Ο βραβευμένος συγγραφέας Ρήγας Βικιώτης μιλά για το έργο του «Το σημάδι της σταγόνας»

Τα Βραβεία Everly είναι ο πρώτος ανεξάρτητος ελληνικός θεσμός που έχει ως στόχο την ανάδειξη και βράβευση έργων στο είδος της λογοτεχνίας του φανταστικού. Η διαδικασία βράβευσης βασίζεται αποκλειστικά σε ψηφοφορία του αναγνωστικού κοινού. Και το κοινό επέλεξε την τριλογία «Το σημάδι της σταγόνας» του Ρήγα Βικιώτη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «121 Λέξεις».

Ο Ρήγας Βικιώτης μίλησε στο politismikos.gr για το έργο του και τη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας:

Πείτε μας αρχικά λίγα λόγια για την τριλογία σας «Το σημάδι της σταγόνας». Τι είναι αυτό το έργο;

«Το σημάδι της σταγόνας» είναι μια τριλογία επιστημονικής φαντασίας, αλλά θα έλεγα ότι πίσω από την επιστημονική φαντασία υπάρχει κυρίως μια ιστορία για τον άνθρωπο. Υπάρχει ένα μεγάλο σύμπαν, υπάρχουν άλλοι κόσμοι, άλλες νοήμονες οντότητες, τεχνολογία, διαστημικά ταξίδια και γεγονότα που ξεπερνούν τα όρια της καθημερινής μας πραγματικότητας. Όμως μέσα σε αυτό το μεγάλο σκηνικό υπάρχουν χαρακτήρες που αγαπούν, φοβούνται, δημιουργούν οικογένειες, κάνουν φιλίες, συγκρούονται, εμπιστεύονται και προδίδουν. Και αυτό ήταν πολύ σημαντικό για μένα. Δεν ήθελα να γράψω μια ιστορία όπου οι εξωγήινοι είναι απλώς κάποιοι «άλλοι». Ήθελα να δημιουργήσω οντότητες με κοινωνίες, σχέσεις, συναισθήματα και προβληματισμούς. Με άλλα λόγια, χρησιμοποίησα το Σύμπαν για να μιλήσω για τον άνθρωπο.»

Από πού ξεκίνησε η ιδέα για την τριλογία;

Η αρχική ιδέα ξεκίνησε από ένα ερώτημα. Ένα πολύ απλό αλλά ταυτόχρονα τεράστιο ερώτημα: Αν υπάρχει ζωή πέρα από τη Γη, και αν υπάρχουν άλλες νοήμονες οντότητες, γιατί θα πρέπει να είναι τόσο διαφορετικές από εμάς ως προς τις βασικές τους ανάγκες; Γιατί να μην έχουν οικογένεια; Γιατί να μην αγαπούν; Γιατί να μην έχουν φίλους; Γιατί να μην αντιμετωπίζουν κοινωνικά προβλήματα; Γιατί να μην κάνουν λάθη; Και τελικά, γιατί να μην αναζητούν κι εκείνες απαντήσεις στα ίδια μεγάλα ερωτήματα που βασανίζουν και εμάς; Από αυτή τη σκέψη άρχισε σταδιακά να δημιουργείται ο κόσμος της τριλογίας.

Άρα η επιστημονική φαντασία για εσάς δεν είναι μόνο τεχνολογία και διαστημικά ταξίδια;

Ακριβώς. Νομίζω ότι υπάρχει μια παρεξήγηση γύρω από την επιστημονική φαντασία. Πολλοί άνθρωποι όταν ακούν «επιστημονική φαντασία» σκέφτονται μόνο ρομπότ, διαστημόπλοια, εξωγήινους, όπλα και τεχνολογία. Αυτά είναι τα εξωτερικά στοιχεία. Αλλά η καρδιά μιας ιστορίας είναι οι χαρακτήρες. Μπορείς να τοποθετήσεις μια οικογένεια σε ένα διαστημόπλοιο που ταξιδεύει σε έναν μακρινό γαλαξία και να μιλήσεις για την οικογένεια. Μπορείς να τοποθετήσεις δύο φίλους σε έναν άλλο πλανήτη και να μιλήσεις για τη φιλία. Μπορείς να δημιουργήσεις δύο διαφορετικούς πολιτισμούς και να μιλήσεις για την κοινωνία, την αποδοχή του διαφορετικού και τον φόβο απέναντι στο άγνωστο. Επομένως, για μένα η επιστημονική φαντασία είναι ένα εργαλείο. Ένα πολύ μεγάλο λογοτεχνικό παράθυρο μέσα από το οποίο μπορούμε να κοιτάξουμε τον ίδιο τον άνθρωπο.

Οι εξωγήινες οντότητες του βιβλίου σας είναι διαφορετικές από τους ανθρώπους;

Είναι διαφορετικές, αλλά όχι απαραίτητα με τον τρόπο που περιμένει κάποιος. Ήθελα να δημιουργήσω διαφορετικούς πολιτισμούς, διαφορετικούς τρόπους σκέψης και διαφορετικές αντιλήψεις. Αλλά ταυτόχρονα ήθελα να υπάρχουν κοινά σημεία. Γιατί ίσως αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον ερώτημα. Αν κάποτε συναντούσαμε έναν πραγματικά νοήμονα πολιτισμό, θα ήταν εντελώς ξένος προς εμάς; Ή μήπως, παρά τις τεράστιες βιολογικές και πολιτισμικές διαφορές, θα ανακαλύπταμε κάποιες βασικές ανάγκες που είναι κοινές; Την ανάγκη για επικοινωνία. Για συντροφικότητα. Για ασφάλεια. Για οικογένεια. Για αποδοχή. Για δημιουργία. Αυτή την πιθανότητα θέλησα να εξερευνήσω.

Πόσο δύσκολο είναι να δημιουργήσει ένας συγγραφέας έναν ολόκληρο φανταστικό κόσμο;

Είναι δύσκολο, αλλά ταυτόχρονα είναι και ένα από τα πιο συναρπαστικά κομμάτια της συγγραφικής διαδικασίας. Όταν δημιουργείς έναν φανταστικό κόσμο, πρέπει να γνωρίζεις πράγματα που μπορεί να μη φανούν ποτέ στον αναγνώστη. Πρέπει να ξέρεις πώς λειτουργεί η κοινωνία, πώς οργανώνονται οι άνθρωποι ή οι οντότητες, πώς επικοινωνούν, τι πιστεύουν, πώς ταξιδεύουν, πώς λειτουργεί η τεχνολογία τους. Είναι σαν να δημιουργείς έναν ολόκληρο πολιτισμό. Και μετά πρέπει να επιλέξεις τι θα δείξεις στον αναγνώστη. Δεν χρειάζεται να του εξηγήσεις τα πάντα. Χρειάζεται να του δώσεις την αίσθηση ότι αυτός ο κόσμος υπήρχε πριν ανοίξει το βιβλίο και θα συνεχίσει να υπάρχει και αφού το κλείσει.

Η τριλογία έχει βραβευτεί με το βραβείο Everly. Τι σημαίνει αυτό για εσάς;

Ένα βραβείο είναι φυσικά μια πολύ σημαντική αναγνώριση για έναν συγγραφέα. Όμως προσωπικά το βλέπω και λίγο διαφορετικά. Όταν ένα έργο που έχεις δημιουργήσει, πολλές φορές μέσα σε μοναχικές ώρες και με πολλές αμφιβολίες, συναντά την αποδοχή ανθρώπων που ασχολούνται με τη λογοτεχνία, αισθάνεσαι ότι η προσπάθεια αυτή απέκτησε έναν ιδιαίτερο αντίκτυπο. Για μένα το βραβείο Everly είναι μια σημαντική επιβεβαίωση, αλλά ταυτόχρονα και μια ευθύνη. Να συνεχίσω να δημιουργώ ιστορίες που έχουν κάτι να πουν.

Τι θα λέγατε σε έναν αναγνώστη που σας λέει «δεν μου αρέσει η επιστημονική φαντασία»;

Θα του έλεγα: «Δώσε της μια ευκαιρία». Δεν χρειάζεται να είσαι λάτρης της επιστήμης. Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις αστροφυσική. Δεν χρειάζεται να έχεις διαβάσει δεκάδες βιβλία του είδους. Αρκεί να αγαπάς μια καλή ιστορία. Γιατί μπορεί να ξεκινήσεις ένα βιβλίο επειδή σε ενδιαφέρει το μυστήριο ενός άλλου κόσμου και τελικά να μείνεις επειδή σε συγκίνησε η σχέση δύο ανθρώπων. Και ίσως εκεί βρίσκεται η δύναμη της επιστημονικής φαντασίας. Σε ταξιδεύει κάπου που δεν έχεις ξαναπάει, για να σου μιλήσει τελικά για κάτι που γνωρίζεις πολύ καλά.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο μήνυμα που θα θέλατε να πάρει ο αναγνώστης από την τριλογία;

Θα ήθελα να φύγει από την ιστορία έχοντας περισσότερα ερωτήματα από όσα είχε όταν την άρχισε. Να αναρωτηθεί για τον εαυτό του. Για την κοινωνία. Για το άγνωστο. Για τη θέση του ανθρώπου μέσα στο Σύμπαν. Και κυρίως να σκεφτεί ότι ίσως δεν είμαστε τόσο μοναδικοί όσο πιστεύουμε. Ίσως κάπου αλλού, σε έναν άλλο κόσμο, μια άλλη νοήμων οντότητα να κοιτάζει κι εκείνη τον δικό της ουρανό και να αναρωτιέται αν υπάρχει ζωή κάπου εκεί έξω. Αυτή η σκέψη, από μόνη της, είναι για μένα μια πολύ δυνατή αφετηρία για λογοτεχνία.