Η Παγκόσμια Ημέρα Φιλιού — 6 Ιουλίου: ένα άρθρο για τη γλώσσα της στοργής

Η Παγκόσμια Ημέρα Φιλιού — 6 Ιουλίου: ένα άρθρο για τη γλώσσα της στοργής

Γράφει η Δρ Γεωργία Κατσογριδάκη, Βαριατρική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.

Η 6η Ιουλίου, Παγκόσμια Ημέρα Φιλιού, μας θυμίζει μια από τις αρχαιότερες και πιο καθολικές μορφές ανθρώπινης έκφρασης: το φιλί. Μικρό ή μεγάλο, τυπικό ή παθιασμένο, το φιλί λειτουργεί ως σύμβολο, γέφυρα και θεραπεία — σε προσωπικό, κοινωνικό και βιολογικό επίπεδο.

Το φιλί συμβολίζει οικειότητα, εμπιστοσύνη, σεβασμό και αναγνώριση της παρουσίας του άλλου. Είναι ταυτόχρονα τελετουργία: χαιρετισμός, ευχαριστία, αποχαιρετισμός, συγχώρεση, υπόσχεση. Σε πολλές κουλτούρες το φιλί δηλώνει κοινωνικό status ή ιερό σεβασμό· στις προσωπικές σχέσεις γίνεται γλώσσα που δεν χρειάζεται λέξεις.

Το φιλί στις ανθρώπινες σχέσεις — όλα τα επίπεδα

• Το φιλί των γονιών στο παιδί: Είναι πρώιμος δεσμός. Μεταφέρει ασφάλεια, καθησυχασμό και άμεση επιβεβαίωση αγάπης. Το φιλί από τη μητέρα ή τον πατέρα εδραιώνει τη συναισθηματική σύνδεση και συμβάλλει στην ανάπτυξη εμπιστοσύνης και αυτοεκτίμησης.
• Το φιλικό φιλί: Συμβολίζει οικειότητα χωρίς ερωτισμό (όπου επιτρέπει ο πολιτισμός), ενισχύει τη σύνδεση, τη στήριξη και την αίσθηση της κοινότητας.
• Το κοινωνικό φιλί: Χαιρετισμοί και τελετουργικά φιλί μπορεί να λειτουργούν ως κοινωνικοί δεσμοί, επιβεβαιώνοντας κανόνες και ανήκειν.
• Το ερωτικό φιλί: Εκφράζει πάθος, επιθυμία, εγγύτητα και σεξουαλική επικοινωνία — με ρόλο στη δημιουργία και στη διατήρηση της σχέσης.

Πόσο ανακουφίζει ένα φιλί

Το φιλί έχει ισχυρή καθησυχαστική και θεραπευτική λειτουργία. Το φιλί της μάνας σε ένα άρρωστο ή φοβισμένο παιδί μειώνει το άγχος, προσφέρει ανακούφιση και ενισχύει την αίσθηση ασφάλειας. Στους ενήλικες, ένα τρυφερό φιλί μπορεί να μειώσει την ένταση, να προσφέρει παρηγοριά σε στιγμές θλίψης και να ενισχύσει το αίσθημα σύνδεσης — συχνά πιο ισχυρά από τις λέξεις.

Τι συμβαίνει σε βιολογικό επίπεδο

Τα φιλιά ενεργοποιούν πολλαπλά βιοχημικά μονοπάτια: απελευθέρωση οξυτοκίνης (σύνδεση και εμπιστοσύνη), μείωση κορτιζόλης (στρες), αύξηση ενδορφινών και ντοπαμίνης (ευχαρίστηση), καθώς και ενεργοποίηση του παρασυμπαθητικού συστήματος που βοηθά στη χαλάρωση. Επιπλέον, η εγγύτητα και η σωματική επαφή ενισχύουν ανοσολογικές και ψυχολογικές λειτουργίες μέσω έμμεσων μηχανισμών μείωσης στρες.

Το φιλί ως πράξη υπερβαίνει την απλή βιολογία: είναι στιγμή αναγνώρισης του άλλου ως υποκειμένου, χειρονομία που μετατρέπει δύο ατομικότητες σε κοινή εμπειρία. Στο φιλί συναντώνται χρόνος και στιγμιότητα — ένα μικρό τελετουργικό που υπογραμμίζει πως η ανθρώπινη ύπαρξη είναι δεμένη με την απτική παρουσία του άλλου.

Το διάσημο φιλί του Gustav Klimt

Το “Το Φιλί” (Der Kuss) του Gustav Klimt, έργο-ορόσημο της σε Σχολής της Βιέννης και της αρ-νουβό περιόδου, απεικονίζει δύο εναγκαλισμένες μορφές, τυλιγμένες σε χρυσό και μοτίβα. Συμβολικά:

• Ο χρυσός και τα στολίδια υπογραμμίζουν την ιερότητα και την υπερβατικότητα του έρωτα· το φιλί εδώ γίνεται σχεδόν τελετουργικό, φως που καταργεί τα όρια. Ο χρυσός είναι μέταλλο που δε σκουριάζει, αρα διατηρείται στο χρόνο.
• Οι μοτίβοι στο ένδυμα και το υπόβαθρο δείχνουν τη σύντηξη διαφορετικών στοιχείων — αρσενικού και θηλυκού, ψυχής και σώματος, προσωπικής ταυτότητας και κοινής εμπειρίας.
• Η σύνθεση, με την αποκομμένη, σχεδόν αιωρούμενη στιγμή, δηλώνει πως το φιλί αιχμαλωτίζει τον χρόνο: μια στιγμή που φιμώνει τον έξω κόσμο και μετατρέπει δύο σε ένα.
  Πέρα από ρομαντικοποίηση, το έργο δείχνει την ανάγκη ασφάλειας, την προσπάθεια υπέρβασης της μοναξιάς και το πώς η σωματική εγγύτητα εξελίσσεται σε πνευματική ενώση.

Γιατί να θυμηθούμε το φιλί σήμερα

Η πανδημία άγγιξε και το σώμα μας ως τόπο επαφής: φοβίες, αποστάσεις, περιορισμοί οδήγησαν πολλές σχέσεις να στερέψουν από φυσική στοργή. Η Παγκόσμια Ημέρα Φιλιού μάς καλεί να θυμηθούμε τη σημασία της σωματικής στοργής — με σεβασμό, συναίνεση και ευαλωτότητα. Ας επενδύσουμε ξανά στις εγκάρδιες σχέσεις: ένα τρυφερό φιλί, μια απλή αγκαλιά, μια θερμή χειρονομία μπορούν να ανανεώσουν δεσμούς, να ανακουφίσουν πόνο και να υπενθυμίσουν πως η ανθρώπινη ζωή θρέφεται από επαφή.

Το φιλί είναι μικρή πράξη, μεγάλο νόημα — γέφυρα ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή, εξαίσια απλή και βαθιά απαραίτητη. Στις 6 Ιουλίου, ας το θυμηθούμε και ας το μοιραστούμε — με ευαισθησία, υπευθυνότητα και στοργή.

Η Γεωργία Κατσογριδάκη είναι αριστούχα απόφοιτος του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας και Φυσικοπαθητικός, με πολυετή πείρα στο χώρο της διατροφής.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βιοτεχνολογία από το τμήμα Βιοχημείας με ερευνητική εργασία σχετικά με τα επίπεδα λεπτίνης σε παχύσαρκους & λιπόσαρκους, και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα διπλωματικής διατριβής «Επίδραση της λαπαροσκοπικής επίμήκους γαστρεκτομής, στο διατροφικό προφίλ και στη θρέψη του ασθενούς».

Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής, παρακολουθεί πάνω από 700 ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο παχυσαρκίας, από το 2011 έως σήμερα.

Με την ιδιότητα της Βαριατρικής Διατροφολόγου είναι μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders – IFSO που είναι επιστημονικός οργανισμός που συγκεντρώνει χειρουργούς και συναφείς ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, παθολόγους, ενδοκρινολόγους, αναισθησιολόγους, γαστρεντερολόγους κ.α. που εμπλέκονται στη θεραπεία των νοσογόνα παχύσαρκων ασθενών.

• Από το Μάρτιο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2020 υπήρξε υπεύθυνη διατροφής του τμήματος χειρουργικής νοσογόνου παχυσαρκίας & μεταβολικών διαταραχών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
• Εν εξελίξει βρίσκονται οι σπουδές της για το δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στη “Διαχείριση της γήρανσης & χρονίων νοσημάτων” από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
• Εχει εκπαιδευτεί στην “ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ”, πιστοποιημένο πρόγραμμα, που υλοποιείται από το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
• Εργάζεται ως ιδιώτης διαιτολόγος ενώ έχει διατελέσει και εκπαιδευτικός στα ΤΕΙ Λάρισας.  Από το 2015 έως σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου Θεσσαλίας με τίτλο «Κλινική Διατροφή».
• Έχει συνεργαστεί με το Μητροπολιτικό κολλέγιο και το Queen Margaret University που εδράζεται στο Εδιμβούργο, ως Λέκτορας & ως Program Leader του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
• Από το 2018 έως σήμερα, είναι καθηγήτρια εναλλακτικής – συμπληρωματικής ιατρικής.   Οι συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία μεθόδων που επικεντρώνονται στην ολιστική προσέγγιση της υγείας, επενδύοντας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στο πνεύμα και το πνεύμα του ατόμου.
• Η εμπειρία της περιλαμβάνει και τη διαχείριση κλινικών περιπτώσεων, δεδομένου ότι έχει διατελέσει συνεργάτιδα της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, ενώ από το 2010 είναι επιστημονική συνεργάτιδα της χειρουργικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και του Ιασώ Θεσσαλίας.
• Διετέλεσε επίσης συνεργάτης του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Λαμίας την περίοδο 2011-2012
• Ασχολείται με τη διατροφογενετική, δηλαδή την μελέτη των γονιδίων για την κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής και είναι συνεργάτιδα της Astrea Health και του ιατρού ενδοκρινολόγου – γενετιστή, Κωσταντίνου Στρατάκη.   Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνεργαζεται με εξειδικευμένα εργαστήρια στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
• Οι σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης κατάρτιση στην ομοιοπαθητική, δεδομένου ότι έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα σπουδών της Εθνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής Συνεργασίας.  Εν εξελίξει δε βρίσκονται οι μεταπτυχιακές της σπουδές στην ομοιοπαθητική, στο Hahnemann College of Homeopathy στη Μεγάλη Βρετανία.
• Επίσης έχει εκπαιδευτεί στην αρχαία Ελληνική Ιατρική & στον ελληνικό βελονισμό & ηλεκτροβελονισμό , στην ιριδολογία, στη φυτοθεραπεία & στα ανθοιάματα Bach, στην κινεζική διατροφή και στην κινεζική βοτανοθεραπεία.
• Με την ιδιότητα της Φυσικοπαθητικού (naturopath) βλέπει τον άνθρωπο σαν μια ολιστική ενότητα σώματος, διάνοιας και πνεύματος.
• Η Φυσικοπαθητική είναι επιστήμη πανεπιστημιακού επιπέδου και έχει σαν αντικείμενο την εναλλακτική αγωγή υγείας, δεν κάνει διαγνώσεις ασθενειών ούτε δίνει φάρμακα, χρησιμοποιεί μεθόδους εναλλακτικής φυσικής και αφαρμάκου προσέγγισης της υγείας. Όπως ειπε και ο Ιπποκράτης, ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και η αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Κατά τον Ιπποκράτη ο ιατρός υποβοηθεί την θεραπευτική δύναμη της φύσης και έτσι ο ασθενής αντιμετωπίζεται με μια εντελώς διαφορετική οπτική.
• Ο Φυσικοπαθητικός (naturopath) χρησιμοποιεί ένα εύρος εναλλακτικών – συμπληρωματικών μεθόδων.  Μπορεί συχνά με επιτυχία να εντοπίσει μια προδιάθεση του σώματος πριν την εμφάνιση οξείας ασθένειας και να προσφέρει την κατάλληλη αγωγή καθώς και αλλαγή στις ζωτικής σημασίας συνήθειες του ατόμου.
• Έχει συνεργαστεί με δύο κέντρα εστίασης για την κατάρτιση διαιτητικών μενού.
• Έχει ολοκληρώσει σπουδές στο Διατμηματικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Αριστοτελειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Παρασκευή Καλλυντικών Σκευασμάτων & Σαπώνων» με στόχο την δημιουργία δικής της σειράς περιποίησης με θεραπευτικές ιδιότητες.
• Είναι κριτης σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους με παρουσία στο pubmed, σε αντικείμενα σχετικά με την επιδραση της διατροφής σε διάφορα ζητήματα υγείας
• Είναι ραδιοφωνική παραγωγός από τον Απρίλιο του 2024 και παρουσιάζει την εκπομπή “Στην Υγειά σας”, στον Κρήτη FM 87,5, κάθε Τρίτη 18.00-19,00

https://www.youtube.com/@katsogridi

• Έχει συμμετάσχει στο βιβλίο του Γ. Λεκάκη “Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής” με τη συγγραφή του κεφαλαίου: “Ιπποκράτης: Η διαχρονική επιρροή των ιδεών του στην σύγχρονη ιατρική ακριβείας, δια μέσου της διατροφής”, μαζί με άλλους συγγραφείς, Σ. Χριστοδουλάρης, Ν. Παπανδρέου, Α. Αντωνάκος, εκδ. Τάλως