Τάμα ψυχής-Οδοιπορικό στις ρίζες – Β.Α.Τεκμιτσέβα-Κοζάκου – Ε.Κοζάκου-Μαρκουλλή – Σχολιάζει ο Κώστας Α. Τραχανάς.
«Τάμα ψυχής-Οδοιπορικό στις ρίζες» Β.Α.Τεκμιτσέβα-Κοζάκου – Ε.Κοζάκου-Μαρκουλλή
Εκδόσεις βακχικόν 2025 σελ.215
Η Βαρβάρα (ή Βάρια, όπως την αποκαλούσαν) Αποστόλοβνα Τεκμιτσέβα-Κοζάκου είχε καταγωγή από την Τραπεζούντα του Πόντου, η ίδια όμως γεννήθηκε στο Σουχούμ της Γεωργίας το1909. Έζησε μια ζωή γεμάτη χαρές αλλά και πόνο.
Φεύγοντας, άφησε πίσω της ένα χειρόγραφο στη ρωσική γλώσσα, ένα οδοιπορικό στη ζωή της και στις ρίζες της, προσφέροντας στον αναγνώστη ένα ταξίδι σε αλλοτινούς καιρούς και σ’ άλλους τόπους, με πρωτογενείς αναφορές στα ιστορικά γεγονότα της Ρωσικής Οκτωβριανής Επανάστασης, του ελληνοϊταλικού πολέμου, της γερμανικής κατοχής και των Δεκεμβριανών.
Το κείμενο συμπληρώνεται με αναφορές στον Πόντο, τον Ποντιακό Ελληνισμό, την Τραπεζούντα και το Σουχούμ, για να δώσουν το ιστορικό και κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής που διαδραματίζονται τα γεγονότα. Το έργο της διανθίζεται με ποίηση της ίδιας και με έναν πλούτο φωτογραφιών που αποτελούν οικογενειακό κειμήλιο.
Για την κόρη της, Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή, η αξιοποίηση αυτού του θησαυρού από μνήμες που κατέγραψε η μητέρα της για τη ζωή της στον Καύκασο και στην Αθήνα, ήταν ένα τάμα ψυχής και μια ένδειξη υπερηφάνειας για την ποντιακή της καταγωγή.
Η Βαρβάρα Άποστόλοβνα Τεκμιτσέβα-Κοζάκου γεννήθηκε στο Σουχούμ της Γεωργίας το 1909 με γονείς από την Τραπεζούντα του Πόντου. Σπούδασε Μηχανολογία στο Ινστιτούτο Μηχανικών Συγκοινωνιών Αντικαυκάσου της Τιφλίδας.
Το 1935 η οικογένεια μετανάστευσε στην Αθήνα, όπου εργάστηκε στην Ανώνυμη Βιομηχανική και Τεχνική Εταιρεία «ΒΙΟ». Το 1942 παντρεύτηκε στην Αθήνα τον Κύπριο γιατρό Γεώργιο Κοζάκο και το 1945 εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο, όπου απέκτησαν δύο παιδιά, την Όλγα και την Ερατώ. Εκεί η ίδια έκανε μεταφράσεις και παρέδιδε μαθήματα Ρωσικών. Σε ηλικία εξήντα πέντε χρόνων πήρε πτυχίο διδασκαλίας της ρωσικής γλώσσας από πανεπιστήμιο της Μόσχας. Έγραψε ποίηση και την αυτοβιογραφία της στα ρωσικά. Απεβίωσε τον Νοέμβριο του 1997.
Η Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή γεννήθηκε στη Λεμεσό της Κύπρου. Είναι πτυχιούχος Νομικής, και Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικών Επιστημών του
Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος PhD Κοινωνιολογίας και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Ελσίνκι. Διετέλεσε Υπουργός Εξωτερικών και ως Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων της Κυπριακής Δημοκρατίας, και συμμετείχε στις συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού. Στη διάρκεια της διπλωματικής της καριέρας υπηρέτησε ως Πρέσβης στη Σουηδία, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, στον Λίβανο και την Ιορδανία. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές Το χάλκινο νησί (1978), Πατρίδας οράματα (εκδόσεις Άνευ 2021) και Στη λάμψη του έρωτα (εκδόσεις Ιωλκός 2024), καθώς και το βιβλίο Παρεμβάσεις χωρίς φόβο… με πάθος: Άρθρα–ομιλίες–συνεντεύξεις 2007 – 2021 (εκδόσεις Παπαζήση 2023). Το Τάμα ψυχής είναι το πέμπτο βιβλίο της.
Οι απόψεις του εκάστοτε άρθρου, αντικατοπτρίζουν την προσωπική άποψη του συντάκτη. Προτείνουμε, ο εν δυνάμει αναγνώστης, αφενός να προβαίνει σε έλεγχο αγοράς, για την εύρεση της πιο συμφέρουσας τιμής, αφετέρου κατά την αγορά, να επισκέπτεται οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο, ώστε να ελέγξει από μόνος του, κατά πόσο το συγκεκριμένο ανάγνωσμα, καλύπτει τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα του.
