Το τραύμα δεν είναι μόνο αυτό που μας συνέβη.
Γράφει η Αρετή Δόνου είναι Ψυχολόγος M.Ed.-Παιδοψυχολόγος και Γνωστική Αναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια εφήβων και ενηλίκων
Το τραύμα δεν είναι μόνο αυτό που μας συνέβη. Είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτό που συνέβη συνεχίζει να ζει μέσα μας.
Υπάρχουν εμπειρίες που αφήνουν αποτύπωμα στην ψυχή ενός παιδιού.
Ένας αποχωρισμός.
Μια απώλεια.
Μια δύσκολη οικογενειακή περίοδος.
Ένας φόβος.
Μια εμπειρία που το παιδί δεν μπόρεσε ακόμη να κατανοήσει ή να εκφράσει με λόγια.
Και συνήθως το παιδί δεν λέει:
«Αυτό με τραυμάτισε».
Το δείχνει μέσα από τη συμπεριφορά του, το παιχνίδι του, τη σιωπή του, τις αντιδράσεις του, τις ζωγραφιές του.
Γι’ αυτό η ψυχική ανθεκτικότητα δεν σημαίνει να μάθουμε στα παιδιά να είναι «δυνατά» και να ξεπερνούν μόνα τους τις δυσκολίες.
Σημαίνει να τους δώσουμε ασφάλεια, σχέση, χώρο και εργαλεία, ώστε σταδιακά να μπορούν να επεξεργάζονται όσα βιώνουν και να ανακαλύπτουν τις δικές τους δυνάμεις.
Η δημιουργικότητα μπορεί να γίνει ένα τέτοιο μονοπάτι.
Όταν ένα παιδί ζωγραφίζει, γράφει, φτιάχνει, φαντάζεται και δημιουργεί, μπορεί να βρει έναν διαφορετικό τρόπο να εκφράσει συναισθήματα που ίσως δεν είναι ακόμη έτοιμο να βάλει σε λέξεις.
Το βιβλίο «Με πινέλο και ψυχή» δημιουργήθηκε με αυτή ακριβώς τη λογική: μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες, να δώσει στα παιδιά ευκαιρίες να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους, να αναγνωρίσουν συναισθήματα και να καλλιεργήσουν δεξιότητες που συνδέονται με την ψυχική ανθεκτικότητα.
Γιατί η ανθεκτικότητα δεν είναι να μη λυγίζεις ποτέ.
Είναι να μπορείς, όταν λυγίσεις, να έχεις ανθρώπους δίπλα σου, τρόπους να εκφραστείς και μέσα σου — σιγά σιγά — να ξαναβρίσκεις το έδαφος.
Δεν μπορούμε πάντα να προστατεύσουμε τα παιδιά από όλες τις δύσκολες εμπειρίες της ζωής.
Μπορούμε όμως να τους μάθουμε ότι:
τα συναισθήματά τους χωρούν,
η φωνή τους έχει αξία,
η δυσκολία τους μπορεί να μοιραστεί,
και μέσα τους υπάρχουν δυνάμεις που μπορούν να καλλιεργηθούν.
Και ίσως κάπου εκεί αρχίζει η ψυχική ανθεκτικότητα.
Με ένα πινέλο.
Με μια ιστορία.
Με μια αγκαλιά.
Με έναν ενήλικα που μένει παρών.
Και κυρίως, με τη βαθιά εμπειρία του παιδιού ότι:
«Δεν είμαι μόνος μου σε αυτό που μου συμβαίνει.»
Με πινέλο και ψυχή — δραστηριότητες για την καλλιέργεια της ψυχικής ανθεκτικότητας στα παιδιά.
Η Αρετή Δόνου είναι Ψυχολόγος M.Ed.-Παιδοψυχολόγος και Γνωστική Αναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια εφήβων και ενηλίκων. Έχει εκπαιδευτεί σε μεθόδους παρέμβασης και θεραπείας (πχ. Διαχείριση Στρες μέσω Ενσυνειδητότητας MBSR, Θεραπεία μέσω Τέχνης, Γνωστική-Συμπεριφοριστική θεραπεία κτλ.) καθώς και στη χορήγηση πληθώρας ψυχομετρικών και προβολικών εργαλείων. Έχει εξειδικευθεί στη διάγνωση και αποκατάσταση Μαθησιακών Δυσκολιών και στο συντονισμό Σχολών Γονέων. Είναι εκπαιδευμένη στη Θεραπεία ψυχικού Τραύματος με τη μέθοδο EMDR. Έχει συμμετάσχει ως ομιλήτρια σε πλήθος επιμορφωτικών-εκπαιδευτικών σεμιναρίων και ημερίδων. Τα τελευταία 20 χρόνια παρέχει τις υπηρεσίες της στο χώρο της Ψυχικής Υγείας, της Ειδικής Εκπαίδευσης και της Συμβουλευτικής. Είναι συγγραφέας των βιβλίων ψυχολογίας «Με πινέλο και χαρτί» (Εκδόσεις Πεδίο), το οποίο βοηθά στη συναισθηματική ενδυνάμωση των παιδιών και την ανάπτυξη της ψυχικής ανθεκτικότητας, μέσω καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων και αφηγήσεων, καθώς και του βιβλίου «Το μεγάλο βιβλίο της ανησυχίας» (Εκδόσεις Πεδίο)το οποίο βοηθά τα παιδιά και τους εφήβους να κατανοήσουν και να καταπολεμήσουν το άγχος! Σήμερα εργάζεται ως σχολική Ψυχολόγος σε δημόσιες σχολικές μονάδες και διατηρεί το ιδιωτικό της γραφείο στο Περιστέρι Αττικής.
