Από τη μουσική στον θόρυβο – Χαρίκλεια Τσοκανή – Εκδόσεις Πατάκη.

Σκέψεις για τη φαντασμαγορία του ήχου, τη μουσική εμπειρία, την τονική και ατονική μουσική και τη μουσικότητα της καβαφικής ποίησης

Τα κείμενα αυτού του βιβλίου είναι αφιερωμένα στη μελέτη του ήχου, στη μουσική και στην ποίηση. Θέτουν ως κεντρικό ζήτημα τη σχέση και την αντίθεση ανάμεσα στον οργανωμένο μουσικό ήχο –στο πλαίσιο του δυτικού πολιτισμού του 20ού αιώνα– και στον θόρυβο. Είναι γεγονός ότι στον σύγχρονο κόσμο, με τη ραγδαία εξάπλωση του θορύβου, παγιώνεται ένα δεσποτικό καθεστώς που απειλεί να καταστείλει κάθε έντεχνο ή και «κατανοητό» ήχο. Ο άνθρωπος του καιρού μας αδυνατεί πλέον να περιφρουρήσει μέσα του την εσωτερική εκείνη περιοχή που είναι απαραίτητη για να αναλογίζεται τη ζωή του και για να αφουγκράζεται επίσης τη «μυστικὴ βοὴ […] τῶν πλησιαζόντων γεγονότων», όπως ειδοποιούσε ήδη ο Καβάφης.

Απέναντι σ’ αυτόν τον κίνδυνο της ακουστικής και νοηματικής σύγχυσης, η μουσική τέχνη αντιτάσσει τις δικές της προσφορές, κυρίως την αφύπνιση και τη διαμόρφωση των συναισθημάτων, σύμφωνα με ορισμένους κανόνες και με μια γλώσσα που μπορεί να φθάσει στα μύχια της ψυχής. Αυτή τη γλώσσα θα διερευνήσουμε εδώ.

Η Χαρίκλεια Τσοκανή είναι επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου. Δίδαξε από το 1990 έως το 2018 τα γνωστικά αντικείμενα Φιλοσοφική Ανθρωπολογία της Μουσικής, Επικοινωνία και Μυθολογία. Έχει δημοσιεύσει σε επιστημονικά περιοδικά κείμενα για τη μουσική εμπειρία, τη μουσικότητα στη νέα ελληνική γλώσσα, τους τρόπους επικοινωνίας στο δημοτικό χορευτικό τραγούδι κ.ά.
Η έρευνά της σχετικά με τις σημασίες και τα σύμβολα του μύθου και της μουσικής στον αρχαίο και νεότερο ελληνικό πολιτισμό αποτυπώνεται στα βιβλία της Η κραυγή της Μέδουσας – από τον μύθο στη μουσική, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2006, Μουσική μανία – στις απαρχές του βακχικού ενθουσιασμού, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2011, Πρόσωπα του μύθου, του θρύλου, της μουσικής, εκδ. Παπαζήση, 2023 και Για την μουσικότητα της ελληνικής γλώσσας, Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2025.