Πολιτισμικά – Μελέτες και Άρθρα για την Τέχνη και τον Πολιτισμό – Παπανικολάου Μ. Παναγιώτα.
Στον παρόντα τόμο περιλαμβάνονται 11 συνολικά μελέτες μου που αναφέρονται στην Ιστορία και Θεωρία της Τέχνης και του Πολιτισμού. Το περιεχόμενό τους είναι ευρύ. Θίγονται ζητήματα ιστορίας και θεωρίας της τέχνης όπως και της θεσμικής ιστορίας της τέχνης, θέματα που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση του πολιτιστικού κεφαλαίου της χώρας (και όχι μόνο), αλλά και όψεις της μουσειολογικής και μουσειοπαιδαγωγικής πρακτικής.
Υπάρχουν και άρθρα που συσχετίζουν την τέχνη με την κοινωνία. Το πρώτο θέμα που αναλύεται σε αυτό το βιβλίο είναι η έννοια της «ελληνικότητας», ένα σημαντικό θεωρητικό ζήτημα που έχει και διεθνείς ρίζες, και το οποίο πήρε διάφορες σημασιολογικές όψεις στην πορεία της νεοελληνικής τέχνης από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τα τέλη του 20ού.
Ακολουθούν δέκα μελέτες που αναφέρονται σε μια μεγάλη κατηγορία θεμάτων. Πρόκειται για την απόδοση στα ελληνικά εργασιών μου που δημοσιεύθηκαν κατά καιρούς (από το 2012 μέχρι το 2020) σε διάφορα ξενόγλωσσα περιοδικά. Στη νέα τους μορφή (με την προσθήκη της αντίστοιχης εικονογραφίας), ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να δει και να αξιολογήσει θέματα που έχουν να κάνουν με σημαντικούς πολιτιστικούς θεσμούς, αλλά και με όψεις της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Η Παναγιώτα Μ. Παπανικολάου σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Συνέχισε τις σπουδές της στις Τέχνες και στην Πολιτισμική Διαχείριση στο Λονδίνο. Είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και διδάσκει σε πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ελλάδας. Ασχολείται ερευνητικά με την Ιστορία της Τέχνης και τη Διαχείριση του Πολιτισμού. Δημοσίευσε πολλές μελέτες σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, όπως και τα βιβλία:
- Athens 2004: The Legacy of the Cultural Olympiad, Scholars’ Press, Saarbruecken 2015
- Μουσεία, Μνήμη και Κληρονομιά στην Ελλάδα. Η Πολιτιστική Ολυμπιάδα 2004, Θεσσαλονίκη 2017, Επίκεντρο
- Η Πολιτιστική Πολιτική και οι Πολιτιστικοί Θεσμοί στην Ελλάδα (19ος-21ος αιώνας). Συμβολή στη μελέτη των θεσμών της Ιστορίας της Τέχνης, Θεσσαλονίκη 2019, Επίκεντρο
- Οι ιδεολογικές, οι κοινωνικές και οι οικονομικές συνθήκες παραγωγής της Τέχνης στην μεταπολεμική Ελλάδα. Από το Σχέδιο Μάρσαλ στην οικονομική κρίση, Θεσσαλονίκη 2022, Επίκεντρο
