Όψεις της Ψηφιακής Τέχνης στην Ελλάδα: από την Ηλεκτρική Τέχνη στα Νέα Μέσα – Τσίχλα Μαρκέλλα-Ελπίδα .
Η σύνδεση της τέχνης με την επιστήμη και την τεχνολογία είναι μία αναγκαία συνθήκη, όπως έδειξε η ιστορία της τέχνης στο πέρασμα των αιώνων. Σε πολλές περιπτώσεις, όχι μόνο η επιστήμη, αλλά και οι δυνάμεις της φύσης (όπως το φως, η βαρύτητα, ο ηλεκτρισμός κλπ.) υπήρξαν συνεπίκουροι της τέχνης, αυξάνοντας τις δυνατότητες των καλλιτεχνών για πληρέστερη έκφραση. Άμεσο αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για διεύρυνση του αντικειμένου της τέχνης, μέσω των τεχνικών μέσων, δηλαδή της φωτογραφίας, του βίντεο, της ψηφιακότητας κ. ά., και να περιλαμβάνει πολλούς τρόπους καλλιτεχνικής έκφρασης, ανατρέποντας τους παραδοσιακούς διαχωρισμούς της τέχνης (σε ζωγραφική, γλυπτική, κλπ.). Η σύγχρονη τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τη σύγχρονη τέχνη και χαρακτηρίστηκε ως ένα σύμπτωμα της μεταμοντέρνας εποχής και της νέας αντίληψης που διέπει πλέον την εικαστική σκέψη και πρακτική.
Σήμερα, η εικόνα έγινε πολυπλοκότερη και με τις δυνατότητες που προσφέρει ο κυβερνοχώρος εμπλούτισε με νέες εμπειρίες τις αισθήσεις του ανθρώπου, όπως συμβαίνει με την ψηφιακή τέχνη. Πολύ γρήγορα η τέχνη έγινε διαδραστική, πολύμορφη, συμμετοχική και πολυμεσική, αγκαλιάζοντας μέσα από την ψηφιακότητα, το βίντεο, τη φωτογραφία τη γλυπτική, αλλά και άλλα είδη και κατηγορίες εικαστικής έκφρασης, συχνά ενισχυμένη από τη μουσική, το θέατρο, τον κινηματογράφο και τον λόγο, αλλά και από το διαδίκτυο. Το έργο τέχνης έχει σήμερα πολλές όψεις και ο θεατής καλείται, είτε να γίνει συνδημιουργός, είτε να αναγνωρίσει τις πολλαπλές διαβαθμίσεις και στρώματα που έχουν οι σύγχρονες κοινωνίες των ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η παρούσα μελέτη επιδιώκει να διεισδύσει στις όψεις της Ψηφιακής Τέχνης στην Ελλάδα, από την εμφάνισή της έως σήμερα, στους πρωτοπόρους καλλιτέχνες που την εισήγαγαν, στους συνεχιστές-εκπροσώπους κατά τη αυγή του 21ου αιώνα, τα εικαστικά εργαστήρια που παράγουν την Τέχνη των Νέων Μέσων και τέλος τις εκθέσεις-σταθμούς και διοργανώσεις που έχουν θεσμοθετήσει την Ψηφιακή Τέχνη στο ελληνικό καλλιτεχνικό στερέωμα.
Η Μαρκέλλα-Ελπίδα Τσίχλα είναι διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης με υποτροφία του ΙΚΥ. Είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων στην Ιστορία της Τέχνης και τη Μουσειολογία, με έμφαση στις Νέες Τεχνολογίες, ενώ έχει εκπονήσει και μεταδιδακτορική έρευνα στο ΑΠΘ. Επαγγελματικά ασχολείται με τη διδασκαλία της Ιστορίας της Τέχνης στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και την Πολιτιστική Διαχείριση στο Υπουργείο Πολιτισμού. Έχει διακριθεί στο διαγωνισμό Metalogues 2022 σε οργάνωση του Goethe Insitut για Βράβευση Ιδέας και Χρηματοδότηση για το σχεδιασμό έκθεσης με XR Τεχνολογίες και δημιουργία εμπειρίας στα έργα του Gauguin. Επίσης έχει συμμετάσχει ως ερευνήτρια στο επιστημονικό πρόγραμμα: «Σύγχρονη Τέχνη και Νέα Μέσα: Ψηφιακότητα, Διάδραση και Διαδίκτυο. Έλληνες Καλλιτέχνες-δημιουργοί, έργα τέχνης, εκθέσεις και η πρόσληψή τους από το κοινό». Ερευνητικά ασχολείται με την Ιστορία της Τέχνης, τη Μουσειολογία, τον Οπτικό Πολιτισμό και τις Νέες Τεχνολογίες. Έχει συμμετάσχει στην επιμέλεια εκθέσεων στις Πλατφόρμες, τα Θεωρήματα, την Art Forum Gallery και την Art Thessaloniki. Έχει εκδώσει μέχρι στιγμής άλλα δύο βιβλία: Η Λογοκρισία στην Τέχνη. Περιπτώσεις Λογοκρισίας στην Μεταπολεμική Ελληνική Τέχνη. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Βάνιας και Η Σύγχρονη Τέχνη στη Θεσσαλονίκη. Θεσσαλονίκη: University Studio Press.
