HomeΑρθρογραφίαΥγείαΗ διατροφολογία αλλιώςΘερμαινόμενο τσιγάρο: Η ψευδαίσθηση της ασφάλειας και οι επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία

Θερμαινόμενο τσιγάρο: Η ψευδαίσθηση της ασφάλειας και οι επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία

Θερμαινόμενο τσιγάρο: Η ψευδαίσθηση της ασφάλειας και οι επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία

 

Θερμαινόμενο τσιγάρο: Η ψευδαίσθηση της ασφάλειας και οι επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία

Γράφει η Δρ Γεωργία Κατσογριδάκη, Βαριατρική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.

 

 

Μόλις δύο ράβδοι θερμαινόμενου καπνού αρκούν για να καταγραφούν μεταβολές στη λειτουργία των αγγείων. Και αυτό είναι ένα εύρημα που αξίζει την προσοχή μας.

Τα τελευταία χρόνια, τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού, όπως το IQOS, έχουν αποκτήσει σημαντικό μερίδιο στην αγορά, προβάλλοντας μια διαφορετική φιλοσοφία καπνίσματος: ο καπνός θερμαίνεται αντί να καίγεται. Η απουσία της συμβατικής καύσης, η μειωμένη οσμή και η περιορισμένη παραγωγή ορισμένων τοξικών ουσιών έχουν δημιουργήσει σε πολλούς καταναλωτές την εντύπωση ότι πρόκειται για μια ασφαλέστερη επιλογή.

Είναι όμως η μείωση της έκθεσης σε ορισμένες βλαβερές ουσίες ταυτόσημη με τη μείωση του κινδύνου για την υγεία;

Η επιστημονική απάντηση είναι πιο σύνθετη. Τι συμβαίνει στον οργανισμό μετά από μόλις δύο θερμαινόμενα τσιγάρα; Μια πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό European Journal of Preventive Cardiology, εξέτασε τις άμεσες επιδράσεις της χρήσης θερμαινόμενου καπνού στο ανθρώπινο σώμα. Στη μελέτη συμμετείχαν 30 υγιείς καπνιστές, οι οποίοι χρησιμοποίησαν διαδοχικά δύο ράβδους θερμαινόμενου καπνού υπό ελεγχόμενες συνθήκες. Οι ερευνητές κατέγραψαν σημαντικές φυσιολογικές μεταβολές:

* Διαταραχή της ενδοθηλιακής λειτουργίας: μειώθηκε η ικανότητα των αγγείων να ανταποκρίνονται φυσιολογικά στις ανάγκες της κυκλοφορίας.

* Αύξηση της συστολικής αρτηριακής πίεσης: καταγράφηκε άμεση επιβάρυνση ενός σημαντικού καρδιαγγειακού δείκτη.

* Μεταβολές σε παραμέτρους διαχείρισης του οξυγόνου: παρατηρήθηκαν αλλαγές σχετικές με τη φυσιολογία του αίματος και την οξυγόνωση.

* Αύξηση της μεθαιμοσφαιρίνης: μιας μορφής αιμοσφαιρίνης που δεν μεταφέρει αποτελεσματικά οξυγόνο.

* Μεταβολικές αλλαγές και ενδείξεις οξειδωτικής βλάβης στο DNA.

Τα αποτελέσματα αυτά καταγράφηκαν έπειτα από μία σύντομη έκθεση. Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική επιστημονική διευκρίνιση: πρόκειται για μικρή μελέτη οξείας έκθεσης, με μετρήσεις πριν και μετά τη χρήση. Δεν αποδεικνύει ότι δύο θερμαινόμενα τσιγάρα προκαλούν μόνιμη αγγειακή βλάβη, ούτε προσδιορίζει τον μακροχρόνιο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου. Αποδεικνύει όμως ότι η χρήση τους συνοδεύεται από μετρήσιμες βιολογικές επιδράσεις.

 

Λάρισα-Κούμα 37, Λάρισα – 2410 532 660
Αθήνα -Λεωφόρος Βασ. Σοφίας 54, Αθήνα ASTREA HEALTH -6972 720 328
info@katsogridaki.gr

Το ενδοθήλιο: Ο αθόρυβος προστάτης των αγγείων μας

Για να κατανοήσουμε τη σημασία αυτών των ευρημάτων, πρέπει να γνωρίσουμε το ενδοθήλιο. Πρόκειται για ένα λεπτό στρώμα κυττάρων που καλύπτει την εσωτερική επιφάνεια των αιμοφόρων αγγείων. Δεν είναι απλώς μια παθητική επένδυση. Είναι ένα ιδιαίτερα δραστήριο βιολογικό σύστημα, το οποίο:

* Ρυθμίζει τη διαστολή και τη συστολή των αγγείων.

* Συμμετέχει στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.

* Επηρεάζει τη φλεγμονώδη απόκριση.

* Συμβάλλει στη ρύθμιση της πήξης του αίματος.

* Προστατεύει από διαδικασίες που ευνοούν την αθηροσκλήρωση.

Ένα από τα σημαντικότερα μόρια που παράγει είναι το μονοξείδιο του αζώτου (NO), το οποίο βοηθά τα αγγεία να χαλαρώνουν και να διατηρούν την ελαστικότητά τους. Η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία αποτελεί έναν από τους πρώιμους μηχανισμούς που συνδέονται με την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων. Επομένως, ακόμη και οι παροδικές μεταβολές στη λειτουργία του ενδοθηλίου αποτελούν αντικείμενο επιστημονικού ενδιαφέροντος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε παροδική μεταβολή οδηγεί υποχρεωτικά σε νόσο.

Η νικοτίνη δεν εξαφανίζεται επειδή ο καπνός δεν καίγεται

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην αντίληψη των καταναλωτών είναι η σύγχυση ανάμεσα στην απουσία καύσης και στην απουσία βιολογικών επιδράσεων. Τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού εξακολουθούν να παρέχουν νικοτίνη. Η νικοτίνη ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και προκαλεί έκκριση κατεχολαμινών, όπως η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της καρδιακής συχνότητας, άνοδο της αρτηριακής πίεσης και αγγειοσύσπαση. Παράλληλα, το αερόλυμα των θερμαινόμενων προϊόντων μπορεί να περιέχει αλδεΰδες, πτητικές οργανικές ενώσεις, σωματίδια και άλλες δυνητικά επιβλαβείς ουσίες. Η συγκέντρωση αρκετών από αυτές μπορεί να είναι χαμηλότερη σε σχέση με τον καπνό του συμβατικού τσιγάρου. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το συνολικό αερόλυμα είναι ακίνδυνο. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες τοξικές ουσίες μειώνονται, αλλά ποιες παραμένουν, σε ποιες συγκεντρώσεις και με ποιες βιολογικές συνέπειες.

Οξειδωτικό στρες: Μια αόρατη επιβάρυνση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανίχνευση δεικτών οξειδωτικής βλάβης στο DNA. Το οξειδωτικό στρες προκύπτει όταν η παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου υπερβαίνει την ικανότητα των αντιοξειδωτικών μηχανισμών του οργανισμού να τις εξουδετερώνουν. Η διαδικασία αυτή μπορεί να επηρεάσει κυτταρικές μεμβράνες, πρωτεΐνες, λιπίδια και γενετικό υλικό. Η χρόνια οξειδωτική επιβάρυνση έχει συνδεθεί με την αθηροσκλήρωση, τις μεταβολικές διαταραχές και τη βιολογική γήρανση. Αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη μελέτη απέδειξε πρόωρη γήρανση ή μόνιμη γενετική βλάβη από δύο ράβδους θερμαινόμενου καπνού. Δείχνει, ωστόσο, ότι ακόμη και μια περιορισμένη έκθεση μπορεί να επηρεάσει δείκτες κυτταρικού στρες.

Είναι τελικά λιγότερο βλαβερό από το συμβατικό τσιγάρο;

Εδώ χρειάζεται να αποφύγουμε δύο επιστημονικά σφάλματα. Το πρώτο είναι να θεωρούμε ότι όλα τα καπνικά προϊόντα έχουν υποχρεωτικά την ίδια τοξικολογική συμπεριφορά. Το δεύτερο, και ίσως πιο επικίνδυνο για τη δημόσια υγεία, είναι να ταυτίζουμε τη μειωμένη έκθεση σε ορισμένες τοξικές ουσίες με την αποδεδειγμένη ασφάλεια. Η πλήρης αντικατάσταση των συμβατικών τσιγάρων από θερμαινόμενα προϊόντα μπορεί να μειώσει την έκθεση σε συγκεκριμένες χημικές ουσίες. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή μακροχρόνια δεδομένα που να επιτρέπουν ασφαλή ποσοτικοποίηση της μείωσης του κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνο και πρόωρη θνησιμότητα. Επιπλέον, η παράλληλη χρήση συμβατικών και θερμαινόμενων τσιγάρων μπορεί να περιορίσει οποιοδήποτε πιθανό όφελος από τη μείωση της έκθεσης. Για τον καπνιστή που επιθυμεί να προστατεύσει την υγεία του, ο καταλληλότερος στόχος παραμένει η πλήρης διακοπή της χρήσης καπνού, με επιστημονικά τεκμηριωμένη υποστήριξη για τη διαχείριση της εξάρτησης.

Η πρόληψη δεν πρέπει να βασίζεται στην ψευδαίσθηση του μικρότερου κακού

Στη σύγχρονη εποχή, η έννοια της πρόληψης συχνά μετατρέπεται σε μια διαδικασία επιλογής ανάμεσα σε προϊόντα που υπόσχονται λιγότερη βλάβη. Λιγότερη ζάχαρη. Λιγότερα πρόσθετα. Λιγότερες τοξικές ουσίες. Λιγότερη έκθεση. Όμως, η ανθρώπινη υγεία δεν αξιολογείται αποκλειστικά με συγκρίσεις προϊόντων. Αξιολογείται με βάση τη συνολική επίδραση των συμπεριφορών μας στη φυσιολογία του οργανισμού. Η καρδιαγγειακή πρόληψη δεν περιορίζεται στη διατροφή, στην άσκηση ή στη διαχείριση του σωματικού βάρους. Περιλαμβάνει και την απομάκρυνση από συνήθειες που επιβαρύνουν τα αγγεία, ενισχύουν την εξάρτηση και συντηρούν την έκθεση σε βλαπτικούς παράγοντες. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε την υγεία αποσπασματικά: να επενδύουμε σε αντιοξειδωτικά συμπληρώματα, λειτουργικά τρόφιμα και προγράμματα μακροζωίας, ενώ ταυτόχρονα υποτιμούμε την επίδραση του καπνού στο αγγειακό μας σύστημα. Η μακροζωία δεν οικοδομείται μόνο με όσα προσθέτουμε στη ζωή μας, αλλά και με όσα αποφασίζουμε να απομακρύνουμε από αυτήν.

Η νέα μελέτη μάς υπενθυμίζει κάτι ουσιαστικό: η βιολογία του ανθρώπινου σώματος δεν επηρεάζεται από τις εμπορικές ονομασίες, την αισθητική ενός προϊόντος ή τον τρόπο με τον οποίο αυτό παρουσιάζεται στον καταναλωτή. Αντιδρά στις ουσίες στις οποίες εκτίθεται. Το γεγονός ότι ένα προϊόν δεν καίει τον καπνό με τον παραδοσιακό τρόπο δεν σημαίνει ότι δεν επηρεάζει το καρδιαγγειακό σύστημα. Και το γεγονός ότι κάτι ενδέχεται να είναι λιγότερο βλαβερό από μια άλλη συνήθεια δεν το καθιστά αυτομάτως ασφαλές. Γιατί η πραγματική πρόληψη δεν είναι να αναζητούμε συνεχώς έναν λιγότερο επικίνδυνο τρόπο να βλάπτουμε την υγεία μας, αλλά να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε να μην χρειάζεται να τη βλάπτουμε καθόλου.

 

 

Η Γεωργία Κατσογριδάκη είναι αριστούχα απόφοιτος του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας και Φυσικοπαθητικός, με πολυετή πείρα στο χώρο της διατροφής.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βιοτεχνολογία από το τμήμα Βιοχημείας με ερευνητική εργασία σχετικά με τα επίπεδα λεπτίνης σε παχύσαρκους & λιπόσαρκους, και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα διπλωματικής διατριβής «Επίδραση της λαπαροσκοπικής επίμήκους γαστρεκτομής, στο διατροφικό προφίλ και στη θρέψη του ασθενούς».

Στη δημόσια υπεράσπιση της διδακτορικής της διατριβής η επταμελής εξεταστική επιτροπή, εισηγήθηκε την απονομή του διδακτορικού διπλώματος με Άριστα.

Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής, παρακολουθεί πάνω από 700 ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο παχυσαρκίας, από το 2011 έως σήμερα.

Με την ιδιότητα της Βαριατρικής Διατροφολόγου είναι μέλος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders – IFSO που είναι επιστημονικός οργανισμός που συγκεντρώνει χειρουργούς και συναφείς ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, παθολόγους, ενδοκρινολόγους, αναισθησιολόγους, γαστρεντερολόγους κ.α. που εμπλέκονται στη θεραπεία των νοσογόνα παχύσαρκων ασθενών.

 

 

  • Από το Μάρτιο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2020 υπήρξε υπεύθυνη διατροφής του τμήματος χειρουργικής νοσογόνου παχυσαρκίας & μεταβολικών διαταραχών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
  • Εν εξελίξει βρίσκονται οι σπουδές της για το δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στη “Διαχείριση της γήρανσης & χρονίων νοσημάτων” από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
  • Εχει εκπαιδευτεί στην “ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ”, πιστοποιημένο πρόγραμμα, που υλοποιείται από το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
  • Εργάζεται ως ιδιώτης διαιτολόγος ενώ έχει διατελέσει και εκπαιδευτικός στα ΤΕΙ Λάρισας.  Από το 2015 έως σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου Θεσσαλίας με τίτλο «Κλινική Διατροφή».
  • Έχει συνεργαστεί με το Μητροπολιτικό κολλέγιο και το Queen Margaret University που εδράζεται στο Εδιμβούργο, ως Λέκτορας & ως Program Leader του τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
  • Από το 2018 έως σήμερα, είναι καθηγήτρια εναλλακτικής – συμπληρωματικής ιατρικής.   Οι συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία μεθόδων που επικεντρώνονται στην ολιστική προσέγγιση της υγείας, επενδύοντας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στο πνεύμα και το πνεύμα του ατόμου.
  • Η εμπειρία της περιλαμβάνει και τη διαχείριση κλινικών περιπτώσεων, δεδομένου ότι έχει διατελέσει συνεργάτιδα της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, ενώ από το 2010 είναι επιστημονική συνεργάτιδα της χειρουργικής κλινικής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Λάρισας και του Ιασώ Θεσσαλίας.
  • Διετέλεσε επίσης συνεργάτης του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Λαμίας την περίοδο 2011-2012
  • Ασχολείται με τη διατροφογενετική, δηλαδή την μελέτη των γονιδίων για την κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής και είναι συνεργάτιδα της Astrea Health και του ιατρού ενδοκρινολόγου – γενετιστή, Κωσταντίνου Στρατάκη.   Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνεργαζεται με εξειδικευμένα εργαστήρια στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
  • Οι σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης κατάρτιση στην ομοιοπαθητική, δεδομένου ότι έχει παρακολουθήσει το πρόγραμμα σπουδών της Εθνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής Συνεργασίας.  Εν εξελίξει δε βρίσκονται οι μεταπτυχιακές της σπουδές στην ομοιοπαθητική, στο Hahnemann College of Homeopathy στη Μεγάλη Βρετανία.
  • Επίσης έχει εκπαιδευτεί στην αρχαία Ελληνική Ιατρική & στον ελληνικό βελονισμό & ηλεκτροβελονισμό , στην ιριδολογία, στη φυτοθεραπεία & στα ανθοιάματα Bach, στην κινεζική διατροφή και στην κινεζική βοτανοθεραπεία.
  • Με την ιδιότητα της Φυσικοπαθητικού (naturopath) βλέπει τον άνθρωπο σαν μια ολιστική ενότητα σώματος, διάνοιας και πνεύματος.
  • Η Φυσικοπαθητική είναι επιστήμη πανεπιστημιακού επιπέδου και έχει σαν αντικείμενο την εναλλακτική αγωγή υγείας, δεν κάνει διαγνώσεις ασθενειών ούτε δίνει φάρμακα, χρησιμοποιεί μεθόδους εναλλακτικής φυσικής και αφαρμάκου προσέγγισης της υγείας. Όπως ειπε και ο Ιπποκράτης, ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και η αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Κατά τον Ιπποκράτη ο ιατρός υποβοηθεί την θεραπευτική δύναμη της φύσης και έτσι ο ασθενής αντιμετωπίζεται με μια εντελώς διαφορετική οπτική.
  • Ο Φυσικοπαθητικός (naturopath) χρησιμοποιεί ένα εύρος εναλλακτικών – συμπληρωματικών μεθόδων.  Μπορεί συχνά με επιτυχία να εντοπίσει μια προδιάθεση του σώματος πριν την εμφάνιση οξείας ασθένειας και να προσφέρει την κατάλληλη αγωγή καθώς και αλλαγή στις ζωτικής σημασίας συνήθειες του ατόμου.
  • Έχει συνεργαστεί με δύο κέντρα εστίασης για την κατάρτιση διαιτητικών μενού.
  • Έχει ολοκληρώσει σπουδές στο Διατμηματικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Αριστοτελειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Παρασκευή Καλλυντικών Σκευασμάτων & Σαπώνων» με στόχο την δημιουργία δικής της σειράς περιποίησης με θεραπευτικές ιδιότητες.
  • Είναι κριτης σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους με παρουσία στο pubmed, σε αντικείμενα σχετικά με την επιδραση της διατροφής σε διάφορα ζητήματα υγείας
  • Είναι ραδιοφωνική παραγωγός από τον Απρίλιο του 2024 και παρουσιάζει την εκπομπή “Στην Υγειά σας”, στον Κρήτη FM 87,5, κάθε Τρίτη 18.00-19,00

https://www.youtube.com/@katsogridi

  • Έχει συμμετάσχει στο βιβλίο του Γ. Λεκάκη “Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής” με τη συγγραφή του κεφαλαίου: “Ιπποκράτης: Η διαχρονική επιρροή των ιδεών του στην σύγχρονη ιατρική ακριβείας, δια μέσου της διατροφής”, μαζί με άλλους συγγραφείς, Σ. Χριστοδουλάρης, Ν. Παπανδρέου, Α. Αντωνάκος, εκδ. Τάλως

 

Share With:
Rate This Article

jimbouzaras@gmail.com

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.