Ψυχή από Πέτρα – Εκδόσεις Βακχικόν – Σχολιάζει ο Ηλίας Μωραΐτης.
Η Ψυχή από Πέτρα είναι μία συλλογή διηγημάτων της Λεύκης Σαραντινού η οποία εκτείνεται απ’ την περίοδο των μεγάλων θαλασσοπόρων και των ανακαλύψεων έως και τις μέρες μας. Με τα δύο πρώτα διηγήματα της συλλογής η Λεύκη, με την ιδιότητα της ιστορικού, προσπαθεί ν’ αναδείξει τη διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου να κατανοήσει και ν’ ανακαλύψει τον κόσμο γύρω του. Μια ανάγκη που οδηγεί σε
μια αέναη διαδικασία εξερεύνησης. Μια διαδικασία η οποία ενέχει πάντα το στοιχείο του ρίσκου και πολλές φορές οδηγεί σε λάθη αλλά το κέρδος της προόδου και της καινούριας γνώσης χαρίζει πάντα σε κάθε προσπάθεια αναζήτησης του καινούριου θετικό πρόσημο.
Από εκεί κι έπειτα ακολουθούν διηγήματα τα οποία επικεντρώνονται κυρίως στον ελλαδικό χώρο. Η αρχή γίνεται μ’ ένα διήγημα που αφορά την περίοδο της επανάστασης του 1821 μέσα από το πρίσμα όμως μιας ερωτικής σχέσης. Ακολουθούν διηγήματα τα οποία έχουν ως άξονα το πρόσωπο του Ελευθερίου Βενιζέλου, του ανθρώπου χάρη στον οποίο η Ελλάδα διπλασιάστηκε και σε μεγάλο βαθμό οφείλει τα σημερινά της σύνορα. Μέσα απ’ τα διηγήματα αυτά η Λεύκη Σαραντινού με φόντο τα ιστορικά γεγονότα σκιαγραφεί εξαιρετικά τον χαρακτήρα του Έλληνα ο οποίος ακόμη και στις πιο κρίσιμες στιγμές της ιστορίας του δεν
αφήνει κατά μέρος τις εσωτερικές έριδες και τις εμφύλιες διαμάχες. Αυτές μάλιστα όχι μόνο δεν υποχωρούν αλλά φουντώνουν ακόμη περισσότερο. Έτσι, στο διήγημα το Καφενείο της Μουριάς βλέπουμε το πώς η διαμάχη μεταξύ Βενιζελικών και Αντιβενιζελικών είχε φτάσει σε τέτοιο ακραίο σημείο ώστε να έχει διαβρώσει τις σχέσεις όχι μόνο μεταξύ των Ελλήνων πολιτών αλλά ακόμη και των αξιωματικών μέσα στο ίδιο το στράτευμα.
Ακολουθούν διηγήματα για την εκστρατεία στη Σμύρνη και την Μικρασιατική καταστροφή και κάπως έτσι φτάνουμε σ’ ένα εξαιρετικό κείμενο με τίτλο Στους Τέσσερις Ανέμους. Το συγκεκριμένο είναι ένα διήγημα που μας μιλάει για την προσφυγιά και την ανταλλαγή πληθυσμών φανερώνοντας πως διαχρονικά τα μεγαλύτερα θύματα του πολέμου αποτελούν οι άμαχοι και τα παιδιά.
Πλησιάζοντας στο παρόν ακολουθούν κάποια πολύ ενδιαφέροντα διηγήματα από τα παιδικά χρόνια της Λεύκης στην Κρήτη και τα φοιτητικά της χρόνια στην Κομοτηνή. Όσοι είχαμε την τύχη να γεννηθούμε στις αρχές της δεκαετίας του ‘80 διαβάσαμε με γλυκιά νοσταλγία διηγήματα τα οποία περιγράφουν μια ανέμελη εποχή κατά την οποία τα παιδιά ήταν παιδιά κι όχι μικρογραφίες των μεγάλων. Το διήγημα όμως που ξεχώρισα από όλη τη συλλογή είναι το Υπό Τον Αυγουστιάτικο Ήλιο. Το συγκεκριμένο κείμενο καταδεικνύει ένα διαχρονικό πρόβλημα των ανθρώπινων κοινωνιών. Σε αυτό παρουσιάζεται με τον πλέον γλαφυρό
τρόπο το πώς οι άνθρωποι του μόχθου, της δουλειάς και της δημιουργίας, οι άνθρωποι της ουσίας δηλαδή, πέφτουν πάντα θύματα του εκάστοτε λεγόμενου κεφαλαίου είτε αυτό λέγεται μεγαλοτσιφλικάς είτε άτυπος ολιγάρχης είτε κάπως αλλιώς. Οι ισχυροί του χρήματος λοιπόν σε συνεργασία με τους πρόθυμους υπηρέτες τους, τους εκάστοτε πολιτικάντηδες, εκμεταλλεύονται τους ανθρώπους του μόχθου
και της ουσίας, τους ανθρώπους δηλαδή που παράγουν τον πλούτο. Όμως πέρα από αυτήν την παγιωμένη κατάσταση, η οποία είναι λίγο πολύ γνωστή σε όλους μας, η Λεύκη μέσα από αυτό το εξαιρετικό διήγημα μάς δείχνει το πώς οι αποκαλούμενοι ισχυροί αυτού εδώ του κόσμου δεν αρκούνται μονάχα στην οικονομική εκμετάλλευση και αφαίμαξη του λαού τους. Αυτό που επιζητούν διαχρονικά είναι κάτι πολύ
περισσότερο, κάτι πολύ πιο χυδαίο. Στην ουσία αυτό που θέλουν πραγματικά είναι η άνευ όρων παράδοσή των ανθρώπων που θεωρούν κατωτέρους τους, η πλήρης υποτέλεια τους, η υποταγή τους σε όλα τα επίπεδα, ακόμη και σ’ εκείνα που αγγίζουν τις πιο προσωπικές πτυχές ενός ανθρώπου.
Τέλος η συλλογή ολοκληρώνεται μ’ ένα εξαιρετικό μικρό διήγημα το οποίο έχει τις ρίζες του στο παρόν αλλά απλώνει τα κλαδιά του στο μέλλον. Η Λεύκη μας θέτει το ερώτημα ως πότε ο άνθρωπος θα συνεχίσει να δρα καταστροφικά για τον πλανήτη που τον φιλοξενεί κι εγώ θα προσθέσω και για τους συνανθρώπους του; Και τελικά η καταστροφή που προκαλούμε μας κάνει θύτες ή θύματα του ίδιου μας του εαυτού;
Κλείνοντας θα ήθελα να συγχαρώ τη Λεύκη για το εξαιρετικό βιβλίο που μας χάρισε. Ένα προσεγμένο, καλοδουλεμένο ιστορικό ψηφιδωτό, το οποίο χωρίς να προσπαθεί να γίνει διδακτικό, καταφέρνει να φανερώσει με τον πλέον απολαυστικό τρόπο το ποιοι είμαστε, πώς φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και να μας θέσει εντέλει το καίριο ερώτημα για το πού επιθυμούμε να πάμε.
Ο Ηλίας Μωραΐτης γεννήθηκε στις 27 Νοεµβρίου του 1981 στην Ξάνθη, όπου και διαµένει. Είναι απόφοιτος του Τµήµατος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων, µε ειδίκευση στην Αρχαιολογία. Έχει ολοκληρώσει την παρακολούθηση του σεµιναρίουΕπιµέλειας και Διόρθωσης Κειµένου του ΕΚΠΑ. Έχει βραβευτεί µε έπαινο από την Εταιρεία Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου. Η πρώτη εκδοτική του προσπάθεια έγινε το 2017 µε το ψυχολογικό θρίλερ Σκληρές Αλήθειες από τις Εκδόσεις Ψυχογιός και η δεύτερη το2020 µε το αστυνοµικό µυθιστόρηµα Ο Σκακιστής από τις Εκδόσεις Πηγή.
