Τι είναι μεταβολική ηλικία και τι χρονολογική – Γράφει η Δρ Γεωργία Κατσογριδάκη, Βαριατρική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.

Η χρονολογική ηλικία είναι ο αριθμός των ετών που έχει ζήσει ένα άτομο. Η μεταβολική ηλικία είναι μια εκτίμηση της «ηλικίας» του σώματος με βάση τον βασικό μεταβολικό ρυθμό (BMR), τη σύσταση σώματος (ποσοστό μυϊκής μάζας και λίπους), επίπεδο φυσικής δραστηριότητας και άλλους μεταβολικούς παράγοντες. Απλά, δείχνει πόσο «νεανικό» ή «γηρασμένο» λειτουργεί το σώμα σε σχέση με την πραγματική ηλικία.

Γιατί είναι σημαντικό να βελτιωθεί η μεταβολική ηλικία

Δείκτης συνολικής υγείας: Μια χαμηλότερη μεταβολική ηλικία συνδέεται με καλύτερη καρδιομεταβολική υγεία, χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών νοσημάτων και φλεγμονής.

Ενεργειακή ισορροπία: Καλύτερος μεταβολισμός σημαίνει αποδοτικότερη χρήση ενέργειας και καλύτερη ρύθμιση σακχάρου και λιπιδίων.

Ποιότητα ζωής: Λιγότερη κόπωση, καλύτερη αντοχή στην άσκηση, καλύτερος ύπνος και ανοχή στο στρες συνήθως συνοδεύουν χαμηλότερη μεταβολική ηλικία.

Πρόληψη γήρανσης οργάνων: Βελτίωση λειτουργιών σε μυϊκό, ενδοκρινικό και καρδιαγγειακό σύστημα.

Πώς η μεταβολική ηλικία επηρεάζει το αδυνάτισμα

Βασικός μεταβολικός ρυθμός (BMR): Άτομα με χαμηλότερο BMR (συνήθως μεγαλύτερη μεταβολική ηλικία) καίνε λιγότερες θερμίδες σε ηρεμία, κάνοντας το αδυνάτισμα πιο δύσκολο.

Σύνθεση σώματος: Περισσότερο λίπος και λιγότερο μυϊκό ιστό μειώνουν τις ενεργειακές ανάγκες. Αύξηση της μυϊκής μάζας ανεβάζει τον BMR και διευκολύνει την απώλεια βάρους και τη διατήρησή της.

Ορμονικοί παράγοντες: Μεγαλύτερη μεταβολική ηλικία συνδέεται με ανισορροπίες (π.χ. ινσουλίνη, θυροειδής) που δυσκολεύουν την απώλεια λίπους.

Αντοχή σε δίαιτες: Καλύτερος μεταβολισμός σημαίνει πιο γρήγορη ανταπόκριση σε αλλαγές στη διατροφή και στην άσκηση.

Τι δείχνει η αυξημένη μεταβολική ηλικία

Υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους, ιδιαίτερα σπλαχνικού λίπους.

Χαμηλότερη μυϊκή μάζα και δύναμη.

Επιβραδυμένος BMR και μειωμένη ενεργειακή δαπάνη.

Πιο συχνές μεταβολικές διαταραχές (αντίσταση στην ινσουλίνη, δυσλιπιδαιμία).

Αυξημένος κίνδυνος χρόνιας νόσου, μειωμένη φυσική ικανότητα και ταχύτερη βιολογική γήρανση.

Τι δείχνει η μικρότερη μεταβολική ηλικία

Καλύτερη σύνθεση σώματος (περισσότερος μυϊκός ιστός, λιγότερο λίπος).

Αυξημένος BMR και πιο αποτελεσματική καύση θερμίδων.

Καλύτερο μεταβολικό προφίλ (ορμονική ισορροπία, ευαισθησία στην ινσουλίνη, φυσιολογικά λιπίδια).

Μεγαλύτερη αντοχή στην άσκηση, γρηγορότερη ανάκαμψη και γενικά καλύτερη υγεία και ζωτικότητα.

Μικρότερος κίνδυνος χρόνιων ασθενειών και πιθανότητα μεγαλύτερης «υγιούς» ζωής.

Πώς να βελτιώσετε τη μεταβολική ηλικία (σύντομα βήματα)

Αύξηση μυϊκής μάζας με προπόνηση αντίστασης.

Συνδυασμός καρδιοαναπνευστικής άσκησης και δύναμης.

Πρωτεΐνη επαρκής στη διατροφή, ισορροπημένα γεύματα, περιορισμός επεξεργασμένων τροφίμων και υπερβολικών σακχάρων.

Επαρκής ύπνος και διαχείριση στρες.

Έλεγχος ιατρικών παραγόντων (θυροειδής, γλυκόζη, λιπίδια) με γιατρό.

Η μεταβολική ηλικία είναι ένας πρακτικός δείκτης του πώς «λειτουργεί» το σώμα σε σχέση με τη χρονολογική ηλικία. Μια μικρότερη μεταβολική ηλικία σχετίζεται με καλύτερη υγεία, ευκολότερο αδυνάτισμα και χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων νόσων. Μέσα από άσκηση, διατροφή, ύπνο και ιατρική παρακολούθηση μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά, με άμεσα οφέλη για την απώλεια βάρους και τη μακροχρόνια ευεξία.

Η Γεωργία Κατσογριδάκη είναι αριστούχα απόφοιτος του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας και Φυσικοπαθητικός, με πολυετή πείρα στο χώρο της διατροφής.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βιοτεχνολογία από το τμήμα Βιοχημείας με ερευνητική εργασία σχετικά με τα επίπεδα λεπτίνης σε παχύσαρκους & λιπόσαρκους, και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα διπλωματικής διατριβής «Επίδραση της λαπαροσκοπικής επίμήκους γαστρεκτομής, στο διατροφικό προφίλ και στη θρέψη του ασθενούς».

Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής, παρακολουθεί πάνω από 700 ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο παχυσαρκίας, από το 2011 έως σήμερα.

Με την ιδιότητα της Βαριατρικής Διατροφολόγου είναι μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders – IFSO που είναι επιστημονικός οργανισμός που συγκεντρώνει χειρουργούς και συναφείς ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, παθολόγους, ενδοκρινολόγους, αναισθησιολόγους, γαστρεντερολόγους κ.α. που εμπλέκονται στη θεραπεία των νοσογόνα παχύσαρκων ασθενών.

• Από το Μάρτιο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2020 υπήρξε υπεύθυνη διατροφής του τμήματος χειρουργικής νοσογόνου παχυσαρκίας & μεταβολικών διαταραχών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
• Εν εξελίξει βρίσκονται οι σπουδές της για το δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στη “Διαχείριση της γήρανσης & χρονίων νοσημάτων” από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
• Εχει εκπαιδευτεί στην “ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ”, πιστοποιημένο πρόγραμμα, που υλοποιείται από το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
• Εργάζεται ως ιδιώτης διαιτολόγος ενώ έχει διατελέσει και εκπαιδευτικός στα ΤΕΙ Λάρισας.  Από το 2015 έως σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου Θεσσαλίας με τίτλο «Κλινική Διατροφή».
• Έχει συνεργαστεί με το Μητροπολιτικό κολλέγιο και το Queen Margaret University που εδράζεται στο Εδιμβούργο, ως Λέκτορας & ως Program Leader του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
• Από το 2018 έως σήμερα, είναι καθηγήτρια εναλλακτικής – συμπληρωματικής ιατρικής.   Οι συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία μεθόδων που επικεντρώνονται στην ολιστική προσέγγιση της υγείας, επενδύοντας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στο πνεύμα και το πνεύμα του ατόμου.
• Η εμπειρία της περιλαμβάνει και τη διαχείριση κλινικών περιπτώσεων, δεδομένου ότι έχει διατελέσει συνεργάτιδα της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, ενώ από το 2010 είναι επιστημονική συνεργάτιδα της χειρουργικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και του Ιασώ Θεσσαλίας.
• Διετέλεσε επίσης συνεργάτης του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Λαμίας την περίοδο 2011-2012
• Ασχολείται με τη διατροφογενετική, δηλαδή την μελέτη των γονιδίων για την κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής και είναι συνεργάτιδα της Astrea Health και του ιατρού ενδοκρινολόγου – γενετιστή, Κωσταντίνου Στρατάκη.   Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνεργαζεται με εξειδικευμένα εργαστήρια στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
• Οι σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης κατάρτιση στην ομοιοπαθητική, δεδομένου ότι έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα σπουδών της Εθνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής Συνεργασίας.  Εν εξελίξει δε βρίσκονται οι μεταπτυχιακές της σπουδές στην ομοιοπαθητική, στο Hahnemann College of Homeopathy στη Μεγάλη Βρετανία.
• Επίσης έχει εκπαιδευτεί στην αρχαία Ελληνική Ιατρική & στον ελληνικό βελονισμό & ηλεκτροβελονισμό , στην ιριδολογία, στη φυτοθεραπεία & στα ανθοιάματα Bach, στην κινεζική διατροφή και στην κινεζική βοτανοθεραπεία.
• Με την ιδιότητα της Φυσικοπαθητικού (naturopath) βλέπει τον άνθρωπο σαν μια ολιστική ενότητα σώματος, διάνοιας και πνεύματος.
• Η Φυσικοπαθητική είναι επιστήμη πανεπιστημιακού επιπέδου και έχει σαν αντικείμενο την εναλλακτική αγωγή υγείας, δεν κάνει διαγνώσεις ασθενειών ούτε δίνει φάρμακα, χρησιμοποιεί μεθόδους εναλλακτικής φυσικής και αφαρμάκου προσέγγισης της υγείας. Όπως ειπε και ο Ιπποκράτης, ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και η αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Κατά τον Ιπποκράτη ο ιατρός υποβοηθεί την θεραπευτική δύναμη της φύσης και έτσι ο ασθενής αντιμετωπίζεται με μια εντελώς διαφορετική οπτική.
• Ο Φυσικοπαθητικός (naturopath) χρησιμοποιεί ένα εύρος εναλλακτικών – συμπληρωματικών μεθόδων.  Μπορεί συχνά με επιτυχία να εντοπίσει μια προδιάθεση του σώματος πριν την εμφάνιση οξείας ασθένειας και να προσφέρει την κατάλληλη αγωγή καθώς και αλλαγή στις ζωτικής σημασίας συνήθειες του ατόμου.
• Έχει συνεργαστεί με δύο κέντρα εστίασης για την κατάρτιση διαιτητικών μενού.
• Έχει ολοκληρώσει σπουδές στο Διατμηματικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Αριστοτελειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Παρασκευή Καλλυντικών Σκευασμάτων & Σαπώνων» με στόχο την δημιουργία δικής της σειράς περιποίησης με θεραπευτικές ιδιότητες.
• Είναι κριτης σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους με παρουσία στο pubmed, σε αντικείμενα σχετικά με την επιδραση της διατροφής σε διάφορα ζητήματα υγείας
• Είναι ραδιοφωνική παραγωγός από τον Απρίλιο του 2024 και παρουσιάζει την εκπομπή “Στην Υγειά σας”, στον Κρήτη FM 87,5, κάθε Τρίτη 18.00-19,00

https://www.youtube.com/@katsogridi

• Έχει συμμετάσχει στο βιβλίο του Γ. Λεκάκη “Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής” με τη συγγραφή του κεφαλαίου: “Ιπποκράτης: Η διαχρονική επιρροή των ιδεών του στην σύγχρονη ιατρική ακριβείας, δια μέσου της διατροφής”, μαζί με άλλους συγγραφείς, Σ. Χριστοδουλάρης, Ν. Παπανδρέου, Α. Αντωνάκος, εκδ. Τάλως