Ισίδωρος Ζουργός, «Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού» από τις εκδόσεις Πατάκη – Γράφει η Λεύκη Σαραντινού

Ποια ήταν, άραγε, η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού; Εκείνου του μοιραίου καλοκαιριού του ’74; Μία ψίχα ψωμιού, ένα ψίχουλο ψωμί, είναι η ανάμνηση των παιδικών μας χρόνων, που το στρίβαμε με τα ακροδάχτυλά μας , το κάναμε μπαλάκι και το πετούσαμε στους απέναντι συνδαιτυμόνες μας την ώρα του φαγητού…
Κάπως έτσι μας τα αφηγείται ο Ισίδωρος Ζουργός στο τρίτο, μόλις, μυθιστόρημά του με τίτλο «Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού» που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2002. Είχαν προηγηθεί ο «Φράουστ» το 1995 και το «Αποσπάσματα από το βιβλίο του Ωκεανού» το 2000.
Μεταξύ των τριών αυτών βιβλίων το μυθιστόρημα αυτό είναι εκείνο που σχετίζεται περισσότερο με την Ιστορία και από τα τρία αυτά βιβλία. Οι αναγνώστες, όμως, δεν θα συναντήσουν εδώ τον τόσο «ιστορικό» Ζουργό που έχουν συνηθίσει να διαβάζουν σε μεταγενέστερα πονήματά του. Εδώ η βιωματική ιστορία, ένα μικρό κομμάτι της, έχει μεν ρόλο στο βιβλίο αλλά μόνο για έναν λόγο: η Ιστορία εκείνου του ταραγμένου καλοκαιριού του 1974 είναι ο λόγος που το συγκεκριμένο καλοκαίρι διέφερε όλα τα υπόλοιπα από εκείνα που περνούσε στο ορεινό χωριό του ο μικρός Νικόλας, ο πρωταγωνιστής του βιβλίου.
Πρώτο λόγο έχουν οι παιδικές αναμνήσεις, φυσικά του συγγραφέα, αλλά και όλων των παιδιών γεννημένων τη δεκαετία του 1960 που περνούσαν τα καλοκαίρια τους στα χωριά. Το βιβλίο δεν είναι μεν αυτοβιογραφία του συγγραφέα, ωστόσο περιέχει πολλά βιωματικά στοιχεία από εκείνο το κομμάτι της Ιστορίας που βίωσε ο ίδιος.
Ίσως το βιβλίο αυτό να είναι ο προάγγελος για τα βιβλία που έμελλε να γράψει αργότερα ο Ζουργός: προτού ασχοληθεί με τις υπόλοιπες περιόδους τη Ιστορίας που δεν βίωσε ο ίδιος και για τις οποίες τόσο πολύ έγραψε στα ιστορικά του μυθιστορήματα, αποφάσισε να ασχοληθεί ιδιαίτερα και να μοιραστεί μαζί μας τις παιδικές του αναμνήσεις, το πως περνούσαν τα καλοκαίρια τους τα παιδιά της πόλης.

Ακόμα κι εμείς που γεννηθήκαμε τη δεκαετία του 1980 θα βρούμε πολλά κοινά με τον Νικόλα και με τον τρόπο που τα παιδιά περνούσαν τότε τα καλοκαίρια: τη λαχτάρα για παγωτό, το μίσος για την υποχρεωτική μεσημεριανή σιέστα που απαιτούσε απόλυτη ησυχία, την αφόρητη θερινή κάψα, τα ατέλειωτα παιχνίδια στην ύπαιθρο, όπως κρυφτό, κυνηγητό, τζαμί, δίτερμα κ.α., τα πρώτα πρωτοβρόχια στα τέλη Αυγούστου, την απουσία των οθονών από τις ζωές μας, τα ταψιά με τα ψητά φαγητά που πηγαινοέρχονταν από τους φούρνους, τότε που κάθε σπίτι δεν διέθετε φούρνο, και πολλά άλλα.
Μόνο που το καλοκαίρι εκείνο έμελλε να το θυμάται για πάντα ο Νικόλας και όλοι όσοι το έζησαν… Ήταν το καλοκαίρι εκείνο που η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο και έπεσε η Χούντα… Ήταν ένα καλοκαίρι αξέχαστο για όλους όσους το έζησαν…

