Εαμοκρατία στη Θεσσαλονίκη (1944-1945) -Βενιανάκης Ανδρέας – Εκδόσεις Επίκεντρο
Η Εαμοκρατία είναι από τα ιστορικά θέματα που ελάχιστα έχουν μελετηθεί στο παρελθόν και υπάρχουν συνοπτικές περιγραφές στη σημερινή βιβλιογραφία. Μια περίπτωση μοναδική για τα ελληνικά χρονικά, μια εαμική αριστερή διακυβέρνηση ανέλαβε τις δημοτικές και πολιτικές εξουσίες στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Θεσσαλονίκης. Ξεκίνησε μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Καζέρτας⸱ τα τμήματα του ΕΛΑΣ κινήθηκαν και κατέλαβαν τη Θεσσαλονίκη. Η αλήθεια είναι ότι οι Γερμανοί και τα Τάγματα Ασφαλείας κατείχαν ένα μικρό μέρος της πόλης, το υπόλοιπο είχε απελευθερωθεί από τον ΕΛΑΣ. Το κομμάτι αυτό οι Γερμανοί και τα τάγματα ασφαλείας απέφευγαν να το διαβούν.
Σε μία μόνο περίπτωση στα μέσα Οκτωβρίου τα αντικομμουνιστικά τμήματα του Κισά Μπατζάκ προσπάθησαν να εξαναγκάσουν τον ΕΛΑΣ να εγκαταλείψει τις θέσεις του στη Νεάπολη και τις Συκιές. Η δικαιολογία ήταν ότι με αυτό τον τρόπο εξασφάλιζαν την οδό Λαγκαδά που την χρησιμοποιούσαν τα στρατεύματα κατοχής. Αλλά στην πραγματικότητα ήταν η πρόκληση διαίρεσης και διχόνοιας ώστε να μην υπάρξει κάποια συμφωνία για να χτυπηθούν ταυτόχρονα οι Γερμανοί, οι οποίοι παρόλο που είχαν τόσο μεγάλη δύναμη πυρός που μπορούσαν να ανατινάξουν τις δυτικές συνοικίες, παρακολουθούσαν με κιάλια τους αντικομμουνιστές αντάρτες να οπισθοχωρούν μετά την ήττα τους από τα τμήματα του ΕΛΑΣ.
O Ανδρέας Βενιανάκης ήταν ερευνητής και συγγραφέας που δήλωνε εραστής της Ιστορίας χωρίς Πανεπιστημιακές περγαμηνές. Ασχολήθηκε πάνω από μια δεκαετία με τη μελέτη και έρευνα της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας και ειδικότερα με τη γερμανική κατοχή στην Κεντρική Μακεδονία. Ανάμεσα στις έρευνες και τη συγγραφή των μελετών του, παρακολούθησε μαθήματα φωτογραφίας και πήρε μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις. Αρθρογραφούσε σχεδόν καθημερινά στην σελίδα του FB «Η Θεσσαλονίκη μέσα από την Ιστορία». Από τον εκδοτικό οίκο Επίκεντρο, έχουν εκδοθεί τέσσερις μελέτες του: «Δάγκουλας, ο «Δράκος» της Θεσσαλονίκης. Συμβολή στην Ιστορία των Ταγμάτων Ασφαλείας επι κατοχής (1941-1944)» (2016), «Ποντάροντας στην Γερμανική ρουλέτα. Καζίνο και Πράκτορες στην κατοχική Θεσσαλονίκη (1941-1944)» (2020), «Ο κατοχικός εμφύλιος στην Μακεδονία (1942-1944) και οι τρεις Παπαδόπουλοι» (2022) και «Η Εαμοκρατία στη Θεσσαλονίκη (1944-1945)» (2026). Στις 19 Ιουλίου 2024 ξεκίνησε το ταξίδι για το επέκεινα.
