Η Κινητήρια Δύναμη της Μεταβολής: Φιλότητα και Νείκος από την Προοπτική του Αρχαίου Κόσμου και του Λάο Τσε
Η Κινητήρια Δύναμη της Μεταβολής: Φιλότητα και Νείκος από την Προοπτική του Αρχαίου Κόσμου και του Λάο Τσε
Γράφει η Δρ Γεωργία Κατσογριδάκη, Βαριατρική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.
Στην αρχαία ελληνική σκέψη, οι έννοιες του Νείκος και της Φιλότητας του Εμπεδοκλή αποκτούν κεντρικό ρόλο στην κατανόηση της φύσης και των μεταβολών της. Η διαρκής αλληλεπίδραση αυτών των δύο κοσμικών δυνάμεων καθορίζει την πορεία της ύπαρξης, δίνοντας μας έναν τρόπο να αποδώσουμε νόημα στις αλλαγές που συντελούνται γύρω μας. Ο κόσμος, λοιπόν, δεν είναι παρά μια σκηνή όπου ο Νείκος και η Φιλότητα χορεύουν έναν διαρκή και ατέρμονο χορό, επιφέροντας γεννήσεις και θανάτους, ενώσεις και διασπάσεις.
Ο Νείκος, η δύναμη που προκαλεί τον διαχωρισμό και την αντίθεση, ενσαρκώνει όλα όσα διαχωρίζουν και απομακρύνουν. Στην ανθρώπινη εμπειρία, οι συνέπειες του Νείκου είναι κατανοητές: οι συγκρούσεις, οι αντιπαραθέσεις και οι διαμάχες φέρνουν έναν αέρα καταστροφής και αστάθειας. Ωστόσο, όπως μας διδάσκει ο Εμπεδοκλής, αυτή η διασπαστική ροπή είναι αναγκαία και έχει τη δική της αξία. Χωρίς τον Νείκο, οι θεμελιώδεις διαφορές που διαμορφώνουν τη ζωή θα απουσίαζαν, και η γη θα παρέμενε αδράκτη, στατική – μια ιδέα που παραμένει στα όρια των φιλοσοφικών μας αναζητήσεων.
Αντίθετα, η Φιλότητα προβάλλει τις αξίες της ενότητας, της συνεργασίας και της αγάπης. Είναι αυτός ο κοσμικός δεσμός που συσφίγγει τα στοιχεία, δημιουργώντας ισχυρές συνδέσεις και απόλυτη ένωση. Όμως, η Φιλότητα, εξίσου αναγκαία, φέρνει στην επιφάνεια την ανάγκη της ισορροπίας: χωρίς την παρουσία του Νείκου, η Φιλότητα θα περιστρέφονταν γύρω από τον εαυτό της, παραμένοντας εγκλωβισμένη σε έναν κύκλο ακινησίας.

Από την άλλη, η φιλοσοφία του Λάο Τσε μας παρέχει έναν συμπληρωματικό τρόπο κατανόησης της ενότητας και της διαφοροποίησης στο σύμπαν. Το «Ταο», το δρόμο της φύσης που προτείνει ο Λάο Τσε, αναγνωρίζει τη σημασία του Yin και του Yang, οι αντίθετες δυνάμεις που αλληλοσυμπληρώνονται και συμβάλλουν στη συνολική ισορροπία του κόσμου. Όπως συμβαίνει με τον Νείκο και την Φιλότητα, το Yin και το Yang συνυπάρχουν σε μια συνεχή κίνηση, όπου η μία δύναμη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την άλλη. Η συνεργασία αυτών των δυνάμεων οδηγεί στην αρμονία και στην φυσική ροή του κόσμου.
Καθώς ο Λάο Τσε γράφει: «Η σκληρότητα και η δύναμη δεν κρατούν—είναι το λεπτό και το μαλακό που επικρατεί». Αυτή η παρατήρηση αντικατοπτρίζει την δυναμική του Νείκου και της Φιλότητας, όπου οι φαινομενικά ισχυρές δυνάμεις του διαχωρισμού μπορεί να φέρνουν αναταραχή, αλλά τελικά αναγνωρίζουμε ότι η αληθινή δύναμη βρίσκεται στην ικανότητα να συνθέτουμε και να ενώνουμε, αναζητώντας τη συμφωνία εν μέσω της διαφοράς.
Η Ηρακλείτεια φιλοσοφία επαληθεύει την αντίθεση ως την κινητήρια δύναμη της μεταβολής. Η ρήση του Ηρακλείτου ότι «τα πάντα ρει», αποδεικνύει ότι η αλλαγή είναι ο μόνος σταθερός παράγοντας στην ύπαρξη. Ο Νείκος και η Φιλότητα, το Νείκος και η Φιλότητα είναι δύο όψεις της ίδιας πραγματικότητας – η αντίφαση μεταξύ τους μπορεί να είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από την εξέλιξη και την ανάπτυξη.
Η αναζήτηση της ισορροπίας μεταξύ των δυνάμεων αυτών είναι μία από τις σπουδαιότερες προκλίσεις μας στον σύγχρονο κόσμο. Στην πολιτική, στην κοινωνία και στη φύση, η αλληλεπίδραση του Νείκου και της Φιλότητας μας καλεί να αναλογιστούμε την κατάσταση της ανθρωπότητας. Οι εντάσεις που οδηγούν σε συγκρούσεις είναι αμέτρητες, αλλά οι σχέσεις αλληλεγγύης αναδύονται ακόμη πιο ισχυρές. Αυτό που μαθαίνουμε από τη φιλοσοφία του Λάο Τσε είναι πως οι κινητήριες δυνάμεις περιέχουν ένα μυστικό: την ικανότητα να επαναστατούν και να συγχωνεύονται, καθώς οι διαφορετικές ενέργειες δεν είναι αντιφατικές αλλά αλληλοσυμπληρωματικές.
Ο Λάο Τσε στο «Ταό Τε Τσιγνγκ» προσδιορίζει τη σημασία της ταπεινότητας και της ανεκτικότητας: «Η μεγαλύτερη ικανότητα είναι να επιτρέπεις στους άλλους να είναι όπως είναι». Αυτό μας διδάσκει ότι η αποδοχή του Νείκου, της αντίστασης και του διαφορετικού δεν σημαίνει παραίτηση αλλά, αντίθετα, μια ενεργή συμμετοχή στη διαδικασία δημιουργίας και αναδημιουργίας της πραγματικότητας. Η αλληλεπίδραση του Νείκου και της Φιλότητας στη φύση μας καλεί να υιοθετήσουμε μια στάση ευελιξίας, να μάθουμε πότε να προχωρούμε μπροστά και πότε να κάνουμε πίσω, αναγνωρίζοντας ότι η αληθινή δύναμη προέρχεται από την συμφωνία και την αλληλεξάρτηση των δυνάμεων αυτών.
Η φιλοσοφία του Λάο Τσε μας υπενθυμίζει ότι όταν διατηρούμε την ανοιχτότητα και την κατανόηση απέναντι στις αλλαγές, επιτρέπουμε στις δυνάμεις του Νείκου και της Φιλότητας να οδηγήσουν σε μια φυσική ισορροπία που φέρνει ανάπτυξη και προκοπή. Συνειδητοποιώντας πως η ζωή είναι μια συνεχής ροή, δεν πρέπει να αντιστεκόμαστε σε αυτή την κίνηση αλλά να την αποδεχτούμε ως φυσική εξέλιξη, συνταιριάζοντας το δυναμικό του Νείκου και την ηρεμία της Φιλότητας.
Συμπερασματικά, η Φιλότητα και ο Νείκος, σε συνδυασμό με τη σοφία του Λάο Τσε, με την πολυπλοκότητα και την αλληλεξάρτησή τους, μας καλούν να γίνουμε καλύτεροι, να κατανοήσουμε τις αμφιβολίες μας και τελικά να εξελιχθούμε μέσα από αυτή τη διαρκή διαδικασία μεταβολής. Η ενότητα και η διαφοροποίηση είναι οι πυλώνες της πραγματικότητας μας και, αναγνωρίζοντας αυτές τις δυνάμεις, μπορούμε να προσεγγίσουμε τη ζωή με περισσότερη σοφία, υπομονή και αποδοχή για τη διαρκή κίνηση του κόσμου.

Η Γεωργία Κατσογριδάκη είναι αριστούχα απόφοιτος του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας και Φυσικοπαθητικός, με πολυετή πείρα στο χώρο της διατροφής.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βιοτεχνολογία από το τμήμα Βιοχημείας με ερευνητική εργασία σχετικά με τα επίπεδα λεπτίνης σε παχύσαρκους & λιπόσαρκους, και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα διπλωματικής διατριβής «Επίδραση της λαπαροσκοπικής επίμήκους γαστρεκτομής, στο διατροφικό προφίλ και στη θρέψη του ασθενούς».
Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής, παρακολουθεί πάνω από 700 ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο παχυσαρκίας, από το 2011 έως σήμερα.
Με την ιδιότητα της Βαριατρικής Διατροφολόγου είναι μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders – IFSO που είναι επιστημονικός οργανισμός που συγκεντρώνει χειρουργούς και συναφείς ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, παθολόγους, ενδοκρινολόγους, αναισθησιολόγους, γαστρεντερολόγους κ.α. που εμπλέκονται στη θεραπεία των νοσογόνα παχύσαρκων ασθενών.

- Από το Μάρτιο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2020 υπήρξε υπεύθυνη διατροφής του τμήματος χειρουργικής νοσογόνου παχυσαρκίας & μεταβολικών διαταραχών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
- Εν εξελίξει βρίσκονται οι σπουδές της για το δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στη “Διαχείριση της γήρανσης & χρονίων νοσημάτων” από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
- Εχει εκπαιδευτεί στην “ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ”, πιστοποιημένο πρόγραμμα, που υλοποιείται από το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
- Εργάζεται ως ιδιώτης διαιτολόγος ενώ έχει διατελέσει και εκπαιδευτικός στα ΤΕΙ Λάρισας. Από το 2015 έως σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου Θεσσαλίας με τίτλο «Κλινική Διατροφή».
- Έχει συνεργαστεί με το Μητροπολιτικό κολλέγιο και το Queen Margaret University που εδράζεται στο Εδιμβούργο, ως Λέκτορας & ως Program Leader του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
- Από το 2018 έως σήμερα, είναι καθηγήτρια εναλλακτικής – συμπληρωματικής ιατρικής. Οι συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία μεθόδων που επικεντρώνονται στην ολιστική προσέγγιση της υγείας, επενδύοντας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στο πνεύμα και το πνεύμα του ατόμου.
- Η εμπειρία της περιλαμβάνει και τη διαχείριση κλινικών περιπτώσεων, δεδομένου ότι έχει διατελέσει συνεργάτιδα της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, ενώ από το 2010 είναι επιστημονική συνεργάτιδα της χειρουργικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και του Ιασώ Θεσσαλίας.
- Διετέλεσε επίσης συνεργάτης του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Λαμίας την περίοδο 2011-2012
- Ασχολείται με τη διατροφογενετική, δηλαδή την μελέτη των γονιδίων για την κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής και είναι συνεργάτιδα της Astrea Health και του ιατρού ενδοκρινολόγου – γενετιστή, Κωσταντίνου Στρατάκη. Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνεργαζεται με εξειδικευμένα εργαστήρια στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
- Οι σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης κατάρτιση στην ομοιοπαθητική, δεδομένου ότι έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα σπουδών της Εθνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής Συνεργασίας. Εν εξελίξει δε βρίσκονται οι μεταπτυχιακές της σπουδές στην ομοιοπαθητική, στο Hahnemann College of Homeopathy στη Μεγάλη Βρετανία.
- Επίσης έχει εκπαιδευτεί στην αρχαία Ελληνική Ιατρική & στον ελληνικό βελονισμό & ηλεκτροβελονισμό , στην ιριδολογία, στη φυτοθεραπεία & στα ανθοιάματα Bach, στην κινεζική διατροφή και στην κινεζική βοτανοθεραπεία.
- Με την ιδιότητα της Φυσικοπαθητικού (naturopath) βλέπει τον άνθρωπο σαν μια ολιστική ενότητα σώματος, διάνοιας και πνεύματος.
- Η Φυσικοπαθητική είναι επιστήμη πανεπιστημιακού επιπέδου και έχει σαν αντικείμενο την εναλλακτική αγωγή υγείας, δεν κάνει διαγνώσεις ασθενειών ούτε δίνει φάρμακα, χρησιμοποιεί μεθόδους εναλλακτικής φυσικής και αφαρμάκου προσέγγισης της υγείας. Όπως ειπε και ο Ιπποκράτης, ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και η αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Κατά τον Ιπποκράτη ο ιατρός υποβοηθεί την θεραπευτική δύναμη της φύσης και έτσι ο ασθενής αντιμετωπίζεται με μια εντελώς διαφορετική οπτική.
- Ο Φυσικοπαθητικός (naturopath) χρησιμοποιεί ένα εύρος εναλλακτικών – συμπληρωματικών μεθόδων. Μπορεί συχνά με επιτυχία να εντοπίσει μια προδιάθεση του σώματος πριν την εμφάνιση οξείας ασθένειας και να προσφέρει την κατάλληλη αγωγή καθώς και αλλαγή στις ζωτικής σημασίας συνήθειες του ατόμου.
- Έχει συνεργαστεί με δύο κέντρα εστίασης για την κατάρτιση διαιτητικών μενού.
- Έχει ολοκληρώσει σπουδές στο Διατμηματικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Αριστοτελειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Παρασκευή Καλλυντικών Σκευασμάτων & Σαπώνων» με στόχο την δημιουργία δικής της σειράς περιποίησης με θεραπευτικές ιδιότητες.
- Είναι κριτης σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους με παρουσία στο pubmed, σε αντικείμενα σχετικά με την επιδραση της διατροφής σε διάφορα ζητήματα υγείας
- Είναι ραδιοφωνική παραγωγός από τον Απρίλιο του 2024 και παρουσιάζει την εκπομπή “Στην Υγειά σας”, στον Κρήτη FM 87,5, κάθε Τρίτη 18.00-19,00
https://www.youtube.com/@katsogridi
- Έχει συμμετάσχει στο βιβλίο του Γ. Λεκάκη “Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής” με τη συγγραφή του κεφαλαίου: “Ιπποκράτης: Η διαχρονική επιρροή των ιδεών του στην σύγχρονη ιατρική ακριβείας, δια μέσου της διατροφής”, μαζί με άλλους συγγραφείς, Σ. Χριστοδουλάρης, Ν. Παπανδρέου, Α. Αντωνάκος, εκδ. Τάλως


