Η Μεσσαλίνα: Η αυτοκράτειρα που παντρεύτηκε έναν άλλον άνδρα ενώ ο σύζυγός της ζούσε

Υπάρχουν ιστορίες από την αρχαία Ρώμη που φαίνονται υπερβολικές, ακόμα και για μια αυτοκρατορία γεμάτη δολοφονίες, συνωμοσίες, ερωτικές σχέσεις και μάχες για την εξουσία. Η ιστορία της Βαλερίας Μεσσαλίνας είναι μία από αυτές.

Ήταν σύζυγος του αυτοκράτορα Κλαύδιου. Ήταν μητέρα των παιδιών του και μία από τις πιο δυνατές γυναίκες της αυτοκρατορικής αυλής. Οι αρχαίες πηγές, όμως, τη μετέτρεψαν σε σύμβολο σεξουαλικής ασυδοσίας, απιστίας και πολιτικής ίντριγκας. Ανάμεσα στις κατηγορίες που της αποδόθηκαν υπάρχει μία τόσο απίστευτη, που μοιάζει περισσότερο με μυθιστόρημα παρά με ιστορία.

ότι δηλαδή παντρεύτηκε έναν άλλον άνδρα, ενώ ο σύζυγός της, ο αυτοκράτορας της Ρώμης, ήταν ακόμη ζωντανός.

Η ιστορία καταγράφεται κυρίως από τον Τάκιτο. Την αναφέρουν επίσης ο Σουητώνιος και ο Κάσσιος Δίων. Η σύγχρονη έρευνα, όμως, μας προειδοποιεί να είμαστε προσεκτικοί με τον τρόπο που διαβάζουμε αυτές τις αφηγήσεις.

Η Μεσσαλίνα ήταν σύζυγος του Κλαύδιου και μητέρα του Βρεταννικού και της Οκταβίας. Δεν ήταν απλώς μια γυναίκα που βρισκόταν δίπλα στον αυτοκράτορα. Η θέση της στην αυτοκρατορική αυλή της έδινε πρόσβαση σε ανθρώπους, αποφάσεις και μηχανισμούς εξουσίας.

Ο Τάκιτος περιγράφει μια γυναίκα με μεγάλη επιρροή. Δείχνει επίσης έναν αυτοκράτορα που μπορούσε να είναι πολύ ευάλωτος στα κόλπα της αυλής.

Κάποια στιγμή, στη ζωή της μπαίνει ο Γάιος Σίλιος, ένας νέος και ισχυρός Ρωμαίος αριστοκράτης. Ο Τάκιτος λέει ότι η Μεσσαλίνα τον ερωτεύτηκε και ότι η σχέση τους έγινε τόσο προκλητική. Σύντομα, σχεδόν δεν προσπαθούσαν καθόλου να την κρύψουν.

Ο Σίλιος φαίνεται ότι κατάλαβε πως αυτή η σχέση δεν μπορούσε να συνεχιστεί για πάντα.

Και τότε, έκανε μια πρόταση. Αυτή η πρόταση θα μπορούσε να οδηγήσει οποιονδήποτε λογικό άνθρωπο στην καταστροφή.

Να παντρευτούν!

Ο Τάκιτος λέει ότι ο Σίλιος πίεσε τη Μεσσαλίνα να σταματήσουν να κρύβονται. Της πρότεινε να τον παντρευτεί. Υποσχέθηκε ότι θα υιοθετούσε ακόμη και τον Βρεταννικό.

Η Μεσσαλίνα φοβήθηκε στην αρχή. Δεν ήταν επειδή δεν αγαπούσε τον Σίλιο, αλλά επειδή καταλάβαινε τον κίνδυνο. Ο Κλαύδιος ήταν αυτοκράτορας. Η σχέση τους μπορούσε να τους κοστίσει τη ζωή.

Κι όμως, όπως λέει ο Τάκιτος, τελικά συμφώνησε.

Και εδώ η ιστορία μοιάζει σχεδόν απίστευτη.

Ενώ ο Κλαύδιος βρισκόταν στην Όστια, η Μεσσαλίνα και ο Σίλιος έκαναν γαμήλια τελετή στη Ρώμη. Ο Τάκιτος περιγράφει την τελετή ως πραγματικό γάμο. Αναφέρει τις σχετικές τελετουργίες, τους μάρτυρες και τους καλεσμένους.

Με άλλα λόγια, δεν ήταν πια μια κρυφή ερωτική σχέση.

Ο άνδρας που παρουσιαζόταν ως σύζυγος της Μεσσαλίνας ήταν ακόμα ζωντανός. Καθόταν στον θρόνο.

Το πιο απίστευτο κομμάτι της ιστορίας, όπως καταλαβαίνετε, είναι ο γάμος.

Είναι ο τρόπος με τον οποίο έμαθε ο αυτοκράτορας τι είχε συμβεί.

Ο Νάρκισσος, ένας δυνατός απελεύθερος του Κλαύδιου, φοβήθηκε ότι η υπόθεση δεν ήταν απλά ερωτική. Αν ο Σίλιος παντρευόταν τη Μεσσαλίνα, θα μπορούσε να φτάσει στην ίδια την αυτοκρατορική εξουσία.

Ο Νάρκισσος λοιπόν αποφάσισε να κινηθεί. Σύμφωνα με τον Τάκιτο, δεν πήγε αμέσως στον Κλαύδιο.

Χρησιμοποίησε δύο από τις γυναίκες που ήταν στον στενό ερωτικό κύκλο του αυτοκράτορα.

Η Καλπουρνία εμφανίστηκε μπροστά στον Κλαύδιο και του είπε ότι η Μεσσαλίνα είχε παντρευτεί τον Σίλιο. Μια άλλη γυναίκα, η Κλεοπάτρα, επιβεβαίωσε αυτή την πληροφορία.

Η εικόνα μοιάζει σχεδόν εξωπραγματική. Ο αυτοκράτορας μαθαίνει ότι η σύζυγός του παντρεύτηκε άλλον άνδρα από δύο γυναίκες με τις οποίες είχε ερωτική σχέση.

Όταν ο Κλαύδιος έμαθε για την υπόθεση, ο μηχανισμός της αυτοκρατορικής εξουσίας λειτούργησε γρήγορα.

Ο Σίλιος συνελήφθη και εκτελέστηκε. Η Μεσσαλίνα βρισκόταν τότε μακριά από τον αυτοκράτορα και προσπάθησε να συναντήσει τον Κλαύδιο για να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Όμως ο Νάρκισσος φοβόταν ότι, αν οι δυο τους συναντιούνταν, ο Κλαύδιος θα μπορούσε να τη συγχωρήσει.

Η Μεσσαλίνα τελικά, δολοφονήθηκε.

Ήταν το τέλος μιας γυναίκας που βρέθηκε στο κέντρο της αυτοκρατορικής εξουσίας. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, είχε μετατρέψει μια παράνομη σχέση σε πολιτική απειλή.

Εδώ όμως, ίσως βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον σημείο. Για χρόνια, η Μεσσαλίνα παρουσιάστηκε σχεδόν αποκλειστικά ως η ακόλαστη και αδίστακτη αυτοκράτειρα. Όμως, οι σύγχρονοι ιστορικοί είναι πολύ πιο προσεκτικοί.

Η πρόσφατη έρευνα σημειώνει ότι η σεξουαλικότητα των γυναικών της αυτοκρατορικής οικογένειας μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό όπλο. Η ιστορία της Μεσσαλίνας δεν αφορά μόνο το τι έκανε μια γυναίκα στο κρεβάτι της. Αφορά κυρίως το πώς οι άνδρες της αυτοκρατορικής αυλής μπορούσαν να παρουσιάσουν τη συμπεριφορά μιας αυτοκράτειρας ως απειλή για ολόκληρη τη δυναστεία.

Ο Τάκιτος γράφει πολλά χρόνια μετά τα γεγονότα. Δημιουργεί την αφήγησή του με έντονο δραματικό τρόπο. Σύγχρονη μελέτη έχει επισημάνει ότι η αφήγησή του για την πτώση της Μεσσαλίνας έχει σχεδόν τη δομή αρχαίας τραγωδίας.

Άρα, δεν μπορούμε να ξέρουμε με σιγουριά κάθε λεπτομέρεια. Αυτό όμως δεν κάνει την ιστορία λιγότερο συναρπαστική.

Γιατί, ακόμη κι αν αφαιρέσουμε τις υπερβολές, παραμένει ένα γεγονός,το οποίο οι αρχαίοι συγγραφείς, θεώρησαν αρκετά σημαντικό, ώστε να το καταγράψουν:

Μια γυναίκα που ήταν μέλος της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής οικογένειας, σχετίστηκε με έναν ισχυρό αριστοκράτη. Σύμφωνα με τις πηγές, προχώρησε μέχρι το σημείο να κάνει γαμήλια τελετή μαζί του, ενώ ο Κλαύδιος ήταν ακόμα αυτοκράτορας.

Και ίσως το πραγματικό μυστικό της Μεσσαλίνας να μην είναι τελικά το πόσους εραστές είχε,αλλά

Πόση δύναμη μπορούσε να πάρει μια γυναίκα όταν ήταν τόσο κοντά στον θρόνο. Πόσο γρήγορα αυτή η ίδια δύναμη μπορούσε να κάνει την προσωπική της ζωή ζήτημα ζωής και θανάτου.

Οι βασικές αρχαίες πηγές , είναι ο Τάκιτος, Annales XI.26 έως 38, ο Σουητώνιος, Claudius και ο Κάσσιος Δίων, Roman History LXI.