«Η πλάνη των ηττημένων» του Γιάννη Καλπούζου από τις εκδόσεις Χάρτινη Πόλη – Γράφει ο Κώστας Α. Τραχανάς

«Η πλάνη των ηττημένων» διαδραματίζεται στη σύγχρονη εποχή όπου ο συγγραφέας Γιάννης Καλπούζος , θέλει να αποτυπώσει την ηθική και τη πνευματική ασθένεια που ο κεντρικός ήρωας ονομάζει “νόσο των ηττημένων”. Μία νόσος που έχει να κάνει με την διάβρωση της ηθικής, με την απάθεια, την ατιμωρησία, με τη διαφθορά, την απουσία ελπίδας, την παραίτηση. Πρόκειται για τη βαθιά, εσωτερική και αόρατη ήττα του σύγχρονου ανθρώπου .Η ήττα της ψυχής μέσα στον κόσμο της αφθονίας και της τεχνολογίας. Η αχαλίνωτη απληστία και η απόλυτη ατιμωρησία. Η ήττα καθιστά τους πολίτες αιώνια θύματα ,αναγκάζοντάς τους να δέχονται όλο και δυσμενέστερους όρους ως προς τα δικαιώματά τους …
Είναι η παθολογία που αναγκάζει τους πολίτες να αποδέχονται όλο και δυσμενέστερους όρους για τη ζωή τους, να χάνουν τη πίστη τους απέναντι στην ηθική και τη δικαιοσύνη την ώρα που οι απατεώνες δεν θεωρούν τη διαφθορά έγκλημα αλλά την ονομάζουν μέθοδο οικονομικής διαχείρισης μέχρι εξυπνάδα και καπατσοσύνη…
Ο Στάμος Κηπάνης, εκτιμητής έργων τέχνης, κυκλοθυμικός , ιδιόρρυθμος συλλέκτης, ανασφαλής, καθόλου θαρραλέος, απόλυτα υποταγμένος, μη διεκδικητικός χαρακτήρας, με υψηλό δείκτη νοημοσύνης, μαθαίνει από τον Αιμίλιο Κεντινιώτη , ο οποίος έχει μια γκαλερί, ότι ο Ειρηναίος , ένας ερημίτης ,ζωγράφισε το πορτρέτο του με εκπληκτική ομοιότητα , χωρίς να τον έχει δει ποτέ, και μπαίνει στον πειρασμό να μάθει γιατί και πώς.
Η γοητευτική και ανασφαλής Αγγελίνα, παγιδευμένη στον βαλτωμένο της γάμο με τον Δαμασκηνό , ερωτεύεται παράφορα τον πανέμορφο , ματαιόδοξο και διπρόσωπο Ιππόλυτο, έναν φημισμένο ζωγράφο και γλύπτη και ανώτατο στέλεχος της Ακαδημίας Πνευματικής Όρασης και τον ακολουθεί πειθήνια ακόμη κι όταν αμφιβάλλει για πολλά. Την εκμεταλλεύτηκε την Αγγελίνα, ο Ιππόλυτος και την ελέγχει.Πρόκειται για συναισθηματικό εκβιασμό…
Αυτοί είναι οι δύο κεντρικοί ήρωες του βιβλίου.
Υπήρχε μια αινιγματική Ακαδημία Πνευματικής Όρασης, με το εκτεταμένο δίκτυο πληροφοριοδοτών, που κινεί τα νήματα μιας πραγματικότητας όπου τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται.
Ποιοι είναι οι σκοποί της Ακαδημίας ; Τι ακριβώς συμβαίνει στην ακαδημία ; Σε τι αποσκοπούν τα χιλιάδες ερωτηματολόγια ; Γιατί συλλέγουν στοιχεία για άτομα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ή αδυναμίες που τα καθιστούσαν διαχειρίσιμα ; Ποιοι και πώς τα συγκεντρώνουν ; Ποιοι ήταν οι Τρισάγγελοι ; Ποια ήταν τα ιδεώδη της Ακαδημίας ; Που βρίσκονταν τα χρήματα για τα Σχολεία της Ακαδημίας και τα Ορφανοτροφεία;
Δεν συλλέγονται στοιχεία στην Ακαδημία , προς όφελος της κοινωνίας…
Στα ανώτατα στελέχη της Ακαδημίας επιτρέπεται η πολυγαμία , εφαρμοζόταν η μέθοδος της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής , επίσης γινόταν εξωσωματικές γονιμοποιήσεις με προεμφυτευτική γενετική διάγνωση, επιλέγαν προς τεκνοποίηση μόνο αγόρια, υπήρχε κύκλωμα παιδεραστίας. Υποβαθμίζουν τις γυναίκες με τη μετατροπή σε μηχανή αναπαραγωγής. Εκμεταλλεύονται την τέχνη και την εργαλειοποίησή της. Εμποτίζουν εκατοντάδες παιδιά με τις αλλοπρόσαλλες ιδέες τους.
Ποιος έχει σχέση με το θάνατο της Μάγδας στο Σηλιό το 1989 , είτε πρόκειται για φονικό είτε για αυτοκτονία ;
Ποιος την έσπρωξε στον γκρεμό της Λιάμης ; Ποιος την γκάστρωσε ;
Αυτό το παλιό φονικό πυροδοτεί αλλεπάλληλους εκβιασμούς και αποκαλύψεις , παρασέρνοντας σε ακραίες περιπέτειες τους ήρωες-φορείς της «νόσου των ηττημένων».
Κάποιοι εκβιάζουν τον Ιππόλυτο , μετά ακολουθούν οι δολοφονίες του Δαμασκηνού , του άντρα της Αγγελίνας και του Παναγή ,νέος εκβιασμός του ερημίτη Ειρηναίου με θύμα τον Στάμο και όσα εκείνος γνώριζε, άλλες τρεις δολοφονίες…
Οι ελίτ της Ακαδημίας Πνευματικής Όρασης επιδιώκουν να βρίσκεται ο λαός σε λήθαργο. Να τις υπηρετεί ο καθένας ως αγοραστικό ον και πειθήνιος θεατής των εξελίξεων. Να μην οραματίζεται καμιά διαφορετική πραγματικότητα και να αδυνατεί να κατανοήσει ότι το παιχνίδι είναι στημένο πανταχόθεν. Να τον κρατούν οικονομικά δέσμιο, να του καλλιεργούν πλασματικές ανάγκες και να παραμένει εγκλωβισμένος. Ο πολίτης να εκτονώνει την οργή του ψωνίζοντας , ως θεραπευτική μέθοδο. Να παραμένει κολλημένος στη βιτρίνα των πάσης φύσεως εμπορευμάτων και να μην αντιλαμβάνεται ότι μετατρέπεται κι ο ίδιος σε προϊόν. Να μην αμφισβητεί , να μη διεκδικεί και εξοβελίζει τον στοχασμό, τη δημιουργία και την πνευματική διαύγεια από τις προτεραιότητές του. Να ζει μέσα στον φόβο ,που έχει πηγή τις τρύπες της ψυχής του, στον οποίο επενδύουν, ανά τους αιώνες ,οι εκάστοτε εξουσίες. Η εξουσία έχει ολοκληρώσει το έργο της όταν ο εξωτερικός φόβος γίνει εσωτερική πειθαρχία. Δεν χρειάζεται πια να βρίσκεται παντού , επειδή έχει εγκατασταθεί μέσα σε εκείνους που φοβούνται.
Οι ελίτ κατατρώνε το κοινωνικό σώμα ,το διαβρώνουν , το παραμορφώνουν. Πάνω από όλα , το εθίζουν. Αποδέχονται οι υποταγμένοι άνθρωποι την κυριαρχία του Κακού ,της αδικίας ,της απάτης, , να τους πατάνε στη μούρη για ένα μεροκάματο. Τότε αυτός μεταβολίζει την ήττα του σε μίσος , φθόνο , μνησικακία. Φοβάται την ισχύ και για αυτό τη λατρεύει. Σκύβει μπροστά στον δυνατό και απαιτεί από τον αδύναμο να γονατίσει περισσότερο .Ελπίζει ότι γλείφοντας τον ισχυρό, το αφεντικό , θα γλείψει μερικά κοκαλάκια από το τραπέζι του και, που ξέρεις, θα έρθει και η σειρά του για το δικό του νταραβέρι. Τι σκότος ! Σαν την καρδιά του σκότους , του συνταγματάρχη Κουρτς…
Τίνος αντίζηλος ήταν η Καρμέλα ;
Ποιοι ήταν οι τρεις Τρισάγγελοι ;
Μήπως κρύβονται άλλοι πίσω από τους Τρισάγγελους;
Τι ρόλο έπαιξε ο κριτικός τέχνης Θαλιάδης ή Θαλής ;
Ο Βάιος Κηπάνης ,αδελφός του Στάμου , τι ρόλο έπαιξε με το ντοκιμαντέρ του;
Που και πότε βοήθησε ο Ηλίας ;
Ποιοι ήταν οι σκοτεινοί κύκλοι και οι σκιώδεις δυνάμεις ;
Ποιο είναι το παρακράτος και το αόρατο παρασκήνιο ;
Με πιο φρικτό τρόπο εκβιάσανε την Αγγελίνα ;
Θα λάμψει η αλήθεια γύρω από τη νοσηρή αυτή ιστορία ;
Ο Στάμος τελικά θα βρεθεί πολλαπλά ηττημένος ;
«Η Πλάνη των Ηττημένων» του Γιάννη Καλπούζου είναι ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα όπου μυστήριο, έρωτας, εξουσία και ανθρώπινα πάθη μπλέκονται σε ένα παιχνίδι χωρίς ξεκάθαρους νικητές και ηττημένους. Μια ιστορία για τις αυταπάτες που μας παγιδεύουν, τις βεβαιότητες που καταρρέουν και τον έρωτα που μπορεί, ακόμη και μέσα στο σκοτάδι, να ανοίξει έναν δρόμο προς τη λύτρωση.
Απέναντι στο πανταχόθεν στημένο παιχνίδι από το σύστημα, στέκεται ως ανάχωμα ο έρωτας,ο έρωτας που έρχεται με φτερά και φεύγει κουτσαίνοντας …
Σύμφωνα με τον Χάουαρντ Ζιν: το πρόβλημα δεν είναι η ανυπακοή, το πρόβλημα είναι η υπακοή. Το ίδιο περίπου λέει και ο Βίλχελμ Ράιχ: Το αληθινό ερώτημα δεν είναι γιατί εξεγείρονται οι άνθρωποι ,αλλά γιατί δεν εξεγείρονται…
Ενώ ο Βάλτερ Μπένγιαμιν λέει: Η αλλοτρίωση της ανθρωπότητας έχει φθάσει σε τέτοιο σημείο , που την κάνει να βιώνει την ίδια της την καταστροφή σαν αισθητική απόλαυση. Και ο Αντόνιο Γκράμσι τονίζει: Η Ιστορία δεν είναι βελανιδιά και οι άνθρωποι δεν είναι βελανίδια. Το βελανίδι δεν αποφασίζει τι θα γίνει. Ο άνθρωπος όμως υπάρχει μέσα σε σχέσεις , συγκρούσεις ,αντιφάσεις και δυνατότητες που δεν έχουν ακόμη κριθεί…
Χαμένος αγώνας είναι μόνο ο αγώνας που δεν δόθηκε…
Το βιβλίο αυτό απέδειξε κάτι πολύ βαθύ: ότι μια ιστορία σκοτεινή , βαθιά ιδιωτική και απαλλαγμένη από μελοδραματισμούς μπορεί να αγγίξει ένα γυμνό κοινωνικό νεύρο, να κατακτήσει τις καρδιές των νεότερων γενιών και να μετατραπεί σε μια κραυγή συλλογικής αφύπνισης…
Διαβάστε το.
Ο Γιάννης Καλπούζος γεννήθηκε το 1960 στο χωριό Μελάτες της Άρτας και από το 1983 ζει μόνιμα στην Αθήνα. Έχει γράψει έντεκα μυθιστορήματα: «Ιμαρέτ», «Σάος», «Άγιοι και δαίμονες», «Ουρανόπετρα», «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου», «Ραγιάς», «Σέρρα», «Γινάτι», «Εράν», «Καλντερίμι» και «Μεθυστής». Το «Ιμαρέτ» κυκλοφορεί και διασκευασμένο σε εφηβικό μυθιστόρημα (για παιδιά άνω των 10 ετών), με εικονογράφηση του σκηνογράφου Αντώνη Χαλκιά.
Επίσης έχει γράψει τρεις ποιητικές συλλογές, οι οποίες εμπεριέχονται μαζί με πενήντα νέα ποιήματα στον τόμο: «ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ ΠΟΙΗΣΗ 2000-2017», τη συλλογή διηγημάτων: «Κάποιοι δεν ξεχνούν ποτέ» και στίχους για 80 τραγούδια, πολλά από τα οποία έγιναν μεγάλες επιτυχίες, όπως τα: «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου», «Να ‘σουν θάλασσα», «Τι μου ‘χει φταίξει τι μου ‘χει λείψει», «Δέκα μάγισσες» και «Γιατί πολύ σ’ αγάπησα». Η παραλογή «Ο λύκος», που εμπεριέχεται στη συλλογή διηγημάτων, βραβεύτηκε στον Διεθνή Διαγωνισμό Ποίησης και Διηγήματος του πανεπιστημίου του Παλέρμο Ιταλίας. Το μυθιστόρημα «Σέρρα» τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο Μυθιστορήματος Μικρασιατικού Περιεχομένου για τα έτη 2016-2018 και έχει μεταφραστεί στα αλβανικά. Τα μυθιστορήματα «Γινάτι» και «Εράν» τιμήθηκαν με το Βραβείο Βιβλιοπωλείων Public 2019 και 2021 αντίστοιχα.
Το μυθιστόρημα «Ιμαρέτ» τιμήθηκε το 2009 με το Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και έχει μεταφραστεί στα πολωνικά, στα τουρκικά, στα αραβικά, στα αγγλικά από ελληνικό εκδοτικό οίκο και στα αλβανικά.

