Σενιορίτα – Έρσης Σωτηροπούλου – Εκδόσεις Πατάκη

Γράφει ο δημοσιογράφος – συγγραφέας, Γιάννης Ζυγούλης

Η Ημέρα των Νεκρών (Día de Muertos) είναι γιορτή της Λατινικής Αμερικής στην οποία εορτάζεται η παροδική επιστροφή των νεκρών συγγενών και των αγαπημένων στον μάταιο τούτο κόσμο. Εορτάζεται σε όλο το Μεξικό, αλλά και στις γειτονικές χώρες της Κεντρικής Αμερικής και έχει ομοιότητες με το γνωστό μας Χαλοουίν. Κατά τον εορτασμό δεν επικρατεί θλίψη αλλά ευθυμία και χαρά καθώς οι άνθρωποι χορεύουν, τραγουδούν και διηγούνται ιστορίες για τους νεκρούς τους. Είναι μια πολύχρωμη -ίσως και ξέφρενη- εμπειρία που ενώνει τον κόσμο των νεκρών με την κοινωνία των ζωντανών.

Σ’ αυτό το περιβάλλον βρίσκεται η αφηγήτρια της νουβέλας «Σενιορίτα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη με την υπογραφή της Έρσης Σωτηροπούλου. Το έργο έχει μέγεθος 72 σελίδων και τυπώθηκε τον Απρίλιο του 2026.

Το θέμα του βιβλίου είναι το οδοιπορικό μιας γυναίκας, η οποία βρέθηκε τυχαία σε γιορτινό περιβάλλον, στους δρόμους της Πόλης του Μεξικού:

«Στη μια πλευρά της Avenida οι μάσκες, οι χοροί του καρναβαλιού, η αχαλίνωτη λαγνεία. Στην άλλη, την «κακή πλευρά», η Σενιορίτα προσπαθεί να προσανατολιστεί σε μια παρέλαση τρόμου στους δρόμους της παράφορης ελπίδας και των διαψεύσεων, σκέφτεται την ταπείνωση του θανάτου, φυσάει το πένθος από τα πνευμόνια της και αγνοεί τις συστάσεις να μη βγαίνει μόνη της τη νύχτα – εξάλλου, τι πιο επικίνδυνο από τις εικόνες που ξεβράζει το ανυπάκουο, χαοτικό και επικίνδυνα ζωντανό μυαλό της;».

Η Σενιορίτα λοιπόν, αγνοεί τις συμβουλές για την ασφάλειά της, περνά στη «κακή» πλευρά της κεντρικής λεωφόρου και χάνεται μέσα στο πλήθος. Γίνεται ένα με παράξενους ή και αλλοπρόσαλλους ανθρώπους που αναζητούν τις ψυχές των νεκρών συγγενών τους. Άλλοι κλαίνε, μερικοί γελούν και κάποιοι από τους περαστικούς θέλουν να παρεκτραπούν για να ξορκίσουν τον θάνατο. Τριγύρω δημιουργούν πανδαιμόνιο τα τραγούδια, οι δυνατές μουσικές, τα κλάματα και οι φωνές από χιλιάδες ανθρώπους.

«Σ’ ένα μπουγαδόσκοινο απέναντί της κρέμονταν μάσκες στη σειρά, με μια ξυραφιά για στόμα και μάτια έτοιμα να εκτιναχτούν. Κι άλλες μάσκες πιο πέρα γαντζωμένες σε κίτρινες εταζέρες, κι άλλες να αιωρούνται από την ψεύτικη οροφή».

Κι εκεί μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, η Σενιορίτα καταγράφει στιγμιότυπα και ταυτόχρονα προσπαθεί να ξεπεράσει τον δικό της Γολγοθά:

«Της ήρθε πάλι η εικόνα του ΕΟΠΥΥ, οι ατέλειωτες ουρές στο πεζοδρόμιο, μια μέρα με καταρρακτώδη βροχή που περίμενε πάνω από δυο ώρες και πλησίαζε η σειρά της όταν, δυο βήματα πριν από την πολυπόθητη πόρτα, βγήκε έξω μια γυναίκα μ’ ένα περιοδικό ιλουστρασιόν με νυφικά στο κεφάλι για να μην βρέχεται και τους είπε να φύγουν, ότι έπεσε το σύστημα».

Με γλώσσα απλή και μερικές φορές αινιγματική, η Σενιορίτα περιγράφει εικόνες που εναλλάσσονται με καταιγιστικό ρυθμό κι ενδιάμεσα παρεμβάλλονται μνήμες απ’ αυτές που στοιχειώνουν τον ύπνο. Η ματιά της είναι κινηματογραφική, σαν να συλλέγει υλικό για ντοκιμαντέρ. Από τη μία η γιορτή στην πόλη του Μεξικού:

«Είχαν πανηγύρι, γιορτή».
«Κόσμος έτρεχε απ’ όλες τις μεριές».

«Παράγκες με φαναράκια είχαν στηθεί στην άκρη του δρόμου πλάι σε αυτοσχέδιες τέντες από κίτρινο μουσαμά και πάγκους φορτωμένους λουλούδια».

Κι από την άλλη, μια τραγωδία στην Αθήνα που δεν γίνεται να ξεχαστεί:

«Άοπλη μέσα στη ΜΕΘ, το απόρθητο άντρο, εκεί όπου το φως δεν σβήνει ποτέ, άφθαρτο όπως στη Βασιλεία των Ουρανών, στην είσοδο οι γιατροί αλλάζουν ύφος, γίνονται κατηφείς, συλλογισμένοι, αστειάκια και χαχαχούχα σταματάνε, το μέτωπο σουφρώνει, το βήμα τους ρομποτικό με μικρές δρασκελιές, λίγο πιο πέρα, σ’ ένα αποπνικτικό σαλονάκι, οι συγγενείς βουβοί με κοκκινισμένα μάτια περιμένουν, βγάζουν το κινητό να δουν την ώρα, στριμώχνονται για να χωρέσει κάποιος άλλος, έξω είναι άνοιξη, είναι χειμώνας, είναι καλοκαίρι, έρχονται χιόνια, ρίχνει χαλάζι, λιώνεις απ’ τη ζέστη, το σαλονάκι μένει πάντα ίδιο, όλους τους τρώει η ίδια αγωνία, κανενός το βλέμμα δεν συναντάει το βλέμμα άλλου, μια έκτη αίσθηση τους κάνει να κοιτάξουν προς την πόρτα, οι γιατροί διασχίζουν εν ριπή οφθαλμού το σαλονάκι, ένας τολμάει να σηκωθεί, πλησιάζει, ο γιατρός φρενάρει σαν να τον έπιασαν στα πράσα, κουνάει το κεφάλι και όσο ακούει κοιτάζει περίλυπος τα παπούτσια του…».

Εν κατακλείδι, η νουβέλα «Σενιορίτα» είναι ένα σπαρακτικό αφήγημα γραμμένο με μαεστρία και ενσυναίσθηση. Ο καταιγισμός εικόνων από το παρόν και το παρελθόν, δημιουργεί ένα ψηφιδωτό που οι ψηφίδες αρχικά μοιάζουν «ατάκτως ερριμμένες». Όμως αυτές οι συνεχείς αντιθέσεις είναι που κάνουν πιο έντονη την τραγικότητα της αφηγήτριας. Το κείμενο είναι όμορφο και τα συναισθήματα που αναδύονται είναι συγκλονιστικά. Γι’ αυτό, η «Σενιορίτα» είναι ένα έργο που σίγουρα αξίζει να διαβαστεί!

Έρση Σωτηροπούλου

Η Έρση Σωτηροπούλου γεννήθηκε στην Πάτρα. Σπούδασε Φιλοσοφία και Πολιτιστική Ανθρωπολογία στη Φλωρεντία και εργάστηκε ως μορφωτική σύμβουλος στην ελληνική πρεσβεία στη Ρώμη. Έχει εκδώσει μυθιστορήματα, νουβέλες, συλλογές διηγημάτων και ποίηση. Έχει γράψει σενάρια και έχει πειραματιστεί με διάφορα εκφραστικά μέσα, κυρίως στον χώρο της οπτικής και συγκεκριμένης ποίησης.

Έχει τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος και με το Βραβείο του περιοδικού Διαβάζω για το μυθιστόρημα “Ζιγκ ζαγκ στις νεραντζιές” (Εκδόσεις Πατάκη, επανέκδοση, 2020), με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το μυθιστόρημα “Εύα” (Εκδόσεις Πατάκη, 2009), που ήταν επίσης υποψήφιο στη γαλλική του έκδοση για το Prix du Livre Europeen, με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τη συλλογή “Να νιώθεις μπλε, να ντύνεσαι κόκκινα” (Εκδόσεις Πατάκη, 2011) και με το Βραβείο Ποίησης Dante Alighieri στην Ιταλία. Το μυθιστόρημά της “Τι μένει από τη νύχτα” (Εκδόσεις Πατάκη, 2015) απέσπασε στη Γαλλία το Βραβείο Μεσόγειος Καλύτερου Ξένου Μυθιστορήματος (Prix Mediterranee Etranger) και στις ΗΠΑ το Εθνικό βραβείο ALTA 2019 (μετάφραση: Karen Emmerich). Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματά της “Η φάρσα” (2010, νέα έκδοση), “Μπορείς;” (2017, Βραβείο Literature.gr Ελληνική Λογοτεχνική Φράση της Χρονιάς), “Δαμάζοντας το κτήνος” (2025, νέα έκδοση), το ποιητικό έργο
“Άνθρωπος στη θάλασσα” (2018), η συλλογή διηγημάτων “Η τέχνη να μην αισθάνεσαι τίποτα” (2022) και οι νουβέλες “Εορταστικό τριήμερο στα Γιάννενα” (2025, νέα έκδοση) και “Σενιορίτα” (2026). Έργα της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, ισπανικά, σουηδικά, φινλανδικά, σλοβένικα, τουρκικά, αραβικά και ιταλικά.

Ο Γιάννης Ζυγούλης γεννήθηκε στη Στυλίδα Φθιώτιδος και τα τελευταία χρόνια ζει στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος και μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Έχει εργαστεί ως ρεπόρτερ στις εφημερίδες Καθημερινή και Νέα Μεσημβρινή, στο περιοδικό ΕΝΑ και στους ραδιοφωνικούς σταθμούς Σκάι και Flash.Επίσης διετέλεσε επί σειρά ετών αρχισυντάκτης ύλης στην εφημερίδα Ημερησία. Είναι μέλος του Ομίλου Φθιωτών Λογοτεχνών και Συγγραφέων.