Η Κοιλάδα της Αταξίας – Φρήντριχ Ντύρρενματτ – Εκδόσεις Ροές – Σχολιάζει η Δήμητρα Σαμλίδου.

Και ποιος δεν θα ήθελε να ταξιδέψει στις καταπράσινες κοιλάδες της Ελβετίας, να γνωρίσει τους
ανθρώπους που μένουν στα χωριά, να εισπνεύσει τον καθαρό αέρα, να χορτάσει το μάτι του φύση! Ο
Φρήντριχ Ντύρρενματτ μάς ταξιδεύει μέσα από τις σελίδες του στο πιο φανταστικό μέρος της Ελβετίας,
με τους πιο φανταστικούς κατοίκους, όπου συμβαίνουν τα πιο φανταστικά γεγονότα. Και δεν είναι άλλο
από την Κοιλάδα της Αταξίας.

Ο γερμανόφωνος Ελβετός θεατρικός συγγραφέας, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και ζωγράφος
γεννήθηκε το 1921 στο καντόνι της Βέρνης και πέθανε το 1990 στο Νοσατέλ. Σπούδασε φιλοσοφία,
φυσικές επιστήμες και γερμανική φιλολογία. Το 1947 έκανε πρεμιέρα στη Ζυρίχη το πρώτο του θεατρικό
έργο “Είναι γραμένο”, ενώ έχει γράψει διηγήματα, νουβέλες και μυθιστορήματα, όπως το “Έλληνας
ζητεί Ελληνίδα”, “Ο δικαστής και δήμιός του”, “Δικαιοσύνη”, “Η Υπόσχεση” κ.ά. Έμεινε γνωστός για το
κριτικό και ανήσυχο πνεύμα του, βραβεύτηκε, μεταξύ άλλων, με το “Βραβείο Γκέοργκ Μπύχνερ” και το
“Βραβείο Σίλλερ”. Τα έργα του μεταφράστηκαν σε πάνω από σαράντα γλώσσες. Η Κοιλάδα της Αταξίας
αποτελεί το κύκνειο άσμα του Ντύρρενματτ – κυκλοφόρησε το 1989, ένα χρόνο πριν το θάνατο του
συγγραφέα και έχει χαρακτηριστεί σαν τον “απολογισμό” του έργου του.

Ο Μωυσής Μέλκερ – ένας τοπικός ερασιτέχνης θεολόγος – πείθει το “Μεγάλο Γέρο”, έναν μαφιόζο, να
αγοράσει το πολυτελές ξενοδοχείο της περιοχής, όπου το καλοκαίρι μετατρέπεται στον “Οίκο των
Φτωχών” για τους πλούσιους και το χειμώνα φιλοξενεί τους μεγαλύτερους εγκληματίες. Στην αφήγηση
εμβάλλονται – ανάμεσα σε άλλα – περιστατικά σχετικά με τους γάμους του Μέλκερ, την κόρη του
κοινοτάρχη και… το σκύλο του, ενώ λόγο έχουν ορισμένοι από τους εγκληματίες του ξενοδοχείου.

Γραμμένο στο τρίτο πρόσωπο από τη σκοπιά του παντογνώστη αφηγητή, ο οποίος χρησιμοποιεί το
ασύνδετο σχήμα στη σύνταξη των προτάσεών του, το έργο είναι μία επισκόπηση αλληγορικών
καταστάσεων που αντικατοπτρίζουν τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του συγγραφέα. Ενδεικτικά
παραδείγματα είναι τα θεολογικά ζητήματα, η πολιτική, η φιλοσοφία και το έγκλημα. Το ύφος του
κειμένου είναι καθημερινό, απλοϊκό, θεατρικό με σημαντικές δόσεις καυστικότητας, σάτιρας, ενώ σε
κάποια σημεία υπερισχύει το παράλογο, το μεταφυσικό και η αντίφαση.

Η Κοιλάδα της Αταξίας είναι ένα ευχάριστο στην ανάγνωση αφήγημα, μια σύνοψη για όσους δεν έχουν
γνωρίσει το συγγραφέα και θέλουν να πάρουν μία γεύση από το έργο του, ενώ μια κατακλείδα για
εκείνους που έχουν ήδη εντρυφήσει.