Μέση Ανατολή: 1945-2025. Η τυραννία των προσδοκιών και των πεποιθήσεων – Σχολιάζει ο Δημήτρης Μπουζάρας – Εκδόσεις Πατάκη.

Στην καθημερινή μας συζήτηση, όταν ένα θέμα είναι δυσεπίλυτο, χρησιμοποιούμε συχνά τον όρο «Μεσανατολικό», εννοώντας πως το πρόβλημα αυτό, είναι πολύ δύσκολο, έως αδύνατο να επιλυθεί.

Πολλοί από εμάς, ωστόσο, δε  γνωρίζουμε τι σημαίνει ακριβώς, «Μεσανατολικό» και τι  συμβαίνει πραγματικά,  στη Μέση Ανατολή.

Ποια είναι η πραγματική πηγή αυτών των προβλημάτων, τα οποία δημιουργούν όλο αυτό τον πόνο στην περιοχή και όχι μόνο ,μια περιοχή, η οποία βρίσκεται τόσο κοντά  μας από πλευράς απόστασης, μα τόσο μακριά από πλευράς κουλτούρας,  μια περιοχή, η οποία επηρεάζει βαθιά και επικίνδυνα μεγάλο αριθμό χωρών;

Ποιος ήταν και είναι ο ρόλος, η εμπλοκή  των υπερδυνάμεων, οι οποίες  ενίσχυσαν κατά καιρούς, αναλόγως των συμφερόντων της κάθε περιόδου,  σε μεγάλο βαθμό, ένοπλες κρατικές ή μη οντότητες  και για ποιους λόγους όταν ήρθε ο καιρός της αποχώρησης τους, όταν τα συμφέροντα τους εξυπηρετήθηκαν ή μόλις κατανοήσαν πως δε μπορούν να επιβάλουν την τάξη, δημιουργήθηκε ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο κατά καιρούς εκρήγνυται  και κάθε φορά οδηγεί σε ένα διαφορετικό πόλεμο  αλλά γεννά την ίδια  σκέψη στο μυαλό των πλευρών, την ολική εξόντωση του αντιπάλου;

Η ούτως η άλλως υπάρχουσα πολυπλοκότητα της περιοχής  και η ιδιαιτερότητα του κράτους του Ισραήλ, συνθέτουν ένα πεδίο και ένα πλαίσιο πολύ επίπεδο, όσον αφορά την κατανόηση των εξελίξεων, της πορείας  της σύρραξης, αλλά και της μορφή της  επόμενης μέρας όχι μόνο  στην περιοχή, αλλά και σε ένα ευρύτερο πλαίσιο χωρών, οι όποιες όπως βλέπουμε με αγωνία καθημερινά, εμπλέκονται με τον ένα η άλλο τρόπο, θελημένα ή όχι, σε αυτή την αντιπαράθεση, λαμβάνοντας ή αλλάζοντας πλευρές και συμμαχίες.

Πότε όμως πραγματικά ξεκίνησε όλα αυτό; Από ποιους και πως; Για ποιους λόγους;

Είναι δυνατή η εξεύρεση λύσης και επικράτησης της ειρήνης, στην πολύπαθη περιοχή ή μήπως όχι;

Ποιες ιδιαιτερότητες έχει αυτός ο συνεχής πόλεμος και τι είδους πόλεμος είναι;

Πολλά και καυτά ερωτήματα αναζητούν αγωνιωδώς απαντήσεις σε ένα  θέμα, που άρχισε να αγγίζει πραγματικά πλέον και τη χώρα μας, πέραν  από τις όποιες οικονομικές συνέπειες του πολέμου αυτού.

Ο παρών τόμος λοιπόν, είναι μια καλή ευκαιρία να λάβουμε υπεύθυνες και τεκμηριωμένες απαντήσεις, από επιστημονικά χείλη και ανθρώπους, οι οποίοι έχουν τριβή δεκαετιών με το αντικείμενο και βαθιά γνώση των τεκταινόμενων.

Στόχος του βιβλίου, είναι ο αναγνώστης να αποκτήσει μια σφαιρική άποψη για το θέμα, γνωρίζοντας όλα τα σημεία ενδιαφέροντος που δημιουργήσαν και δημιουργούν  τις εξελίξεις στην περιοχή ,να κατανοήσει τους εσωτερικούς, περιφερειακούς αλλά και διεθνείς παράγοντες, οι οποίοι διαμορφώσαν μια κατάσταση, η οποία, σήμερα μοιάζει με μια βόμβα, της οποίας το φυτίλι άναψε και “προχωρά”.

Πως δημιουργήθηκε η Μέση Ανατολή;

Πότε και με ποιο τρόπο, δημιουργήθηκε το κράτος του Ισραήλ;

Ποια η στρατηγική κουλτούρα του Ισραήλ;

Από ποιους εξαρτάται το Ισραήλ και έως ποιο σημείο;

Για ποιους λόγους το Ισραήλ, βλέπει παντού εχθρούς; Πόσο δίκιο έχει σε αυτό;

Πόσο σημαντική είναι η Συρία για το Ισραήλ και για ποιους λόγους;

Μίκρυνε ή μεγάλωσε η απόσταση μεταξύ Ισραηλιτών και Παλαιστινίων; Μπορούν λαοί αυτούς, να συνυπάρξουν;

Για ποιους λόγους δεν απασχολεί το Ισραήλ η διεθνή κοινή γνώμη και για ποιους, ένα μεγάλο μέρος του κόσμου δεν τους συμπαθεί;

Οι ισραηλινοί εμπιστεύονται τον πρόεδρο Τραμπ;

Για ποιους λόγους οι ισραηλινοί κινδυνεύουν παντού στον κόσμο,  μόνο και μόνο γιατί είναι ισραηλινοί η εβραίοι;

Αν η σύγκρουση επεκταθεί στο έδαφος του Ιράν, τι αναμένεται να γίνει;

Ελέγχονται οι εξελίξεις;

Ποια η φιλοσοφία των κρατών της Μέσης ανατολής;

Ποιο ρόλο έπαιξε η παρουσία της Δύσης και ποιου είδους τραύματα μεταφέρθηκαν;

Υπάρχουν στις διεθνείς σχέσεις άκαμπτοι κανόνες;

Η σταθερότητα στην περιοχή φαντάζει δύσκολη ή αδύναμη;

Πως μια οργάνωση μπορεί να θεωρηθεί τρομοκρατική;

Πόσα είδη τρομοκρατίας υπάρχουν;

Τι είναι η Χαμάς;Τι είναι η Φατάχ;Τι είναι οι Αδερφοί Μουσουλμάνοι;

Έχει η Ρωσία άλλο «χαρτί» πέρα από τη Συρία;

Ποιοι λόγοι συνέργησαν  για να ανέλθει την εξουσία ο Τραμπ;

Ποιος ο ρόλος της Δύσης;

Τι έγινε στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ; Τι αλλαγές έφερε ο πόλεμος των έξι ημερών;

Τι γίνεται με τις υπόλοιπες περιφερειακές δυνάμεις, Κατάρ ,Αίγυπτος ,Τουρκία;

Πως κατάφερε ο ISIS να τρομοκρατήσει όλο τον κόσμο;

Για ποιους λόγους η Δύση, θεωρείται εχθρός;

Ποιος ο ρόλος της Ευρώπης; Παρούσα ή απούσα;

Ποιος ο ρόλος της Ελλάδας; Τι θα μπορούσε να πράξει;

Ο Μάκης Προβατάς, ο οποίος έχει στο ενεργητικό του εκατοντάδες συνεντεύξεων με σημαντικές προσωπικότητες παγκοσμίως όπως Dario Fo, Noam Chomsky, Irvin Yalom, John Malkivich κ.α συζητά εν είδη συνέντευξης, με τον Αλέξανδρο Διακόπουλο, αντιναύαρχο ε.α., τον Κώστα Υφαντή καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και τον Κωνσταντίνο Φίλη, καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, οι οποίοι απαντούν, με  αυθόρμητες απαντήσεις, μετατρέποντας ένα εξαιρετικά δύσκολο και πολύπλοκο θέμα, σε ένα θέμα, το οποίο μπορεί με μεγάλη ευκολία να γίνει κατανοητό από το ευρύ κοινό, στο οποίο ούτως ή άλλως απευθύνεται το βιβλίο.

Η αντικειμενικότητα ,η σοβαρότητά και  ο επιστημονικός λόγος, ο οποίος είναι απόλυτα  κατανοητός, δίχως σκοτεινά σημεία και δυσκολονόητες έννοιες, καθιστούν το βιβλίο ελκυστικό για όλους, ασχέτως του βαθμού γνώσεων  για το θέμα.

Ο ρέων – ζωντανός λόγος, το φιλικό ύφος και  η ατμόσφαιρα συζήτησης που έχει το βιβλίο -ερωτήσεις, απαντήσεις- δημιουργούν ένα οικείο κλίμα, στο οποίο αφενός ο αναγνώστης γίνεται μέρος της συζήτησης, της παρέας και αφετέρου, λόγω της απλότητας της παρουσίασης ενός τόσο πολύπλοκου θέματος , δημιουργούνται οι  προϋποθέσεις, ώστε η γνώση να είναι άμεση, ξεκάθαρη και να  περνά αβίαστα στον αναγνώστη, ο οποίος διαβάζει το βιβλίο, απνευστί.

Το βιβλίο λοιπόν, συμβάλει στην κατανόηση αυτού του κόσμου, αυτής της νευραλγικής περιοχής, μιας κομβικής περιοχής, κοιτίδας του μουσουλμανικού, εβραϊκού και χριστιανικού πολιτισμού, ή οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα ενεργειακά αποθέματα υδρογονανθράκων και  από το έδαφος της, διέρχονται οι σημαντικότεροι θαλάσσιοι δίαυλοι του διεθνούς εμπορίου.

Ένα βιβλίο, το οποίο  βρίσκεται πολύ μακριά από κοινοτοπίες και ισλαμοφοβικές προσεγγίσεις, όπως συνηθίσαμε να ακούμε τον τελευταίο καιρό. Με επαγγελματισμό και σεβασμό στην Ιστορία, μεταφέρει τα ακριβή γεγονότα και αποτυπώνει με θάρρος  και γραφή επιστημονικά άρτια την αλήθεια, αναστοχαζόμενο παράλληλα, τα αίτια και τις αφορμές για όσα εξελίσσονται ακόμη και τώρα που γράφουμε αυτές τις γραμμές.

Στα θετικά του βιβλίου, θα πρέπει να προσθέσουμε τους επεξηγηματικούς χάρτες, οι οποίοι, λειτουργούν ως ένας έξτρα παράγοντας ώστε ο αναγνώστης να έχει μια λεπτομερή οπτική απεικόνιση της περιοχής, ανάλογα με την περίοδο αναφοράς.

Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα βιβλίο, που όχι μόνο θα γίνει η αφορμή για περεταίρω έρευνα ώστε  να γνωρίσετε σε βάθος τον κόσμο αυτό, αλλά θα σας βοηθήσει κατανοήσετε κάτι ακόμη πιο σημαντικό, για ποιους λόγους, ότι γίνεται στη Μέση Ανατολή, δε μένει στη Μέση Ανατολή.

Πολύτιμο!