Όχι, μην μπαίνετε στον κόπο – Βαγγέλη Σέρφα – Eκδόσεις Πατάκη.

Γράφει ο δημοσιογράφος – συγγραφέας, Γιάννης Ζυγούλης

Η εύπεπτη ψυχαγωγία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, μας ταξιδεύει πολύ συχνά σε λαμπερούς κόσμους απ’ αυτούς που οι περισσότεροι θα θέλαμε να ζήσουμε. Βλέπουμε (και απολαμβάνουμε) εικόνες μιας παραμυθένιας κοινωνίας όπου οι πόλεις είναι όμορφες και φωτεινές, η χλιδή είναι εμφανής και οι άνθρωποι περπατούν στον δρόμο και χαμογελούν ευτυχισμένα.

Ασφαλώς στον πλανήτη υπάρχουν τέτοιες πόλεις αλλά και τέτοιες κοινωνίες. Όμως αυτή είναι μόνο η μισή αλήθεια. Διότι στον πραγματικό κόσμο υπάρχουν και γειτονιές χωρίς φώτα, χωρίς πολυτελείς κατοικίες και χωρίς πολλά χαμόγελα…

Αυτόν τον κόσμο περιγράφει ο βραβευμένος συγγραφέας Βαγγέλης Σέρφας στο βιβλίο με τίτλο «Όχι, μην μπαίνετε στον κόπο» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Το έργο είναι μια συλλογή δεκατριών διηγημάτων που έχουν ως κοινή συνισταμένη την Ελλάδα του περιθωρίου. Ο συγγραφέας εξερευνά, σαν να γυρίζει ντοκιμαντέρ, περιοχές όπου τα σπίτια καταρρέουν, οι δρόμοι δεν έχουν φωτισμό και οι άνθρωποι υπομένουν τη ζωή τους.

Όμως, ένα από τα πιο δυνατά στοιχεία της συλλογής διηγημάτων, είναι το γεγονός ότι αυτός ο κόσμος είναι κυριολεκτικά δίπλα μας. Λίγο έξω από την Αθήνα, μερικά τετράγωνα πέρα από το σπίτι μας, ίσως και δυο στενά μακριά από τη γειτονιά μας. Ελευσίνα, Ασπρόπυργος, Σαλαμίνα, Μενίδι, φτωχογειτονιές, άγονα χωράφια, νεκροταφεία πλοίων στις παρυφές της Αττικής. Περιοχές που έχουμε περπατήσει ή έχουμε επισκεφθεί ή έστω έτυχε να περάσουμε. Είναι τμήμα της κοινωνίας μας κι ας προσποιούμαστε ότι δεν ξέρουμε ή δεν θυμόμαστε. Εκεί, ζουν οι άνθρωποι της παρακμής και της φθοράς, αυτοί που αρνούνται να παραιτηθούν και επιμένουν πεισματικά να παλεύουν για θυμίζουν ότι υπάρχουν: Ινδιάνοι λίγο έξω από την Αθήνα βγαίνουν για κυνήγι, μα δεν έχει μείνει τίποτα να κυνηγήσουν και κυνηγούν τις σκιές τους. Η γριά Λολό έχει πάρει τους δρόμους με ένα μαχαίρι κρεμασμένο στη ζώνη. Ο Αλέκος στα δεκατρία του γνωρίζει τα μυστικά των τζογαδόρων και των μπεκρήδων της περιοχής και ο Ρίνγκο θα εμφανιστεί από στιγμή σε στιγμή. Η Τασία που ήθελε να γίνει τραγουδίστρια κράτησε ένα… ενθύμιο του Γιώργου και η Λίτσα προσπαθεί να παζαρέψει ένα Ντάτσουν 1200 κουπέ:

«Ο κινητήρας ανέβασε στροφές. Το τιμόνι έτρεμε, το έσφιξε σαν να ήταν ζώο που μπορεί να της ξέφευγε από τα χέρια. Το τρέμουλο πέρασε στο σώμα της, το ένιωθε στα κόκαλά της. Η πλάτη της ρίγησε. Δεν είχε μπει ξανά σε τέτοιο αυτοκίνητο. Του Αντώνη, ένα Ρενό Κλιό, έμοιαζε ευνουχισμένο μπροστά στο Ντάτσουν»

Οι πρωταγωνιστές στα διηγήματα του Βαγγέλη Σέρφα δεν είναι ούτε επικοί ούτε καν ήρωες. Είναι απλοί άνθρωποι σαν τους φίλους μας, τα ξαδέλφια μας και τους γείτονές μας. Συνηθισμένες φιγούρες, προσιτές και οικίες που αγωνίζονται καθημερινά να επιβιώσουν σ’ έναν κόσμο που μοιάζει να αργοπεθαίνει. Και κάπως έτσι, μέσα από τις ιστορίες τους και με την πένα του συγγραφέα, αποκαλύπτουν την αθέατη πλευρά της ζωής και της κοινωνίας:

«Κατέβηκε την κατηφόρα προσεχτικά. Η άσφαλτος είχε πλημμυρίσει με σαπουνόνερα από τα πλυντήρια των νοικοκυριών. Πέρασε από το παλιό σινεμά Νέον, που τώρα το είχαν κάνει σούπερ μάρκετ. Πέρασε από το μηχανουργείο του Νότη, του γείτονά της, που το είχε χάσει στα χαρτιά από τον συνέταιρό του».

Ο συγγραφέας, ως ρεπόρτερ, ανακαλύπτει εικόνες και τις μοιράζεται με τους αναγνώστες. Κι αντί για κάμερα, χρησιμοποιεί μια γλώσσα απλή και κατανοητή, αλλά δυνατή. Οι φράσεις του είναι λιτές αλλά ρεαλιστικές. Και με τη γραφή του αποτυπώνει αισθήσεις και συναισθήματα με τρόπο που δεν γίνεται να σβήσουν από το μυαλό του αναγνώστη.

Όμως ο Βαγγέλης Σέρφας, ούτε καυτηριάζει, ούτε καταγγέλλει κοινωνικά προβλήματα. Ούτε δραματοποιεί, ούτε θρηνεί. Μόνο καταγράφει. Κι έτσι προκαλεί τον αναγνώστη να στοχαστεί. Διότι το έργο «Όχι, μην μπαίνετε στον κόπο» είναι κυρίως ένα βιβλίο που έχει στόχο να αφυπνίσει την ενσυναίσθηση.

Εν κατακλείδι, η συλλογή «Όχι, μην μπαίνετε στον κόπο», είναι ένα δυνατό βιβλίο με το οποίο ο Βαγγέλης Σέρφας συστήνεται στο αναγνωστικό κοινό. Τα δεκατρία διηγήματα της συλλογής συνθέτουν ένα έργο που προορίζεται για σκεπτόμενους ανθρώπους, που διαβάζεται εύκολα αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί αισθήματα συγκίνησης σχεδόν σε κάθε σελίδα. Ο συγγραφέας στέκεται έντιμα απέναντι στον αναγνώστη, χωρίς δραματικές περιγραφές ή άλλες κινήσεις εντυπωσιασμού. Και στο τέλος υπογράφει ένα εξαιρετικό βιβλίο κοινωνικού προβληματισμού. Γι’ αυτό, το «Όχι, μην μπαίνετε στον κόπο» των εκδόσεων Πατάκη, είναι ένα έργο που αξίζει να διαβαστεί!

Ο Βαγγέλης Σέρφας γεννήθηκε το 1983 και μεγάλωσε στη Σαλαμίνα. Σπούδασε κινηματογράφο. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Η συλλογή διηγημάτων Όχι, μην μπαίνετε στον κόπο (Εκδόσεις Πατάκη, 2024) είναι το πρώτο του βιβλίο.

Ο Γιάννης Ζυγούλης γεννήθηκε στη Στυλίδα Φθιώτιδος και τα τελευταία χρόνια ζει στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος και μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Έχει εργαστεί ως ρεπόρτερ στις εφημερίδες Καθημερινή και Νέα Μεσημβρινή, στο περιοδικό ΕΝΑ και στους ραδιοφωνικούς σταθμούς Σκάι και Flash.Επίσης διετέλεσε επί σειρά ετών αρχισυντάκτης ύλης στην εφημερίδα Ημερησία. Είναι μέλος του Ομίλου Φθιωτών Λογοτεχνών και Συγγραφέων.