Ο τόπος των θεών – Γιώργου Πατασίδη – Σχολιάζει ο Δημήτρης Μπουζάρας.
Το βιβλίο του Γιώργου Πατασίδη «Ο τόπος των θεών» κυκλοφορεί εδώ και λίγο διάστημα από τις εκδόσεις Πνοή. Δεν είναι η πρώτη συγγραφική του απόπειρα, ωστόσο, αυτή τη φορά δεν απευθύνεται αποκλειστικά στο εφηβικό κοινό.
Το νέο του μυθιστόρημα, με ιστορικά στοιχεία, έχει ως τόπο δράσης, τη Θράκη και συγκεκριμένα την πόλη της Ξάνθης και τα ορεινά της χωριά. Πραγματεύεται τη ζωή δύο Πομακικών οικογενειών, διαβαίνοντας ογδόντα χρόνια ιστορίας, από τη Γερμανοβουλγαρική κατοχή φτάνοντας έως το σήμερα.
Ο συγγραφές φωτίζει σκοτεινές πλευρές της σύγχρονης ιστορίας, άγνωστες ίσως στου περισσότερους και εστιάζει στην εμπλοκή που είχε η Πομακική κοινότητα, τόσο στο ιστορικό, όσο και στο πολιτικό γίγνεσθαι της περιοχής και όχι μόνο.
Επίσης, εμπλοκή στην πλοκή του βιβλίου έχουν και οι ενέργειες ξένων δυνάμεων και προπαγάνδας τόσο εκείνη την εποχή, όσο και σήμερα και τονίζει τα κενά των κυβερνήσεων όσο και τα λάθη που δυνάμωσαν και δυναμώνουν δυστυχώς, το θράσος εξωτερικών παραγόντων που θέλουν να έχουν λόγο και υπόσταση στην περιοχή.
Το βιβλίο πραγματεύεται τη διαφορετικότητα, θρησκευτική, πολιτισμική, την πολιτισμική ταυτότητα, τον έρωτα και τις προσωπικές σχέσεις, μέσα από τη αφήγηση των δύο κεντρικών γυναικών της Γκιουνές και της Νουρσέν.
Οι Πομάκοι ήταν ανέκαθεν οι κάτοικοι των ορεινών όγκων στην περιοχή της Θράκης. Ασχολούνταν και ασχολούνται πολλοί ακόμη, με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, τις χειρωνακτικές εργασίες, είναι εξαίρετοι τεχνίτες, απλοί, όμορφοι, χαμογελαστοί, καλοπροαίρετοι, φιλόξενοι και «ζεστοί» άνθρωποι. Ήταν και είναι προσφιλείς προς την Ελλάδα, στη συντριπτική του πλειοψηφία.
Ο τόπος της Θράκης είναι ένα πέρασμα, ένα σταυροδρόμι, μια κατοικία, ανθρώπων που αν και προέρχονται από διαφορετικές ιδεολογίες, συνθήκες, καταβολές, θρησκείες, έχουν όλοι ένα πολύ σημαντικό κοινό.
Είναι άνθρωποι και ως μονάδες προερχόμενες από το ίδιο είδος, δεν έχουν μεταξύ τους κανενός είδους διαφορά. Όλες οι διαφορές είναι κατασκευασμένες από τον ανθρώπινο παράγοντα και έχουν ένα κοινό παρονομαστή ,το συμφέρον και φυσικά όχι για όλους αλλά για μια μικρή μερίδα.
Σε αυτή την ομοιότητα θα ήθελα να σταθώ, αυτό που προσφέρει αυτό το βιβλίο, είναι το μήνυμα πως δεν υπάρχει κανενός είδους διαφορά μεταξύ των ανθρώπων, ο πόνος είναι το ίδιο αβάσταχτος, η φόβος τρυπώνει το ίδιο εύκολα και τρώει την ψυχή του ανθρώπου, η βία είναι το ίδιο τρομακτική, η αγκαλιά είναι το ίδιο θεραπευτική, το χαμόγελου ενός φίλου η γνωστού το ίδιο απελευθερωτικό και η πραγματική αγάπη γαληνεύει με τον ίδιο τρόπο την ψυχή του ανθρώπου σε κάθε μήκος και πλάτος της γης.
Ο συγγραφέας με την πηγαία συγγραφική δεξιότητα που φαίνεται πως τον διακρίνει, μας παρουσιάζει όλη αυτή την ομοιότητα μέσα από την άκρως ρεαλιστική του αφήγηση.
Έχει καταφέρει με ευκολία να ανοίγει την πόρτα της ψυχής του κάθε ήρωα στον αναγνώστη και έτσι όλα τα παραπάνω να χρωματίζουν την αναγνωστική μας εμπειρία και μας πλημυρίζουν με έντονα συναισθήματα.
Ο τόπος επιλογής από το συγγραφέα δεν είναι τυχαίος, όλα όσα περιγράφει έχουν διαδραματιστεί στην περιοχή, η οποία βρισκόταν υπό το καθεστώς της «μπάρας» λίγες δεκάδες χρόνια πριν.
Η απομόνωση αυτή, ο διαρκής έλεγχος ,το καταπιεστικό καθεστώς, το διαρκές κυνήγι μαγισσών μόνο θετικά δε λειτούργησε, πολλοί αναγκάστηκαν αν φύγουν οριστικά, άλλοι να μετοικήσουν, άλλοι ίσως, να αλλάξουν ιδεολογία και πίστη .
Ο τόπος λοιπόν, είναι ένας από τους πρωταγωνιστές του έργου αυτού μιας αποκτά ενεργό ρόλο, δημιουργώντας συνθήκες, εγκλωβίζοντας, ή καλώντας σε επιστροφή ως μια άλλη σειρήνα, επηρεάζοντας την ιστορία και την πλοκή και μεταφέροντας την ατομική ή συλλογική μνήμη, καθώς βλέπουμε πως συνδέεται άρρηκτα με ρίζες μνήμες και φυσικά το νόστο των ηρώων.
Από τότε έχουν περάσει χρόνια και σαφώς τα πράγματα έχουν αλλάξει προς το καλύτερο, ωστόσο, τα λάθη δε μπορούν να σβηστούν, πρέπει να τα θυμόμαστε ώστε να μην επαναληφθούν.
Μια τέτοια ζοφερή και δυστοτική κατάσταση περιγράφει ο συγγραφέας, μέσω της οποίας όμως ακτινοβολεί η ελπίδα, άνθρωποι φωτεινοί, με δύναμη και πείσμα βρήκαν χώρο για την αγάπη και δε διαιρέθηκαν, αντιθέτως, ενώθηκαν και προσπαθούν να προχωρήσουν στο κοινό τους μέλλον όσο δυσοίωνο και αν είναι, εκείνοι γνωρίζουν πως, νεκροί ή ζωντανοί έχουν τη δύναμη να το αλλάξουν.
Ένα φωτεινό και ελπιδοφόρο μυθιστόρημα που υμνεί την ανθρώπινη δύναμη και θέληση για ζωή. Ένα βιβλίο που έχει την ικανότητα με την εξαιρετική του πλοκή ,τις ανατροπές και τις μοναδικές εικόνες που κομίζει να σας κρατήσει μαζί του έως το την τελευταία σελίδα.
