Ο συγγραφέας Γεώργιος Φρούντζος μιλά για τη «Θεωρία του Χάους»
Συνέντευξη στον Γιάννη Ζυγούλη
Ο συγγραφέας Γεώργιος Φρούντζος έγραψε το συναρπαστικό βιβλίο «Η θεωρία του Χάους στην ανθρώπινη Ιστορία» το οποίο προσφάτως έλαβε και «ψήφο εμπιστοσύνης» από το αναγνωστικό κοινό. Το έργο εξαντλήθηκε και οι εκδόσεις Αγγελάκη προχώρησαν σε δεύτερη έκδοση. Ο συγγραφέας μιλά στο politismikos.gr για την επιτυχία του, για το «χάος» και τα σχέδιά του:
Κύριε Φρούντζο, η ευχή «καλοτάξιδο» είναι πλέον πλεονασμός για τη «Θεωρία του χάους» καθώς το αναγνωστικό κοινό ψήφισε. Θα ήθελα όμως να γυρίσουμε πίσω στον χρόνο και να θυμηθείτε ποια ήταν η αιτία και η έμπνευση για να γράψετε το βιβλίο σας.
Στο πέμπτο έτος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου της Κρήτης όπου φοιτούσα, ο τότε καθηγητής της ψυχιατρικής, Νίκος Παρίτσης, με έφερε σε επαφή με την Συστημική προσέγγιση και την Κυβερνητική. Αναγνώσματα, όπως αυτό του βιβλίου, «Ηράκλειτος», του Κ. Αξελού, αλλά και η «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας» του Κορνήλιου Καστοριάδη, το οποίο ασκούσε ισχυρή κριτική στην φιλοσοφία της ιστορίας του Χέγκελ, μου έδωσαν ένα ισχυρό εσωτερικό κίνητρο και δημιούργησαν στην σκέψη μου, την ανάγκη για μια σύγχρονη, επιστημονική ερμηνεία της ιστορίας και μια σύγχρονη, πληρέστερη, φιλοσοφίας της ιστορίας.
Πριν από δυο ή τρία χρόνια, όταν καταθέσατε το έργο σας στον εκδοτικό οίκο, τι ελπίζατε ότι θα καταφέρετε;
Στόχος μου ήταν και παραμένει, μια ουσιαστική συνεισφορά σε έναν ανοιχτό διάλογο με την κοινωνία. Η πολυπλοκότητα και η συστημική προσέγγιση, αναδεικνύεται και στην Eλλάδα, σταδιακά σαν ένα υπαρκτό ρεύμα σκέψης. Έργα συγγραφέων όπως ο ακαδημαϊκός Τάσος Μπουντής, πανεπιστημιακοί όπως ο Αλέξανδρος Ψυχογιός, Θωμάς Μαυροφίδης, Παναγιώτα Γεωργοπούλου, ο Αλέξης Μπραίλας, έχουν αναδείξει θεματικά, το Χάος, την Πολυπλοκότητα και την Συστημική θεωρία στην φυσική, μαθηματικά, κοινωνιολογία, διοίκηση επιχειρήσεων. O Νομπελίστας Ilya Prigogin, με τον Έλληνα βοηθό του και νυν πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων φυσικών, καθηγητή Ι. Αντωνίου, έδωσε και μια επιπλέων διάσταση στην σκέψη, με το βέλος του χρόνου. Το επόμενο βήμα θεώρησα ότι είναι μια καθολική ερμηνεία της ανθρώπινης ιστορίας και η φιλοσοφική συνέπεια αυτής.
Σήμερα, αισθάνεστε δικαιωμένος για τις επιλογές σας; Τι σημαίνει για σας η ετυμηγορία των αναγνωστών;
Δικαιωμένος ως προς την εκδοτική επιτυχία του βιβλίου μου. Όμως οι ιδέες για να διαδοθούν, θέλουν μια μεγάλη προσπάθεια και υπαρκτή κρίσιμη μάζα για να τις διαδίδουν. Κάθε αλλαγή παραδείγματος, σύμφωνα και με τον Τόμας Κουν και την θεωρία των επιστημονικών επαναστάσεων αυτό απαιτεί. Άρα θα έλεγα συμφώνα και με τον ποιητή, για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολύ. Αυτή την ψυχική δύναμη για προσπάθεια, μου δίνει η θετικότατη ετυμηγορία των αναγνωστών.
Το βιβλίο σας θα έλεγα ότι δεν είναι το πιο… εύπεπτο που έχω διαβάσει. Εξαιρετικό μεν αλλά όχι εύκολο. Για ποιο λόγο το προτίμησαν οι αναγνώστες;
Νομίζω ακριβώς, δείχνει αυτήν την ανάγκη για μια σύγχρονη ερμηνεία της ιστορίας και μια καλύτερη κατανόηση του κόσμου μας, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία αιχμής της σύγχρονης σκέψης…
Τελικά υπάρχει δυναμικό αναγνωστικό κοινό στη χώρα μας; Οι Έλληνες διαβάζουν;
Υπάρχει απαιτητικό αναγνωστικό κοινό και στην Ελλάδα. Εξάλλου σε αυτό το κοινό απευθύνεται εν δυνάμει και το βιβλίο μου. Όμως, δυστυχώς, εν σχέση με άλλους ευρωπαϊκούς λαούς τα στατιστικά της χώρας μας, ως προς την ανάγνωση, είναι απογοητευτικά. Και αυτό είναι ένα κρίσιμο σημείο για το πόσο εύκολα δημιουργείται στην Ελλάδα, μια κρίσιμη μάζα ανθρώπων στην αιχμή της γνώσης. Τελικά εμφανίζεται μια διαφορά φάσης της γνώσης εν σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Παρακαλώ πείτε δυο λόγια για το περιεχόμενο του έργου σας; Μια επιγραμματική παρουσίαση για όσους δεν το διάβασαν.
Το βιβλίο αναδεικνύει την πολυπλοκότητα, ως μηχανισμού της ιστορίας. Χρησιμοποιεί ως εργαλεία, την συστημική θεωρία, την θεωρία της πληροφορίας, τα κοινωνικά δίκτυα, τα δυναμικά συστήματα και εννοιολογικά εργαλεία από την θεωρία των αποφάσεων και την θεωρία του χάους. Επίσης, με ιστορικά παραδείγματα, κάνει όσο ποιο κατανοητή την εφαρμογή αυτών. Τέλος ερμηνεύει τα κείμενα του Ηράκλειτου μέσα από αυτήν την οπτική. Παρουσιάζει ουσιαστικά και μια φιλοσοφία της ιστορίας.
Θυμάμαι τη φράση: «Η Ιστορία είναι φτιαγμένη από Χάος». Μπορείτε να την εξηγήσετε για τους λιγότερο μυημένους;
Εννοώ ότι είναι φτιαγμένη από πολυπλοκότητα, αναδύσεις και διακλαδώσεις.
Ποια είναι η άποψή σας για την εκδοτική αγορά στη χώρα μας; Η ποσότητα αυξάνεται. Η ποιότητα των εκδόσεων κινείται ανοδικά ή καθοδικά;
Εγώ βλέπω θετικά ότι υπάρχει μια αυξημένη προσπάθεια παραγωγής σκέψεων. Χρειάζεται όμως και αντίστοιχη προσπάθεια από τον αναγνώστη για να ανακαλύψει ότι του ταιριάζει περισσότερο και τα καλυτέρα αυτών των έργων. Νομίζω όμως ότι θα είναι χρήσιμο να επιχειρηθεί και μια εξωστρέφεια, στο εξωτερικό, της ελληνικής σκέψης.
Ποιο είναι το μυστικό για ένα καλό δοκίμιο;
Αυτό δεν το ξέρω. Μπορώ να πω ότι εγώ χρειάστηκα 15-20 χρόνια δουλειάς, επιμελητές και αναγνωστική ομάδα για να μπορέσω να παρουσιάσω αυτό το αποτέλεσμα.
Ποιο θα είναι το επόμενο βήμα στη συγγραφική σας πορεία;
Θα ήθελα να προσεγγίσω χρησιμοποιώντας τα αναλυτικά και ερμηνευτικά εργαλεία όπως παρουσιάζονται στο πρώτο βιβλίο μου, «Η Θεωρία του Χάους στην ανθρώπινη ιστορία», μια σημαντική ιστορική περίοδο για το παγκόσμιο πολιτισμό. Την περίοδο της Αρχαίας Ελλάδας.
Κύριε Φρούντζο, ευχαριστώ θερμά!
Ο Γεώργιος Β. Φρούντζος γεννήθηκε το 1970 και μεγάλωσε στο Αγρίνιο. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Κρήτης στο Ηράκλειο. Έκανε την ειδικότητα της ΩΡΛ στην Πανεπιστημιακή κλινική του Ιπποκράτειου Αθηνών. Έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό ιατρικών εργασιών. Έχει παρακολουθήσει διετές Μεταπτυχιακό πρόγραμμα παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής και Βελονισμού. Αγαπά την ιστορία, τη φιλοσοφία, τα οικονομικά, την πολιτική επιστήμη. Ζει και εργάζεται στο Ρέθυμνο Κρήτης. Η Θεωρία του Χάους στην ανθρώπινη Ιστορία είναι το πρώτο του βιβλίο.
