Για τη γιορτή του Άγίου Νικολάου – Γράφει η Όλγα Καλύβα.

«Η Σαλαμπριά κατέβασε με ήλιο με φεγγάρι…»

Το ακόλουθο τελετουργικό δρώμενο πραγματώθηκε στις 06/12/2023 στη ρούγα του Ιερού Ναού του Αϊ – Νικόλα Προαστίου Καρδίτσας από τις κυρίες του Σωματείου
Διάσωσης και Διάδοσης του Καραγκούνικου Λαϊκού Πολιτισμού «Η ΨΗΦΙΔΑ» Προαστίου εις τιμήν και εις μνήμην του Αγίου στον απόηχο των καταστροφικών
πλημμυρών, ενδυναμώνοντας την προαιώνια πίστη μας στον Άγιο και ενισχύοντας το σεβασμό μας στα εν δυνάμει τελετουργικά της τοπικής μας, Καραγκούνικης,
παράδοσης. Έκτοτε τελείται ευλαβικά κάθε χρόνο στη γιορτή του Αγίου μας.

6 του Δεκέμβρη ∙ η καταχνιά και το τσιάφ’ της αυγής εμπόδιο δε στέκονται στις Καραγκούνες να ενδυθούν με περηφάνια μετά από χρόνια την τιμημένη
καραγκούνικη φορεσιά με τα βαριά και δασιά κεντημένα σκούτινα ενδύματά της και να κινήσουν συγκινημένες για την ’κλησιά τ’ Αϊ Νικόλα. Με βήμα
στιβαρό διασχίζουν το μονοπάτι βαστώντας τα υψώματά τους, βρασμένο στάρ’ και πάνω σ’ αυτό του Κυρίου μας τη σφραγίδα τη βγαλμένη απ’ τα
πτάρια, το ποτήρι με το μαύρο οίνο, τις πλουμιστές συμβολικές κλούρις, που αποβραδίς είχαν ήδη ετοιμάσει, και με μυρωδάτο σφιχταγκαλιασμένο απ’ τα
χειμέρια άνθη βασιλικό ανυπομονούν να προσκυνήσουν την ιερή εικόνα του Αγίου.Σεμνοπρεπείς στέκονται στη θύρα της εκκλησίας, κατεβάζουν τα μανίκια τους και ξεσκουμπώνουν τα φλοκάτα τους ως ιδιαίτερη ένδειξη σεβασμού στο Άγιο, εναποθέτουν τα υψώματά τους μπρος στην εικόνα Του και κάνουν τα πρώτα βήματά τους προς του γνηκίσιου, όπου θεωρούν πως τους πρέπει. Κι αφού με προσήλωση περισσή ακούνε τη Θεία Λειτουργία, στο «Μετά Φόβου Θεού…», σταυροκοπιούνται, προσκυνοφιλούν ευσεβώς τη σεπτή εικόνα του Αγίου και προσμένοντας καρτερικά στη σειρά λύνουν τα κεφαλομάντιλά τους, για να πάρουν τη Μεταλαβιά κι έπειτα τη νιφορά. Στο πέρας της λειτουργίας «διαβάζονται» και «σηκώνονται» τα υψώματά τους από τον ιερέα και ευλογούνται προς τιμή των εορταζουσών και των εορταζόντων του σπιτιού τους. Εξερχόμενες του ναού με σκουμπωμένα πια τα μανίκια και τα φλοκάτα χορεύουν ταπεινά και τραγουδούν με μια φωνή προς εξευμενισμό του Αγίου το παραδοσιακό άσμα:

«Η Σαλαμπριά κατέβασε με ήλιο με φεγγάρι ∙
σέρνει λιθάρια, ριζιμιά, δένδρα ξεριζωμένα ∙
σέρνει και μια μοσχοϊμηλιά τα μήλα φορτωμένη
κι ανάμεσα στους κλώνους της δυο ’δέρφια αγκαλιασμένα ∙
το ’να το λένε Δημητρό και τ’ άλλο Κωνσταντίνο».

*ρούγα = προαύλιος χώρος
⁎ τσιάφ’= πάχνη
⁎στάρ’= σιτάρι
⁎πτάρια= πρόσφορα
⁎κλούρις=κουλούρες

⁎γνηκίσιου= γυναικωνίτης
⁎Μεταλαβιά= Θεία Μετάληψη-Θεία Κοινωνία
⁎νιφορά= αντίδωρο
*μανίκια και φλοκάτα= μέρη καραγκούνικης ενδυμασίας

Κείμενο:

Όλγα Δημοσθένους Καλύβα-ποιήτρια και συγγραφέας

Εμπνευστής Δρώμενου:

Νίκος Φίλος-λαογράφος-τοπικός ερευνητής-Πρόεδρος της «Ψηφίδας»

Προαστίου
Φωτογραφία:
Ηλίας Παγανός

Η Όλγα Δημοσθένους Καλύβα γεννήθηκε και ζει στο Προάστιο Καρδίτσας. Είναι πτυχιούχος του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Έχει λάβει τιμητική διάκριση για τη συμμετοχή της στον Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Νέας Κίνησης Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης ( Νε.Κί.Λ.Θ.) το 1996. Έχει βραβευτεί στον 13ο Διαγωνισμό Ποίησης Βόλου σε τρία έργα της με το 2ο βραβείο και στον 14ο Διαγωνισμό Ποίησης Βόλου με το 1ο βραβείο και το 2ο βραβείο. Το ποίημά της με τον τίτλο: «ΤΟ ΓΙΑΣΕΜΙ» έχει μελοποιηθεί από τον κ. Γ. Φουντούλη και κυκλοφορεί από τις 10/07/2020.
Της έχουν απονεμηθεί το βραβείο «ΑΙΣΧΥΛΟΣ» για τη συμμετοχή της στον Παγκόσμιο Διαγωνισμό Κ. Π. Καβάφης 2018 με την ποιητική συλλογή: «Στεντόρειοι Ψιθυρισμοί» και το βραβείο «ΣΑΠΦΩ» για τη συμμετοχή της στον Παγκόσμιο Διαγωνισμό Κ. Π. Καβάφης 2019 με την ποιητική συλλογή: «Κρινανθώνος Ενστάλαξις».
Έχει λάβει τιμητικές διακρίσεις στον ελεύθερο κι έμμετρο στίχο και τιμητικούς επαίνους σε ποίηση χαϊκού και σε μουσικό στίχο στον 2ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ποίησης Κέφαλος και τα ποιήματά της συμπεριλαμβάνονται στο συλλεκτικό τόμο του διαγωνισμού.
Έχει συμπεριληφθεί ποίημά της στην ποιητική συλλογή με τα 150 βραβευμένα ποιήματα του 1ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Ποίησης των εκδόσεων Κοράλλι.