρική & στον ελληνικό βελονισμό & ηλεκτροβελονισμό , στην ιριδολογία, στη φυτοθεραπεία & στα ανθοιάματα Bach, στην κινεζική διατροφή και στην κινεζική βοτανοθεραπεία.
• Με την ιδιότητα της Φυσικοπαθητικού (naturopath) βλέπει τον άνθρωπο σαν μια ολιστική ενότητα σώματος, διάνοιας και πνεύματος.
• Η Φυσικοπαθητική είναι επιστήμη πανεπιστημιακού επιπέδου και έχει σαν αντικείμενο την εναλλακτική αγωγή υγείας, δεν κάνει διαγνώσεις ασθενειών ούτε δίνει φάρμακα, χρησιμοποιεί μεθόδους εναλλακτικής φυσικής και αφαρμάκου προσέγγισης της υγείας. Όπως ειπε και ο Ιπποκράτης, ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και η αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Κατά τον Ιπποκράτη ο ιατρός υποβοηθεί την θεραπευτική δύναμη της φύσης και έτσι ο ασθενής αντιμετωπίζεται με μια εντελώς διαφορετική οπτική.
• Ο Φυσικοπαθητικός (naturopath) χρησιμοποιεί ένα εύρος εναλλακτικών – συμπληρωματικών μεθόδων.  Μπορεί συχνά με επιτυχία να εντοπίσει μια προδιάθεση του σώματος πριν την εμφάνιση οξείας ασθένειας και να προσφέρει την κατάλληλη αγωγή καθώς και αλλαγή στις ζωτικής σημασίας συνήθειες του ατόμου.
• Έχει συνεργαστεί με δύο κέντρα εστίασης για την κατάρτιση διαιτητικών μενού.
• Έχει ολοκληρώσει σπουδές στο Διατμηματικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Αριστοτελειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Παρασκευή Καλλυντικών Σκευασμάτων & Σαπώνων» με στόχο την δημιουργία δικής της σειράς περιποίησης με θεραπευτικές ιδιότητες.
• Είναι κριτης σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους με παρουσία στο pubmed, σε αντικείμενα σχετικά με την επιδραση της διατροφής σε διάφορα ζητήματα υγείας
• Είναι ραδιοφωνική παραγωγός από τον Απρίλιο του 2024 και παρουσιάζει την εκπομπή “Στην Υγειά σας”, στον Κρήτη FM 87,5, κάθε Τρίτη 18.00-19,00

https://www.youtube.com/@katsogridi

• Έχει συμμετάσχει στο βιβλίο του Γ. Λεκάκη “Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής” με τη συγγραφή του κεφαλαίου: “Ιπποκράτης: Η διαχρονική επιρροή των ιδεών του στην σύγχρονη ιατρική ακριβείας, δια μέσου της διατροφής”, μαζί με άλλους συγγραφείς, Σ. Χριστοδουλάρης, Ν. Παπανδρέου, Α. Αντωνάκος, εκδ. Τάλως