Τι αλλάζει σε ένα παιδί με ΔΑΦ όταν μπορεί να επιλέξει;

Robert L. Koegel, Ph.D., Lynn Kern Koegel, Ph.D.

Στις καθημερινές ρουτίνες, η συμμετοχή δεν αυξάνεται μόνο με περισσότερες υπενθυμίσεις. Μια μικρή, προβλέψιμη δομή μπορεί να βοηθήσει παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας να έχουν ενεργότερο ρόλο στη μάθηση και στην επικοινωνία.

Όταν η δραστηριότητα δεν «τραβά»

Ένα παιδί μπορεί να απομακρύνεται, να αρνείται ή να περιμένει διαρκώς οδηγίες, ακόμη κι όταν γνωρίζει τη δραστηριότητα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «δεν συνεργάζεται». Συχνά η απαίτηση είναι μεγάλη, η επιλογή περιορισμένη ή το αποτέλεσμα δεν έχει άμεσο νόημα για το ίδιο. Η συμμετοχή χτίζεται ευκολότερα όταν το παιδί έχει έναν μικρό, ουσιαστικό ρόλο στη ρουτίνα.

Δώστε χώρο για πρωτοβουλία

Η επιλογή δεν χρειάζεται να είναι απεριόριστη. Δύο σαφείς, αποδεκτές εναλλακτικές αρκούν: «Θέλεις να ζωγραφίσουμε με μαρκαδόρους ή κηρομπογιές;» ή «Θέλεις να βάλεις πρώτα το κόκκινο ή το μπλε κομμάτι;». Η ερώτηση διατυπώνεται μία φορά και ακολουθεί σύντομη αναμονή. Έτσι, το παιδί έχει χρόνο να επεξεργαστεί, να δείξει, να κοιτάξει, να επιλέξει με λέξη ή με άλλο τρόπο επικοινωνίας.

Μικρές εναλλαγές, άμεσο νόημα

Μέσα στη δραστηριότητα, εναλλάξτε ένα εύκολο, ήδη κατακτημένο βήμα με ένα νέο ή δυσκολότερο. Για παράδειγμα, στο ντύσιμο το παιδί μπορεί να κλείσει ένα κουμπί που γνωρίζει και έπειτα να δοκιμάσει ένα νέο. Αναγνωρίστε συγκεκριμένα την προσπάθεια: «Τράβηξες το φερμουάρ και το ξαναδοκίμασες». Όταν η ενέργεια συνδέεται με φυσικό αποτέλεσμα —φορώ το μπουφάν και βγαίνω έξω, ζητώ το παιχνίδι και το χρησιμοποιώ— η επικοινωνία αποκτά λειτουργικό νόημα.

4 βήματα για περισσότερη συμμετοχή

1. Επιλογή: Προσφέρετε δύο συγκεκριμένες εναλλακτικές που μπορείτε πράγματι να υποστηρίξετε.
2. Εναλλαγή: Βάλτε ένα εύκολο, γνωστό βήμα δίπλα σε ένα νέο ή πιο απαιτητικό.
3. Αναμονή: Κάντε παύση λίγων δευτερολέπτων και δεχθείτε κάθε λειτουργικό τρόπο απάντησης.
4. Φυσικό αποτέλεσμα: Συνδέστε την προσπάθεια με αυτό που θέλει να κάνει ή να χρησιμοποιήσει το παιδί και αναγνωρίστε συγκεκριμένα την προσπάθειά του.

Δοκιμάστε τα τέσσερα βήματα σε μία μόνο ρουτίνα αυτή την εβδομάδα, όπως το ντύσιμο, το παιχνίδι ή μια εργασία στο τραπέζι. Παρατηρήστε ποια επιλογή, ποιος χρόνος αναμονής και ποιο φυσικό αποτέλεσμα βοηθούν περισσότερο το συγκεκριμένο παιδί.

Η «Μέθοδος PRT | Θεραπεία Κομβικής Ανταπόκρισης για ΔΑΦ» παρουσιάζει τη δυνατότητα επιλογής, την εναλλαγή δραστηριοτήτων, τους φυσικούς ενισχυτές και την αναγνώριση της προσπάθειας ως πρακτικές αρχές παρέμβασης. Περιλαμβάνει επίσης παραδείγματα για την εφαρμογή τους σε φυσικά περιβάλλοντα και καθημερινές ρουτίνες.