Θρυμματισμένος χρόνος – Amparo Dávila – Εκδόσεις Ροές
Από τις εκδόσεις Ροές, και στη σειρά «Ισπανόφωνοι και πορτογαλόφωνοι συγγραφείς», κυκλοφόρησε, σε μετάφραση (καθώς και με επίμετρο) της Ζωής Γιαλιτάκη και επιμέλεια της Δήμητρας Παπαβασιλείου, η συλλογή διηγημάτων της Amparo Dávila με τίτλο Θρυμματισμένος χρόνος – πρόκειται για το πρώτο έργο της που κυκλοφορεί στα ελληνικά. Η Μεξικανή συγγραφέας Αμπάρο Ντάβιλα (1928-2020) υπήρξε πρωτοπόρος της λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας του φανταστικού. Έχοντας συγκριθεί με συγγραφείς όπως ο Κάφκα, ο Πόε, αλλά και η Σίρλεϋ Τζάκσον, παρουσιάζει επίσης συγγένεια με τις μεγάλες μορφές του λατινοαμερικανικού φανταστικού, από τον Ρουμπέν Νταρίο ως τον Μπόρχες και τον Κορτάσαρ (ο οποίος χαρακτήριζε το έργο της «εξαιρετικό») και προετοιμάζει το έδαφος για νεότερες συγγραφείς όπως η Ενρίκες και η Σβέμπλιν.
Πολλά από τα διηγήματά της περιλαμβάνουν στοιχεία ενός μάλλον σκοτεινού και εξπρεσιονιστικού μαγικού ρεαλισμού, ενώ οι χαρακτήρες της τείνουν να επιδεικνύουν ακραίες ψυχικές καταστάσεις, αποτέλεσμα των συνθηκών τους. Η ίδια ισχυριζόταν ότι έγραφε για τα τρία θεμελιώδη μυστήρια της ζωής: τον έρωτα, την τρέλα και τον θάνατο (ακριβώς όπως ο ομότεχνός της, επίσης συγγραφέας του παράξενου και του φανταστικού, Οράσιο Κιρόγα). Πρωταγωνιστικό ρόλο στα αφηγήματά της έχουν οι γυναίκες, οι οποίες συχνά βιώνουν –αλλά και, κάποιες φορές, με τη σειρά τους ασκούν– ψυχολογική ή/και σωματική βία. Αν και έλαβε αρκετά βραβεία για το λογοτεχνικό της έργο στο Μεξικό, δεν έγινε ευρέως γνωστή εκτός ισπανόφωνου κόσμου, όπως άλλωστε συνέβη με πολλές γυναίκες συγγραφείς στη Λατινική Αμερική εκείνης της εποχής, οι οποίες συχνά επισκιάζονταν από τους συναδέλφους και συντρόφους τους.
Τι είναι άραγε αυτό που στοιχειώνει τους ήρωες τούτων των ιστοριών της Αμπάρο Ντάβιλα; Κάποιο τέρας, μια αόρατη, απειλητική παρουσία; Ή μήπως η μοναξιά που επιβάλλει η σιωπηρή καταπίεση, η βία που φωλιάζει στην καθημερινότητα, όταν αυτή μετατρέπεται σε φυλακή κάτω από το ασφυκτικό βάρος των κοινωνικών απαιτήσεων; Η συγγραφέας οικοδομεί έναν κόσμο όπου το ανοίκειο, το φρικιαστικό, ακόμα και το υπερβατικό, συνυπάρχουν αξεδιάλυτα με το καθημερινό. Οι ιστορίες της μιλούν για τον φόβο, την απομόνωση, την τρέλα, αλλά και για τις αόρατες μορφές καταδυνάστευσης που διαμορφώνουν τη ζωή του μέσου ανθρώπου, προσδίδοντας έτσι στο φανταστικό είδος μια ξεχωριστή, έντονα υπαρξιακή και κοινωνική χροιά. Η Ντάβιλα, σε τούτη την πρώτη συλλογή διηγημάτων της (1959), δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις. Αντίθετα, μας καλεί να κοιτάξουμε κατάματα εκείνο που συνήθως αποφεύγουμε να δούμε: τις σκιές που βαδίζουν δίπλα μας, και κυρίως μέσα μας.
